Yeni yılda bize ve dünyamıza iyi gelecek yeni alışkanlıklar

Prof. Dr. Mine Durusu Tanrıöver

Ben, siz ve tüm insanlar aslında bizi çevreleyen her şeyin yoğunlaşmış ve şekle bürünmüş bir haliyiz. Beden kütlemizin yüzde 99’unu oluşturan altı element olan oksijen, karbon, hidrojen, nitrojen, kalsiyum ve fosfor; soluduğumuz hava, yediğimiz gıdalar, içtiğimiz sıvılarla bedenimize alınıyor. Yetmiş kilogramlık bir kişinin bedeninde 30 trilyon hücre olduğu hesaplanmış, bunların yüzde 87’sini damarlarımızda dolaşan kırmızı kan hücreleri oluşturuyor. Ve her gün 310-350 milyar hücre yıkılıp yerine yenisi geliyor. Bunun da ötesinde hücrelerimizin içindeki yapı taşları, her an yenileniyor. Yani aslında her gün dünyamızdan aldıklarımızla kendimizi yeniden oluşturuyoruz. 

O zaman bedenimizi ve dünyamızı her gün daha sağlıklı bir güne uyandırmak için kendimize bir “yeni alışkanlıklar” listesi yapalım:

• Temiz hava en doğal hakkımız. Fosil yakıtların kullanımından uzaklaşmak, soluduğumuz havanın kalitesini iyileştirmek için şart. Yaşadığımız alandaki hava kalitesini bilelim, imkanımız varsa daha temiz havaya sahip bir alanda yaşam kuralım. Bu mümkün değilse sık sık ormanlarda, yeşil alanlarda soluklanalım; bırakalım ağaçların nefesi, bize nefes olsun.

• Suyun yaşam kaynağımız olduğunu, içtiğimiz çayın, kahvenin suyun yerini tutmadığını unutmayalım. Günlük su tüketimimizi eğer sağlığımız açısından buna engel bir hastalığımız yoksa artıralım. İçeceğimiz suyu cam şişelerimizde, termoslarımızda yanımızda taşıyarak plastik tüketimimizi azaltalım. 
• Bitkisel gıda ağırlıklı bir beslenme tarzı, kanser, kalp damar hastalıkları gibi pek çok kronik hastalığın riskini azaltarak yaşamlarımızı uzatıyor. Üstelik de endüstriyel hayvancılığın çok ciddi boyutta karbon ayak izi olduğu ve hayvanları beslemek için oluşturulan tarım alanlarının da biyoçeşitlilik kaybının önemli bir nedeni olduğu düşünülürse, bitkisel bir beslenme tarzının dünyamız için de olmazsa olmaz bir gereklilik olduğu aşikar. Öğünlerinizde et yerine baklagiller gibi bitkisel protein kaynaklarını tüketmeye ne dersiniz?
• Sağlıklı yaş almak için aktif bir beyin kadar aktif bir bedenin de şart olduğunu biliyoruz. Acaba günlük hayatımızda fiziksel aktivite için nasıl bir alan yaratabiliriz? Otomobil ile gittiğimiz yerlere yürümemiz mümkün olur mu? Fosil yakıtlardan gelen enerjiye değil de kendi kas kuvvetimize yatırım yapmak hem bize hem dünyamıza iyi gelecek!
• Tüketim alışkanlıklarımız gözden geçirmemiz gereken en önemli noktalardan biri. Satın aldığımız ve sonrasında pek çoğunu çöpe attığımız her parçanın karbon ve su ayak izi, oluşturduğu makro ve mikro düzeydeki kirlilik ve ne kadar adil bir üretim sisteminden geçerek bizlere geldiği düşünmemiz gereken konular. Bundan sonra alışverişe çıktığımızda, tek bir “enter” tuşuyla sipariş vermeden önce “buna gerçekten ihtiyacım var mı?” diye soralım. “Tüketmek” yerine “türetmek” ve “üretmek” yoluyla ihtiyacımızı karşılayabilir miyiz düşünelim. Unutmayalım ki “az, çoktur” felsefesiyle yaşamak bizim beden ve ruh sağlığımıza da çok iyi gelecek!
• Gün içinde ara ara yavaşlamaya, durup nefes almaya ve sadece o anda neler olduğunu fark etmeye çalışalım. Kendimize şu soruları soralım: şu anda bedenimdeki hisler neler, hangi duygulara sahibim ve neye ihtiyacım var. Küçük öz şefkat molaları, inanın büyük değişiklikler yaratacak
• Son olarak da şefkat ve nezaketi daha çok hayatımıza dahil edebileceğimiz, sevgimizi çoğaltabileceğimiz faaliyetlerde bulunmak için bir adım atalım. Gönüllülük sadece elimizi uzattığımız canlıları değil, bizi de iyileştirir bunu hiç unutmayalım.

Bir takvim yılını geride bırakıp yeni bir yıla başlarken alacağımız kararlarla yeni bir insan olmayı hedefliyoruz belki de. Oysa ki bizler oluşmaya başladığımız günden beri sürekli olarak değişip dönüşüyoruz, dünyamızın kaynaklarını kullanarak moleküler ve hücresel düzeyde aslında her gün yeni bir insan olarak uyanıyoruz. Önümüzdeki yılı bu gerçeği daha fazla idrak ederek ve dünyamızla bağlarımızı daha sağlam ve sağlıklı kurarak geçirmeye ne dersiniz? 

Dünyamız ve üzerinde barındırdığı tüm canlılar için sağlıklı, huzurlu ve barış dolu bir yıl olmasını dilerim…