Zıplayan tavşanlar üzerine bir deneme: Yapay zeka çağında sahte içeriği nasıl tespit edebilirsiniz?

Sevimli hayvan videoları, şüphesiz internetin en sevilen içerik türlerinden. Sosyal medyada her gün binlerce sevimli hayvan videosu paylaşılıyor. Hatta bu içerikler, kimi zaman buzları eritmek ya da ilk flört adımını atmak için dahi kullanılabiliyor. Fakat yapay zeka çağında yavaş yavaş sevimli hayvan videolarına bile güvenmek imkansız hâle geliyor. 

İnternet veritabanında binlerce örneği bulunan bu videolar, yapay zeka tarafından da kolaylıkla üretilebiliyor. Bu tür videoların hızla viral hâle gelen doğası ise yapay zekayla buluştuğunda internet topluluğunun gerçeklik algısını bozuyor. 

Perspektif: Yakın zamanda aralarında YouTube, TikTok, X ve Instagram’ın da bulunduğu birçok sosyal medya platformunda bir evin güvenlik kamerasından çekilmiş gibi gözüken ve trambolinde zıplayan tavşanların yer aldığı bir video viral oldu. Oldukça sevimli gözüken bu video, izleyiciye son derece gerçek bir ana tanıklık ediyormuş gibi hissettiriyordu. 

İlk olarak “Rachelthecatlovers” adlı bir TikTok hesabı tarafından paylaşılan video, yalnızca TikTok’ta 230 milyondan fazla kez izlendi. Rachelthecatlovers, videonun açıklamasında “Evin güvenlik kamerasını kontrol ettim ve sanırım arka bahçede konuk sanatçılar var” ifadelerine yer vermişti. Açıklamada akıllı güvenlik kameraları üreten Ring de etiketlenmişti. 

• Videonun sentetik bir içerik olduğunu ve tamamen yapay zeka tarafından üretildiğini ilk tespit eden platform ise 404Media oldu. 
• Platform, tavşanlardan birinin zıplarken aniden kaybolması ve arka planın oldukça durağan görünmesi gibi kanıtlarla videonun sahte olduğunu ispatladılar.

Öte yandan: Neredeyse izleyen herkesin organik bir içerik olduğu konusunda hemfikir olduğu viral video, yapay zekanın kendini gizleme konusunda ne kadar başarılı hâle geldiğini de bir kez daha sosyal medya kullanıcılarına hatırlattı. Videonun gece düşük çözünürlüklü bir güvenlik kamerasından çekiliyor gibi gözükmesi, yapay zekanın yaratabileceği sanal görüntülerin ve potansiyel bir düşük kalite probleminin gözden kaçmasına neden oldu. 

Videoda ayrıca, oldukça gerçekçi duyulan arka plan sesleri yer alıyordu. Tavşanlar zıplarken raylardan gelen gıcırdama sesi ve arka plandaki böcek sesleri, videoyu çok daha gerçekçi hâle getirdi. Açıklama bölümünde Ring’in etiketlenmesi de izleyicilerin videonun gerçekten bir güvenlik kamerasıyla çekildiği fikrine kapılmasına yol açtı. 

• Uzmanlar, videonun Google’ın en yeni nesil video üretim aracı Veo 3 ile hazırlanmış olabileceğini tahmin etti.

• 4K kaliteye kadar video üretimi yapabilen Veo 3, Sora ve Kling AI gibi rakiplerinden farklı olarak fotogerçekçi videoların yanı sıra videolar için ses efektleri, arka plan sesleri ve senkronize diyaloglar da üretebiliyor.  

Yorumlar: Birçok kullanıcı, videonun tamamen yapay zeka üretimi bir içerik olduğunun ortaya çıkmasını endişeyle karşıladı. Zira hâlâ yapay zekanın yalnızca “daha saf kullanıcıları” kandırabildiğine yönelik yaygın bir kanı bulunuyor. Özellikle genç kullanıcılar, yaygın bir biçimde yapay zeka tarafından kandırılamayacağına inanıyor.

• Bir kullanıcı, en çok beğenilen yorumlardan birinde bunun gerçek olduğuna inandığı ilk yapay zeka videosu olduğuna işaret ederken başka bir kullanıcı “Bu nasıl gerçek olmaz?” ifadelerini kullandığı bir yorum bıraktı. 

• Bir diğer kullanıcı, “Birkaç yıl önce yapay zeka üretimi içeriklere inandığı için annemle dalga geçiyordum” dedi. 

• Başka bir kullanıcı da TikTok’ta paylaştığı bir videoda “Arkadaşlar, yapay zekaya kandım. Çok utanıyorum, kendimi eğitimli biri olarak görürdüm” ifadelerini kullandı.

Zıplayan tavşanlar ilk değil 

Diğer yandan tavşanların trambolinde zıpladığı video, geniş kitlelerin gerçek sandığı ilk viral video olmadı. Daha önce pek çok hayvan temalı yapay zeka üretimi video, sosyal medya kullanıcılarını kandırmayı başararak hızla viral hâle geldi. 

Bir balinanın üzerinden kabuklu deniz hayvanlarının temizlendiği anları gösteren sentetik video, bu içeriklerden biriydi. Benzer şekilde yakın zamanda kapı zili kamerasına hayvanların yansıdığı pek çok sahte video da sosyal medyada hızlı bir biçimde yayıldı. 

Uzmanlar, güvenlik kamerasından çekilmiş gibi gözüken yapay zeka üretimi videoların yeni bir furya olabileceği konusunda kullanıcıları uyardı. Birçok sektör analisti, inanılmayacak kadar tatlı hayvan videolarına belki de gerçekten inanmamak gerektiğine işaret etti. 

Nasıl tespit edilir? Uzmanlara göre sevimli hayvan videolarının sahte olup olmadığının anlaşılabileceği birkaç temel ipucu bulunuyor. 

• Sentetik içeriklerde hayvanların hareketleri kimi zaman mekanik, fazla estetik ya da tuhaf şekilde döngüsel olabiliyor. Zıplama, koşma ve tüy hareketleri, bu videolarda doğadaki kaotik ritme uymuyor. Bu uyumsuzluğun yarattığı döngü hissi, videonun yapay zeka üretimi olduğunu anlamada önemli bir ipucu olabiliyor.

• Yapay zeka, kimi zaman tüy dokusu, göz yapısı ve pençe izi gibi küçük ayrıntıları doğaya aykırı biçimde tasarlayabiliyor. Örneğin yapay zeka üretimi videolarda çoğu zaman uzuv sayısı gerçek dünyadan farklı oluyor. 

• Arka plan ve özne arasındaki ışık, gölge, stabilite ya da netlik farkı da videonun sentetik olduğunu ele verebiliyor. 

• Videonun metaverisi de üretim sürecine yapay zekanın dahil olduğunu ortaya çıkarabiliyor. Bu verilerde kimi zaman Runway ve Sora gibi üretim araçlarına dair referanslar yer alıyor. 

• Videodan ekran görüntüsü alarak Google Lens ve Yandex Görsel gibi platformlarda ters görsel arama yapmak, aynı görsel başka bir bağlamda ya da stok görsel sitelerinde bulunuyorsa videonun kaynağını ortaya çıkarmaya yardımcı oluyor. 

• Ayrıca içeriği paylaşan hesabın güvenilir olup olmadığı da sahte içeriklere yönelik önemli bir ipucu olabiliyor. Örneğin trambolinde zıplayan tavşanların yer aldığı videoyu paylaşan hesapta yalnızca 6 video bulunuyor. 

• Altyazı ve açıklamalardaki aşırı sansasyonel dil de videonun sahte olma ihtimalini gün yüzüne çıkarıyor. "Bilim insanları şokta" ya da "Bu görüntüler ilk kez ortaya çıktı" gibi ifadeler, yapay zeka üretimi videolarda sıklıkla kullanılıyor. 

• Video durdurulup kare kare incelediğinde görüntüde oluşan bozulmalar, yok olan ayrıntılar, ani bulanıklıklar veya kapanmayan gözler de yapay zeka üretimi videoları ele verebiliyor. 

Geniş açı: Trambolinde zıplayan tavşanların bulunduğu videonun sahte olduğunun anlaşılması, günün sonunda sosyal medyada geniş ölçekli bir şok dalgası yarattı. Kullanıcı yorumları, özellikle genç nesillerin yapay zeka tarafından kandırılamayacaklarına yönelik yaygın kanısının kırıldığını da ortaya çıkardı. “Ben sahte içeriklerle kandırılmam” özgüveni, yapay zekanın her geçen gün erişilmesi daha zor hâle gelen bir hızla ilerlediği gerçeğiyle çarpıştı.  Video, geriye genç kuşakların da tıpkı ebeveynleri gibi yaş alacağı ve bir gün kandırılmaya açık hâle geleceğine yönelik oldukça keskin bir farkındalık bıraktı.