2022 F1 ara raporu: Yeni kurallar, sorunları ve sonuçları

Emir Tanyol Kar

2022 yılıyla birlikte Formula 1 araçlarının tasarımında köklü değişiklikler gerçekleştirildi. 70’li yılların sonunda ortaya çıkan ancak birkaç sezonun ardından güvenlik gerekçesiyle rafa kaldırılan yer etkili araçlar yeniden pistlere indi. Yüksek hızlarda daha fazla yere basma kuvveti üreten bu araçlarda teorik olarak öndeki aracı takip etmek daha kolay çünkü araçların yarattığı kirli hava oranı bir hayli azaltıldı.

Bu yenilik her ne kadar seyir zevkini arttıracak olsa da bazı takımların ve pilotların başını ağrıtacak bir “dalgalanma” sorununu da gün yüzüne çıkardı. Geçmişe bir yolculuk yaptığımızda o yıllarda da benzer sorunların yaşandığını görebiliyoruz. Lotus 78’in tasarımcısı Colin Chapman’ın spora kazandırdığı bu yenilikten sonra diğer takımlar bu sistemi araçlarına kopyalamaya çalıştı. Görsel olarak bir şeyleri kopyalamakta başarılı olsalar da, hesaplamaları iyi yapamayan takımlar dalgalanma sorununu o yıllarda ciddi ölçüde yaşamışlardı.

^{Red Bull}

• Adrian Newey etkisi: Geçen sene pilotlar şampiyonluğunu kazanmayı başaran Red Bull, üniversitede “Yer etkisi aerodinamiği” üzerine tez yazan Adrian Newey gibi çok büyük bir silaha sahip. Zaten kış testlerinden itibaren dalgalanma sorununu neredeyse hiç yaşamamalarının sebebi de bu olsa gerek. Şu anda her iki şampiyonada da zirvede yer alan Red Bull, sezona ciddi dayanıklılık sorunlarıyla başladı. Yine de kısa bir süre içerisinde bu sorunları çözmeyi başaran ekip, tüm ivmeyi arkasına aldı ve üstlerindeki kara bulutları rakiplerinin üzerine atmayı başardı.
• Ferrari'nin senesi mi: — O sene, bu sene dedirtecek kadar görkemli bir şekilde sezona başlayan Ferrari ise Red Bull’un tam tersi yönünde ilerliyor. Özellikle cumartesi günleri en hızlı pilot/araç çiftini ortaya çıkarsalar da bu performanslarını yarışa yansıtamıyorlar. Burada suçu tek bir noktaya yıkmamız yanlış olur. Pit duvarından gelen hatalı kararlar, pitte rakiplerine göre zaman kaybının fazla olması ve son yarışlarda yaşanan dayanıklılık sorunları, Tifosi’yi fazlasıyla yıpratmaya yetiyordur.
• Dalgalanan Mercedes: Sezona öndeki iki takımdan yavaş ancak arkadakilerden de hızlı bir şekilde başlayan Mercedes, dalgalanmadan en fazla şikayetçi olan takım konumunda yer alıyor. Bu sorunu çözebilirlerse hızlanacakları çok açık çünkü Miami’de diğer takımların araç yüksekliklerini arttırmasından sonra rakiplerine biraz daha yaklaşabildiklerini gördük.

FIA'nın önlemi

^{Lewis Hamilton}

Dalgalanmanın getirmiş olduğu ekstra bir sorun da pilot sağlığı. Azerbaycan Grand Prix’sinden sonra Lewis Hamilton’ın aracından çok zor inmesi ve sırtını tutarak garaja ağır adımlarla yürümesi, FIA’nın harekete geçmesine neden oldu ve bazı kurallar getirildi.

Sezon ortasında yeni bir kural değişikliğine gidilmesi birçok kesim tarafından hoş karşılanmadı. FIA, dalgalanma sorununun önüne geçebilmek adına araçların dalgalanmasını ölçecek bir sensörün olmasını istedi. Bu veriler eşliğinde araç yükseklikleri antrenman seansından sonra ayarlanacak ve kurala uymayan takımlar yarıştan diskalifiye edilecek. Bu elbette takımlar arasındaki güç dengesini değiştirecektir. 

Yeni getirilen sensöre ek olarak taban üzerinde ikinci bir destek kolunun kullanılabileceği söylendi. Bu sayede tabana atılacak ekstra bir bağlantı ile stabilite arttırılacak. Bu durumu ilginç kılan şey ise açıklamadan hemen sonra Mercedes’in Kanada Grand Prix’si antrenmanlarında ikinci destek kolunu takacak kadar hazır olmasıydı. Bu da padokta soru işaretlerine yol açtı. Tüm bu soru işaretleri ve komplo teorileri arasında Mercedes, ikinci destek kolunu söktü ve hafta sonuna bu şekilde devam etti.

En iyi dördüncü?

^McLaren

Gridde gözümüzü orta gruba çevirdiğimizde ise henüz net bir şekilde en iyi dördüncüyü söyleyemiyoruz çünkü bu gruptaki takımlar deyim yerindeyse pist seçiyor. McLaren’ın kötü olduğu bir hafta sonunda Alpine ön plana çıkıyor, Alpine’in kötü olduğu bir hafta sonunda Alfa Romeo öne çıkıyor ve her yarış haftasında birbirlerinden denk puanlar çalarak sezonun ilk yarısının sonuna doğru ilerliyorlar. Bu üç takım içerisinden henüz sadece McLaren bir kez podyuma çıkmayı başardı. Son iki sezonda yaşananları göz önünde bulundurduğumda, bu gruptan birkaç podyum daha bekliyorum.

• Hızlıyı kopyala: Birçok taraftarın gözünde sezonun en büyük hayal kırıklığı ise kuşkusuz Aston Martin’dir. “Pembe Mercedes” döneminden “Yeşil Red Bull” konseptine kadar evrilen Aston Martin, “hızlıyı kopyala” furyasının başarısız bir imitasyonu konumunda. Bulundukları bu konumdan çıkmaları bu sezon için pek mümkün görünmüyor. Eğer Haas’tan Mick Schumacher de puanlar toplamaya başlarsa, Aston Martin sezon sonunda sadece Williams’ı geçmiş olacak.
• İngiltere GP: Yaz arasına doğru hızla ilerlerken genel olarak takımlar arasındaki güç dengelerini artık daha net biliyoruz. Önümüzdeki durak İngiltere. Birçok takımın fabrikası bu pistin etrafında yer alıyor ve çoğu takım sezon arasına daha iyi gidebilmek için bu piste birden fazla güncelleme getirecektir. Bakalım hangi takım getireceği yeniliklerden en iyi sonucu alacak ve güç dengesini bozacak. Tüm soruların cevabını temmuz ayında gerçekleştirilecek olan dört yarışta alacağız.