HBO’nun dünya çapında sansasyon yaratan mini dizisi Chernobyl’in yayınlanmasından hemen sonra tarihin en büyük felaketlerinden birine şahit olan Priyapat turist akınına uğramış, bölgeye gelen ziyaretçi sayısında yüzde 40’lık bir artış yaşanmıştı.&nbsp;<ul fr-original-style="padding-inline-start: 20px;" style="padding-inline-start: 20px; margin-top: 0px; margin-bottom: 1em; box-sizing: border-box;"><li dir="ltr" fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">Felaket bölgesinde çekilen “neşeli” ve “komik” fotoğrafların sosyal medyada dolaşıma girmesinin ardından dizinin senaryo yazılarından Craig Mazin bölgeye gidenlerin saygı kuralları çerçevesinde davranması ricasında bulunmak zorunda kalmıştı.</li></ul>Benzer şekilde birkaç milyarderin Titanik’in enkazını&nbsp;incelemek için bindikleri mini denizaltının kaybolmasının ardından kazada akrabalarını kaybedenler bu ve benzer seyahatleri ölülerin ruhuna saygısızlık olduğu gerekçesiyle ağır bir biçimde eleştirmişti.Tarihsel olarak savaş, trajedi ve ölümlerle anılan bölgelere yapılan seyahatler karanlık turizm, thanatourism, hüzün turizmi, savaş turizmi gibi farklı terimlerle anılıyor. Dünya genelinde yaşanan turizm patlaması, tarihsel trajedileri konu alan yapımların yarattığı trendler ve sosyal medyada paylaşımlarının çarpan etkisi gibi nedenlerle karanlık turizme gösterilen ilgi de son yıllarda oldukça arttı.Birkaç yıl önce genç bir kadının Auschwitz toplama kampının önünde gülümseyerek çektiği&nbsp;selfie’nin dev bir linç kampanyasına dönüşmesinin ardından karanlık turizmin etik yönüne dair tartışmalar bir kez daha alevlendi. Gladyatör dövüşlerine ev sahipliği yapan Kolezyum’un önünde çekilen fotoğraflara hiç kimse laf etmezken daha yakın tarihli acıların yaşandığı yerlerden yapılan paylaşımların topa tutulması da bu tartışmanın merkezine oturan başlıklardan biri. Karanlık turizmin “parlattığı” popüler destinasyonları ve tanıklık ettikleri tarihsel olayları inceledik.<img src="https://images.aposto.com/2024/11/0/1734832070312.png" style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" width="550" ratio="1.79" fr-original-style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable"><h2 dir="ltr" fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">Çernobil, Ukrayna</h2>Rusya işgali henüz başlamamışken, 28 Nisan 1986’da insanlık tarihinin en büyük felaketlerinden birinin yaşandığı Priyapat’a her yıl 10.000’lerce turist akın ediyordu. Özellikle faciadan kısa süre sonra açılması planlanan santral yakınlarındaki lunapark kalıntılarının önünde fotoğraf çektirmek epey popülerdi. 2019 yılında HBO yapımı Chernobyl’in yayınlanmasının ardından Zelensky bu bölgedeki turizm faaliyetlerini artırmak için yeni yollar, müze ve oteller yapılmasını kapsayan bir plan da oluşturmuştu. Priyapat’ı 2025 yılında her yıl bir milyon turistin ziyaret etmesi hedefleniyordu.Rus birlikleri Çernobil’i işgal ettiğinde, nükleer santralin çekirdeğinin erimesinin ardından yaşanan facianın kalıntılarını tahrip etti ve adını kızıla dönerek ölen çam ağaçlarından alan Kızıl Orman’a hendekler kazdı. Bölge artık işgal altında olmasa da çevresinde devam eden çatışmalar nedeniyle yalnızca resmî heyetlerin ve askerî personelin girişine izin veriliyor.<img src="https://images.aposto.com/2024/11/0/1734832160436.png" style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" width="550" ratio="1.49" fr-original-style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable"><h2 dir="ltr" fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">Pompeii, İtalya</h2>Pompeii, 79 yılında Vezüv Yanardağı’nın patlaması sonucu tamamen lavlar ve küller altında kalmadan önce 10.000-20.000 kişinin yaşadığı zengin bir kentti. Yanardağ patlaması sırasında 15 dakika içinde bölgede yaşayan 2.000 kişinin gaz ve küllerden kaçamayarak öldüğü düşünülüyor. İzleri ilk kez 16. yüzyılda bulunan antik kentte 18. yüzyılda yapılmaya başlanan çalışmalar arkeoloji biliminin de önünü açmıştı.Günümüzde Pompeii, “dünyada antik bir Roma kentindeki yaşamı tam olarak yansıtan tek arkeolojik alan” olduğu gerekçesiyle UNESCO Dünya Mirası Listesi'nde yer alıyor ve kenti yılda yaklaşık 2,5 milyon kişi ziyaret ediyor.<img src="https://images.aposto.com/2024/11/0/1734838037904.png" style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" width="550" ratio="1.34" fr-original-style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable"><h2 fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">Ground Zero, New York</h2>2001 yılına kadar İkiz Kuleler’in bulunduğu alan artık Ground Zero (Sıfır Noktası) ya da The Pile (Yığın) olarak anılıyor. 2.977 kişinin hayata veda ettiği saldırıdan sonra kulelerin oturduğu zeminlere etrafında kurbanların isimleri yazılı eşit büyüklükte iki anma havuzu yapıldı ve etrafı ak meşe ağaçlarıyla kaplandı. Aynı alana, saldırının onuncu yıldönümünde National September 11 Memorial &amp; Museum adlı&nbsp;anma müzesi açıldı. Müzede kurtarma çalışmaları sırasında hasar gören itfaiye araçları, uçak parçaları ve bina kalıntıları gibi saldırı gününden parçalar sergileniyor.<img src="https://images.aposto.com/2024/11/0/1734832367390.png" style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" width="550" ratio="1.50" fr-original-style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable"><h2 dir="ltr" fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">Auschwitz, Polonya</h2>Sovyet Ordusu’nun gelip kapıları açtığı 27 Ocak 1945 gününe kadar Auschwitz’de 4,5 yılda yaklaşık 1,5 milyon kişinin öldürüldüğü ya da ölüme terk edildiği düşünülüyor. İnsanlık tarihinin en kara dönemlerinden birinin kurbanı bu kente her yıl 1-2 milyon kişi müze ve sergi alanlarına dönüştürülmüş toplama kamplarını ziyaret etmek için geliyor.&nbsp;<img src="https://images.aposto.com/2024/11/0/1734832488316.png" style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" width="550" ratio="1.78" fr-original-style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable"><h2 dir="ltr" fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">Alcatraz, San Francisco</h2>Bir zamanlar “kaçılması imkansız” olarak anılan Alcatraz hakkında onlarca film çekildi, kitap yazıldı. San Francisco açıklarındaki dünyanın en ünlü ada hapishanesi 1934-1963 yılında aralarında Al Capone, George “Machine Gun” Kelly, Robert Stroud (The Birdman of Alcatraz), Roy Gardner ve Henri Young gibi ünlü mahkumların da bulunduğu yüzlerce suçluyu ağırladı.The Rock (Kaya) olarak da anılan Alcatraz, hapishanelerin hapishanesiydi. ABD’nin diğer hapishanelerinde sorun çıkaran suçlular 336 kişi kapasiteli Alcatraz’a gönderiliyordu. Kollarınızı açtığınızda iki duvarına değebileceğiniz kadar küçük hücrelerde tutulan mahkumlarının dört temel hakkı vardı: Kıyafet, hücrenin içindeki klozet ile yalnızca soğuk su akan lavabo, yemek ve tıbbi destek. Ayda bir kez yapılan aile ziyaretleri, kütüphane erişimi, avluya (tek başına) çıkma, resim ve müzik etkinliklerine katılma gibi haklar “uslu” duran mahkumlara özel izinle sağlanıyordu. Beş yıl boyunca hiçbir sorun çıkarmayan bazı mahkumların daha insani hapishanelerine transferine izin veriliyordu.Alcatraz, kapanmasının 10 yıl ardından Ulusal Park statüsü alarak 1973’te müze olarak hizmet vermeye başladı ve kısa sürede ülkenin en popüler Ulusal Parklarından biri hâline geldi. Adayı her yıl dünyanın dört bir yanından gelen bir milyondan fazla kişi ziyaret ediyor.<img src="https://images.aposto.com/2024/11/0/1734832556130.png" style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" width="550" ratio="1.78" fr-original-style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable"><h2 dir="ltr" fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">Aokigahara Ormanı, Japonya</h2>Fuji Dağı’nın kuzey batısındaki, Ağaç Denizi olarak da bilinen Aokigahara Ormanı, 60’lardan beri intihar vakalarıyla anılıyor. Japon yazar Seichō Matsumoto'nun 1961 tarihli intihar temalı romanı Nami no Tō’nun bu trendi başlattığı düşünülüyor. Benzer şekilde 2016 yapımı bir korku filmi olan The Forest’ta da bir kadın, ormanda gizemli bir şekilde kaybolan ikiz kız kardeşini aramak için Aokigahara Ormanı’na giriyordu.Aokigahara Ormanı’nda yılda 100 civarında turistin kendini çoğunlukla ağaçlara asarak öldürdüğü biliniyor. Ormanın girişinde “hayat değerli bir hediyedir”, “sessizce bir kez daha ebeveynlerinizi, kardeşlerinizi veya çocuklarınızı düşünün”, “lütfen acınızı yalnız yaşamayın ve yardım isteyin” yazılı tabelalar bulunuyor.<img src="https://images.aposto.com/2024/11/0/1734832643133.png" style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" width="550" ratio="1.59" fr-original-style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable"><h2 dir="ltr" fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">Katakomblar, Paris</h2>Roma Galyası döneminde bugün Paris olarak bildiğimiz Lutetia'da yaşayan halk, evlerini yer altından çıkardıkları bölgeye özel kireç taşından yapıyorlardı. Yerin 20 metre altında yatay olarak yapılan maden kazıları şehir büyüdükçe tünellerden oluşan dev bir bal peteği görünümüne ulaştı.1700’lerde Paris’te yaşanan ani nüfus artışının da etkisiyle yüzyılın sonunda şehirdeki mezarlıklar dolup taşmaya, hijyenik olmayan koşullar nedeniyle mezarlık yakınlarındaki bölgelerde salgın hastalıklar görülmeye, kentin sokakları “leş” gibi kokmaya başlamıştı. Sonunda bu durum öyle bir kontrolden çıktı ki şehrin mezarlıkları kamu güvenliği nedeniyle boşaltılmak zorunda kaldı. Yeniden gömülmesi gereken 6 milyon ceset böylece yeraltı tünellerine taşındı.Roma’nın yeraltı nekropolüne benzerliği nedeniyle “katakomblar” adını alan bu toplu yeraltı mezarları 1809 yılında halk ziyaretine açıldı. İnsan kemiklerinin ve kafataslarının muntazamca dizildiği bu tünellerin ziyarete açık 1.500 metrelik bölümünü başka bir deyişle “Ölüler İmparatorluğu’nu” günümüzde yılda 550.000’den fazla kişi ziyaret ediyor.<img src="https://images.aposto.com/2024/11/0/1734832937384.png" style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" width="550" ratio="1.79" fr-original-style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable"><h2 dir="ltr" fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">Jallianwala Bagh, Hindistan</h2>13 Nisan 1919’da Hindistan’ın geleneksel Vaishaki bahar festivali sırasında büyük, barışçıl bir kalabalık süresiz gözaltı, yargılanmadan hapis gibi yaptırımlar içeren Rowlatt Yasası’nı ve hapiste tutulan aktivistleri protesto etmek için Punjab bölgesinin en büyük kentlerinden Amritsar’daki Jallianwala Bagh parkında toplanmıştı.Günümüzde "Amritsar kasabı" olarak anılan geçici tuğgeneral R. E. H. Dyer piyade alaylarıyla alana gelerek silahsız halkın çevrelenmesi emrini verdi; üç tarafı binalarla çevrili olan alanın tek çıkışına askerleri yığdı ve silahsız halkın üzerine ateş açma emri verdi. 10 dakika süren bu katliamda 380-1.500 kişinin öldüğü, katliamın ardından ilan edilen bir günlük sokağa çıkma yasağı nedeniyle tıbbi yardım alamayan 1.200 kadar yaralının çaresizce beklediği tahmin ediliyor.Jallianwala Bagh günümüzde hayatını kaybedenleri anmak için yapılan dev bir anıt, müze, açık hava galerisi, patikalı bir park, bu acı günün bir hatırlatıcısı olarak hizmet veriyor. Askerlerin kapattığı dar çıkışın duvarları katliamda hayatını kaybedenlerin anısına yapılan heykellerle kaplı ve o gün mermilerden kaçmak için birçok kişinin içine atladığı kuyu da koruma altına alınmış durumda.

Aposto Seyahat

Son yıllarda yükselişe geçen karanlık turizmin “parlattığı” popüler destinasyonları ve tanıklık ettikleri tarihsel olayları inceledik.

Ölümün ve kederin kalbine seyahat: Karanlık turizm destinasyonları

41 kişilik bir orkestra ile Kuzey Amerika ve Avrupa’da biletleri çoktan tükenmiş olan bir turneye çıkmaya hazırlanan İzlanda’nın müzik sahnesine ruhani hediyesi Sigur Rós, yeni teklisi Blóðberg ile çıkageldi. Blóðberg, uzun bir aradan sonra 2012 yılında gruptan ayrılan ve geçtiğimiz sene Sigur Rós ekibine tekrardan dahil olan multi-enstrümantalist Kjartan “Kjarri” Sveinsson’un yer aldığı ilk tekli olma özelliğine sahip.&nbsp;Distopik bir evren: Blóðberg’e aynı zamanda yönetmenliğini Johan Renck’in üstlendiği bir <a fr-original-style="" href="https://www.youtube.com/watch?v=ENZsxTiVQYo" rel="noopener noreferrer" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">animasyon video</a> da eşlik etti. HBO mini dizisi Chernobyl’in yanı sıra Madonna, Robyn ve Beyoncé için müzik videolarını yöneten Renck, klip hakkında şunları söyledi:&nbsp;<blockquote fr-original-style="color: rgb(9, 9, 9); border-color: rgb(255, 206, 20); border-width: 4px; font-style: italic; padding-left: 10px;" style="color: rgb(9, 9, 9); border-color: rgb(255, 206, 20); border-width: 4px; font-style: italic; padding-left: 10px; margin: 0px 0px 1em; border-left-style: solid; box-sizing: border-box;">“Gelecek konusunda olabildiğince nihilist hissediyorum. Kendi aptallıklarımıza karşı güçsüzüz. Bunun bazı yönleri ‘Blóðberg’in temalarıyla ilgili izlenimlerimle birleşti. Müzik, kendi sefil düşüncelerime bir nota oluyor, onlara sadece müziğin verebileceği bir güzellik katıyor.”</blockquote>Yeni albüm nerede?&nbsp;Geçtiğimiz Mart ayında turne tarihlerini duyuran grup, Haziran ayı içerisinde son stüdyo albümleri Kveikur (2013)’den bu yana çıkacak yeni albümlerinin de müjdesini verdi. Ancak o günden beri Sigur Rós’tan yeni albümlerine dair resmi bir açıklama gelmedi. Bazı yerlerde yeni albümün 16 Haziran’da Átta adıyla yayımlanacağını söylense de henüz net bir açıklama yok.Rota oluşturuldu: En son 2016 yılında Primavera Sound konserlerinin hemen ardından Zorlu PSM’de sahne alan grup yeni turneleri kapsamında 28 Temmuz Cuma akşamı Küçükçiftlik Park’ta sahne olacak. Konserin biletlerine <a fr-original-style="" href="https://www.passo.com.tr/tr/etkinlik/sigur-ros-kucukciftlik-park-istanbul-biletleri/4497327" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">buradan</a> ulaşabilirsin.

Aposto Günsonu

Adını okumaya çalışmadığımız Blóðberg, grubun 2010’ların başından bu yana multi-enstrümantalist Kjartan “Kjarri” Sveinsson ile yayınladığı ilk tekli.

🎻 Sigur Rós yeni şarkı ve kliple geri döndü: “Blóðberg”

41 kişilik bir orkestra ile Kuzey Amerika ve Avrupa’da biletleri çoktan tükenen bir turneye çıkmaya hazırlanan İzlanda’nın müzik sahnesine ruhani hediyesi Sigur Rós, yeni teklisi Blóðberg ile çıkageldi. Blóðberg, uzun bir aradan sonra 2012 yılında gruptan ayrılan ve geçtiğimiz sene Sigur Rós ekibine tekrardan dahil olan multi-enstrümantalist Kjartan “Kjarri” Sveinsson’un yer aldığı ilk tekli olma özelliğine sahip.&nbsp;Distopik bir evren: Blóðberg’e aynı zamanda yönetmenliğini Johan Renck’in üstlendiği bir <a fr-original-style="" href="https://www.youtube.com/watch?v=ENZsxTiVQYo" rel="noopener noreferrer" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">animasyon video</a> da eşlik etti. HBO mini dizisi Chernobyl’in yanı sıra Madonna, Robyn ve Beyoncé için müzik videolarını yöneten Renck, klip hakkında şunları söyledi: “Gelecek konusunda olabildiğince nihilist hissediyorum. Kendi aptallıklarımıza karşı güçsüzüz. Bunun bazı yönleri ‘Blóðberg’in temalarıyla ilgili izlenimlerimle birleşti. Müzik, kendi sefil düşüncelerime bir nota oluyor, onlara sadece müziğin verebileceği bir güzellik katıyor.”Yeni albüm nerede?&nbsp;Geçtiğimiz mart ayında turne tarihlerini duyuran grup, haziran ayı içerisinde son stüdyo albümleri Kveikur (2013)’den bu yana çıkacak yeni albümlerinin de müjdesini verdi. Ancak o günden beri Sigur Rós’tan yeni albümlerine dair resmi bir açıklama gelmedi. Bazı yerlerde yeni albümün 16 Haziran’da Átta adıyla yayımlanacağını söylense de henüz net bir açıklama yok.Rota oluşturuldu: En son 2016 yılında Primavera Sound konserlerinin hemen ardından Zorlu PSM’de sahne alan grup yeni turneleri kapsamında 28 Temmuz Cuma akşamı Küçükçiftlik Park’ta sahne olacak. Konserin biletlerine <a fr-original-style="" href="https://www.passo.com.tr/tr/etkinlik/sigur-ros-kucukciftlik-park-istanbul-biletleri/4497327" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">buradan</a> ulaşabilirsin.

Duende

Bu hafta Chernobyl nükleer santralindeki kazanın üzerinden 36 yıl geçti. Ülkemizde de bir nükleer santral yapımı sürerken, son 36 yılda yaşadığımız iki büyük kazayı ve bu kazaların enerji üretimindeki güvenlik sorunlarıyla ilişkisini ele almak istiyorum.11 Mart 2011 günü Japonya’nın 70 kilometre doğusunda, okyanusun altında modern zamanların en şiddetli depremlerinden biri meydana geldi. Bu depremin yarattığı tsunaminin yüksekliği 40 metreyi buldu. Bu şiddetteki bir depremin ardından, her yerde beklenebileceği gibi elektrik hatları ciddi zarar gördüğünden elektrikler kesildi. Ülkemizde elektriklerin sık kesilmesine alışkın olsak da nükleer santrallerin çalıştığı ülkelerde elektriklerin fazla kesilmemesi gerekiyor. Çünkü bu santrallerin garip bir özelliği var, bu santralleri kendi ürettikleri değil dışarıdan sağlanan elektrik ile soğutuyoruz.Nükleer santraller aslında birer termik santraldir.&nbsp;Sadece kömür veya doğal gaz yerine yakıt olarak nükleer enerji kullanırlar. Sonuçta da, kömürlü ya da doğal gazla çalışan santralleri nasıl soğutmamız gerekiyorsa nükleer santralleri de soğutmamız gerekir. Yalnız alışık olduğumuz termik santraller gibi nükleer santraller kendi ürettikleri enerji ile soğutma sağlayamazlar, soğutma enerjisinin dışarıdan sağlanması gerekir.&nbsp;Fukushima’daki Daiichi santrali de benzer bir yapıdadır. Deprem olduğu anda güvenlik sistemleri devreye girdi ve santralin elektrik üretimini durdurdu. Bunun bizim açımızdan anlamı ısı üreten nükleer reaksiyonların durdurulmasıdır. Ancak nükleer yakıt gene de sıcaktır ve uzun süre soğutulması gerekir. Santral durduğunda yakıtın bulunduğu dev su tanklarındaki suyunun sürekli olarak pompalanarak soğutulması gerekir. Elektrik kesildiği için bu pompalar jeneratörlerle çalıştırıldı. Bu jeneratörler denizden gelebilecek bir dalga için 10 metre yükseklikte duvarlarla çevriliydi. Ama gelen tsunaminin yüksekliği 16 metre olunca, jeneratörler devre dışı kaldı. Sistemin aynı zamanda bataryaları vardır. Yalnız bu bataryalar birkaç saat çalışabilecek enerji barındırır. O süre içerisinde santrale elektrik sağlanabilirse sorunsuz çalışmaya devam edebilir. Ne yazık ki böylesi büyük bir depremden sonra elektrikler de uzun süre geri gelmedi ve bataryalar da tükendi. Nükleer yakıtı soğutacak bir şey kalmayınca da etrafındaki su kaynamaya başladı ve basınç artınca büyük bir patlama yaşandı.Fukushima’da yaşanan felaketin nedeni, santrallerin temel tasarımındaki bir özellikten kaynaklanmaktadır. Bu özelliğin bir felakete dönüşmemesi için de çok sayıda önlem alınır ama bu önlemler, Dünya tarihinde görülen en büyük depremlerden biri için yeterli olmamıştır. Tohoku depreminin büyüklüğü 9,1 değil de 8,5 olsaydı, Fukushima Daiichi hala çalışıyor olabilirdi.Aslında Fukushima Daiichi kendi ürettiği elektriği kapanma sırasında soğutma için kullanabiliyor olsaydı, gene de sorunsuz kapanabilirdi. Chernobyl nükleer santralinde denenen de tam olarak buydu. Çalışma durduktan sonra yapılan bir deney sırasında oluşan bir arızadan dolayı Chernobyl santrali patladı. Yapılan deney de tam olarak Daiichi santralindeki kapanma sorununu çözmek için tasarlanmış bir deneydi. Yani bu deney başarılı olmuş olsa, ne Chernobyl ne de Fukushima Daiichi patlardı.Bu bize nükleer enerji konusunda çok önemli bir mesaj veriyor:&nbsp;Bu teknoloji daha tam hakim olabildiğimiz bir teknoloji değil, ya da en azından bu kadar fazla miktarda enerji üretebilecek kadar hakim olamıyoruz. Bu nedenle de nükleer santrallerin gerek yapımında gerekse de kullanımı sırasında çok dikkatli davranmamız gerekiyor.Şimdiye kadar karşılaştığımız üç büyük nükleer kazayı düşünecek olursak konu tam da uçakla ulaşıma benziyor. Uçaklar aslında diğer taşıma araçlarına kıyasla çok daha güvenilir aletler. Ancak bir kaza olduğunda kendilerine manşetten yer bulduklarından toplumda uçak kazaları benzer bir korku yaratıyor.&nbsp;<ul fr-original-style="padding-inline-start: 20px;" style="padding-inline-start: 20px; margin-top: 0px; margin-bottom: 1em; list-style-position: inside; box-sizing: border-box;"><li dir="ltr" fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">Benzer şekilde, oluşan nükleer kazalardaki uzun süreli can ve mal kaybı, kömürlü termik santrallerin çevresinde yaşanılan kayıpların beş yüzde biri.&nbsp;</li><li dir="ltr" fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">Kömürlü termik santrallerden yayılan kirleticiler nedeniyle yeryüzünde 500 kat daha fazla insan ölüyor.</li></ul>Ancak zamana yayılmış ve çoğu kanser ve KOAH gibi nedenlerle oluşan bu ölümleri kanıksadığımız için fazla ses çıkartmıyoruz. Oysa kömür, nükleer enerji ile kıyaslandığında çok daha fazla can ve mal kaybına yol açıyor. Bundan dolayı birincil çözüm yolumuz enerjiyi hiç kullanmamaktır. Tüm Dünya her geçen gün inanılmaz miktarda enerjiyi boşa harcıyor. Bunu durdurmadığımız müddetçe hiçbir üretim metodu bize çözüm olmayacaktır.&nbsp;Enerji üretmek için de rüzgar ve güneşe güvenmek zorundayız. <img src="https://images.aposto.com/2022/3/3/1651089608738.jpeg" style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" width="550" ratio="1.50" fr-original-style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable">Ancak bu sistemlerin kesintisiz enerji sağlamak için oldukça gelişmesine ihtiyaç var. Bu gelişmeler sağlanana kadar da enerji jargonunda çokça kullanılan bir terim olan “baz yükü” sağlayabilmek için termik santrallere ihtiyacımız olabilir. İşte tam bu noktada unutmayalım, kömür en kötüdür ve nükleer bile kömürden iyidir.

Dünyahali

Enerji üretmek için de rüzgar ve güneşe güvenmek zorundayız.

Nükleer Enerji Tehlikelidir Ama Kömür Daha Tehlikelidir

<h3>“Televizyonda ne var?” sorusuna her ay alternatif bir cevap vereceğimiz bu köşeye özel bir haftada, 72. Primetime Emmy Ödülleri’nin iki gün öncesinde başlamanın getirisi olarak gündemimizde ABD televizyonlarının bu prestijli altın heykelcikleri var.</h3>Watchmen zirvede: 72. Primetime Emmy Ödülleri adayları, 28 Temmuz’da <a target="_blank" rel="noopener noreferrer" href="https://link.apostonews.com/click?uri=aHR0cHM6Ly9saW5rLmFwb3N0b25ld3MuY29tL2NsaWNrP3N0b3J5PTVmNjMxZjZiYzE2Y2JhMDAwOWUzZGIxNSZ1c2VyPTVlYjU0M2NmNzA2NDk0MjU1ZWNmNmE4MCZhdXRob3I9NWY2MzFmZmNjMTZjYmEwMDA5ZTNkYmJhJnVybD1odHRwcyUyNTNBJTI1MkYlMjUyRnd3dy5lbW15cy5jb20lMjUyRmF3YXJkcyUyNTJGbm9taW5lZXMtd2lubmVycw=="">açıklandı</a>. En İyi Mini Dizi ve tüm ana kategoriler dâhil 26 adaylığı bulunan Watchmen, en fazla adaylık elde eden yapım oldu. HBO’nun dokuz bölümlük mini dizisi, Dave Gibbons’ın ünlü çizgi romanının bir uyarlaması. Mini dizi, ABD’de polis şiddeti ve siyah hakları mücadelesinin her zamanki kadar gündemde olduğu bir yılda, bu konulara fantastik bir açıdan yaklaşıyor.<figure class="image"><img src="https://images.aposto.com/images-2020-09-17T08:52:10.706Z.jpeg" alt="Fleabag"><figcaption>Fleabag</figcaption></figure>Geçen yıl ne olmuştu? 71. Primetime Emmy Ödülleri, 22 Eylül 2019’da <a target="_blank" rel="noopener noreferrer" href="https://link.apostonews.com/click?uri=aHR0cHM6Ly9saW5rLmFwb3N0b25ld3MuY29tL2NsaWNrP3N0b3J5PTVmNjMxZjZiYzE2Y2JhMDAwOWUzZGIxNSZ1c2VyPTVlYjU0M2NmNzA2NDk0MjU1ZWNmNmE4MCZhdXRob3I9NWY2MzFmZmNjMTZjYmEwMDA5ZTNkYmJhJnVybD1odHRwcyUyNTNBJTI1MkYlMjUyRnd3dy5lbW15cy5jb20lMjUyRm5ld3MlMjUyRmF3YXJkcy1uZXdzJTI1MkY3MXN0LWVtbXktYXdhcmQtd2lubmVycy1saXZl"">sahiplerini bulmuştu</a>. 32 adaylığıyla, tek sezonunda en fazla adaylık elde eden dizi olarak tarihe geçen Game of Thrones, final sezonuyla bir kez daha En İyi Drama Dizisi seçilmişti. Bir kucak dolusu heykelcik kazanan Phoebe Waller-Bridge’in Fleabag’i En İyi Komedi Dizisi, yakın tarihin en büyük trajedilerinden birini etkileyici bir yapıma dönüştüren Chernobyl ise En İyi Mini Dizi ödülünü kazanmıştı.Büyük ödüller kimin olacak? Hem komedi hem de drama cephesinde geçtiğimiz yılın kazananları ekranlara veda ettiği için önümüzde yepyeni ihtimaller var. ABD televizyonlarının geç keşfettiği <a target="_blank" rel="noopener noreferrer" href="https://link.apostonews.com/click?uri=aHR0cHM6Ly9saW5rLmFwb3N0b25ld3MuY29tL2NsaWNrP3N0b3J5PTVmNjMxZjZiYzE2Y2JhMDAwOWUzZGIxNSZ1c2VyPTVlYjU0M2NmNzA2NDk0MjU1ZWNmNmE4MCZhdXRob3I9NWY2MzFmZmNjMTZjYmEwMDA5ZTNkYmJhJnVybD1odHRwcyUyNTNBJTI1MkYlMjUyRnd3dy5pbWRiLmNvbSUyNTJGdGl0bGUlMjUyRnR0MzUyNjA3OA=="">Schitt’s Creek</a>, final sezonuyla hem oyuncularından birkaçına ödül getirebilir hem de En İyi Komedi Dizisi seçilebilir. Dizi, her şeyini kaybeden zengin bir ailenin, küçük bir kasabada yeniden başlamasını konu alıyor. En büyük rakibi ise önceki yılın kazananı, dönem komedisi <a target="_blank" rel="noopener noreferrer" href="https://link.apostonews.com/click?uri=aHR0cHM6Ly9saW5rLmFwb3N0b25ld3MuY29tL2NsaWNrP3N0b3J5PTVmNjMxZjZiYzE2Y2JhMDAwOWUzZGIxNSZ1c2VyPTVlYjU0M2NmNzA2NDk0MjU1ZWNmNmE4MCZhdXRob3I9NWY2MzFmZmNjMTZjYmEwMDA5ZTNkYmJhJnVybD1odHRwcyUyNTNBJTI1MkYlMjUyRnd3dy5pbWRiLmNvbSUyNTJGdGl0bGUlMjUyRnR0NTc4ODc5Mg=="">The Marvelous Mrs. Maisel</a>. Drama dizilerinde en iddialı yapım, medya imparatorluğu sahibi güçlü ve zengin bir ailenin entrikalarına odaklanan <a target="_blank" rel="noopener noreferrer" href="https://link.apostonews.com/click?uri=aHR0cHM6Ly9saW5rLmFwb3N0b25ld3MuY29tL2NsaWNrP3N0b3J5PTVmNjMxZjZiYzE2Y2JhMDAwOWUzZGIxNSZ1c2VyPTVlYjU0M2NmNzA2NDk0MjU1ZWNmNmE4MCZhdXRob3I9NWY2MzFmZmNjMTZjYmEwMDA5ZTNkYmJhJnVybD1odHRwcyUyNTNBJTI1MkYlMjUyRnd3dy5pbWRiLmNvbSUyNTJGdGl0bGUlMjUyRnR0NzY2MDg1MA=="">Succession</a>. Jason Bateman’ın Breaking Bad benzetmeleriyle yüceltilen <a target="_blank" rel="noopener noreferrer" href="https://link.apostonews.com/click?uri=aHR0cHM6Ly9saW5rLmFwb3N0b25ld3MuY29tL2NsaWNrP3N0b3J5PTVmNjMxZjZiYzE2Y2JhMDAwOWUzZGIxNSZ1c2VyPTVlYjU0M2NmNzA2NDk0MjU1ZWNmNmE4MCZhdXRob3I9NWY2MzFmZmNjMTZjYmEwMDA5ZTNkYmJhJnVybD1odHRwcyUyNTNBJTI1MkYlMjUyRnd3dy5pbWRiLmNvbSUyNTJGdGl0bGUlMjUyRnR0NTA3MTQxMg=="">Ozark</a>’ı ve yoluna yeni kraliçesi Olivia Colman ile devam eden <a target="_blank" rel="noopener noreferrer" href="https://link.apostonews.com/click?uri=aHR0cHM6Ly9saW5rLmFwb3N0b25ld3MuY29tL2NsaWNrP3N0b3J5PTVmNjMxZjZiYzE2Y2JhMDAwOWUzZGIxNSZ1c2VyPTVlYjU0M2NmNzA2NDk0MjU1ZWNmNmE4MCZhdXRob3I9NWY2MzFmZmNjMTZjYmEwMDA5ZTNkYmJhJnVybD1odHRwcyUyNTNBJTI1MkYlMjUyRnd3dy5pbWRiLmNvbSUyNTJGdGl0bGUlMjUyRnR0NDc4NjgyNA=="">The Crown</a> da sürpriz yapabilir.<figure class="image"><img src="https://images.aposto.com/images-2020-09-17T08:51:21.705Z.jpeg" alt="Succession"><figcaption>Succession</figcaption></figure>Netflix-HBO yarışında son durum: Uzun yıllar boyunca kaliteli yapımlarıyla Emmy Ödülleri’nin daimi yıldızı olan kablolu televizyon kanalı HBO, iki yıl önce zirveyi dijital platform Netflix’e kaptırmış, geçtiğimiz yıl Game of Thrones’un rekor adaylık sayısı sayesinde zirveye geri dönmüştü. Bu yıl 21 yapımıyla toplam 107 adaylığı bulunan HBO, bir kez daha Netflix’in gerisinde kaldı. Netflix’in 52 yapımla elde ettiği 160 adaylık, yarışta nitelik kadar niceliğin de önem taşıdığını gösteriyor.Yeni platformlar, yeni diziler: Televizyon izleme alışkanlıklarımızın değiştiği bu çağda, birçok yeni platform da Emmy yarışına dâhil olmaya başladı. Bu platformlardan, oyuncuları ile iddialı <a target="_blank" rel="noopener noreferrer" href="https://link.apostonews.com/click?uri=aHR0cHM6Ly9saW5rLmFwb3N0b25ld3MuY29tL2NsaWNrP3N0b3J5PTVmNjMxZjZiYzE2Y2JhMDAwOWUzZGIxNSZ1c2VyPTVlYjU0M2NmNzA2NDk0MjU1ZWNmNmE4MCZhdXRob3I9NWY2MzFmZmNjMTZjYmEwMDA5ZTNkYmJhJnVybD1odHRwcyUyNTNBJTI1MkYlMjUyRnd3dy5pbWRiLmNvbSUyNTJGdGl0bGUlMjUyRnR0NzIwMzU1Mg=="">The Morning Show</a> ile dikkat çeken Apple TV+’ın 18, Star Wars evrenini <a target="_blank" rel="noopener noreferrer" href="https://link.apostonews.com/click?uri=aHR0cHM6Ly9saW5rLmFwb3N0b25ld3MuY29tL2NsaWNrP3N0b3J5PTVmNjMxZjZiYzE2Y2JhMDAwOWUzZGIxNSZ1c2VyPTVlYjU0M2NmNzA2NDk0MjU1ZWNmNmE4MCZhdXRob3I9NWY2MzFmZmNjMTZjYmEwMDA5ZTNkYmJhJnVybD1odHRwcyUyNTNBJTI1MkYlMjUyRnd3dy5pbWRiLmNvbSUyNTJGdGl0bGUlMjUyRnR0ODExMTA4OA=="">The Mandalorian</a> ile ekranlara taşıyan Disney+’ın ise 19 adaylığı bulunuyor. Sayıca az adaylıkları bulunsa da bunların hepsini ana kategorilerde elde eden HBO dizisi <a target="_blank" rel="noopener noreferrer" href="https://link.apostonews.com/click?uri=aHR0cHM6Ly9saW5rLmFwb3N0b25ld3MuY29tL2NsaWNrP3N0b3J5PTVmNjMxZjZiYzE2Y2JhMDAwOWUzZGIxNSZ1c2VyPTVlYjU0M2NmNzA2NDk0MjU1ZWNmNmE4MCZhdXRob3I9NWY2MzFmZmNjMTZjYmEwMDA5ZTNkYmJhJnVybD1odHRwcyUyNTNBJTI1MkYlMjUyRnd3dy5pbWRiLmNvbSUyNTJGdGl0bGUlMjUyRnR0ODc3MjI5Ng=="">Euphoria</a> ve Hulu dizileri <a target="_blank" rel="noopener noreferrer" href="https://link.apostonews.com/click?uri=aHR0cHM6Ly9saW5rLmFwb3N0b25ld3MuY29tL2NsaWNrP3N0b3J5PTVmNjMxZjZiYzE2Y2JhMDAwOWUzZGIxNSZ1c2VyPTVlYjU0M2NmNzA2NDk0MjU1ZWNmNmE4MCZhdXRob3I9NWY2MzFmZmNjMTZjYmEwMDA5ZTNkYmJhJnVybD1odHRwcyUyNTNBJTI1MkYlMjUyRnd3dy5pbWRiLmNvbSUyNTJGdGl0bGUlMjUyRnR0MjIzNTc1OQ=="">The Great</a> ile <a target="_blank" rel="noopener noreferrer" href="https://link.apostonews.com/click?uri=aHR0cHM6Ly9saW5rLmFwb3N0b25ld3MuY29tL2NsaWNrP3N0b3J5PTVmNjMxZjZiYzE2Y2JhMDAwOWUzZGIxNSZ1c2VyPTVlYjU0M2NmNzA2NDk0MjU1ZWNmNmE4MCZhdXRob3I9NWY2MzFmZmNjMTZjYmEwMDA5ZTNkYmJhJnVybD1odHRwcyUyNTNBJTI1MkYlMjUyRnd3dy5pbWRiLmNvbSUyNTJGdGl0bGUlMjUyRnR0NzY0OTY5NA=="">Ramy</a>’i de bu yıl için olmasa bile önümüzdeki yıllar için radarınıza almanızda fayda var.Ödül töreni pazar gecesi: Primetime Emmy Ödülleri, aslında yüzlerce kategoriye sahip ve belgesellerden animasyon dizilere, eğlence programlarından yarışmalara televizyonun her alanına yer veriyor. Birçok kategoride ödüller, Creative Arts Emmy Awards adı altında, ilki 14 Eylül’de gerçekleşen özel gecelerle sahiplerini bulmaya başladı. Ana kategorileri ekrana taşıyacak büyük tören ise 18 Eylül Pazar gecesi TSİ 03.00’te başlayacak. Jimmy Kimmel’ın sunacağı tören, Digiturk’ten izlenebilecek.

Chernobyl ile ilgili hikayeler