2026 yılında küresel ekonomi ve finansal piyasalar

2025 yılının sonlarına gelmiş bulunuyoruz. Pandemi öncesinde başlayan ve pandemiyle birlikte tüm dünyada daha da belirginleşen bir değişim döneminin içinden geçmeye devam ediyoruz. “Büyük Sıfırlama” ya da uluslararası literatürdeki adıyla The Great Reset tartışmaları hâlen gündemdeyken, bu döneme damga vuran bir yılı daha geride bırakıp yenisine hazırlanıyoruz.

Belirsizlik ve dalgalanma

2025 yılına, “Trump 2.0” olarak adlandırılan, belirsizliği âdeta roket hızıyla yükselten süreç damgasını vurdu. Ocak ayında Trump’ın göreve başlamasıyla dünya belirsizlik endeksleri sert bir sıçrama yaşadı. Ticaret ve ekonomi politikalarındaki belirsizlikler zaman içinde bir miktar azalsa da hâlâ pandemi döneminin bile üzerinde, tarihî zirvelerini koruyor. Daha da önemlisi, ağırlıklı olarak ekonomi dışı faktörlerden etkilenen küresel belirsizlik endeksi zirveleri bırakmıyor. Jeopolitik riskler ve öngörülemeyen diplomatik ve uluslararası gelişmeler hem küresel ekonomik görünümü hem finans piyasalarını ciddi biçimde etkilemeye devam ediyor.

Yüksek belirsizliğin hâkim olduğu dönemler, farklı senaryoların her an gündeme gelebileceği süreçlerdir. Bu durum, özellikle finansal piyasaların senaryolar arası geçişleri hızlı fiyatlamasına imkân tanır. Bir başka ifadeyle, dalgalanma belirsizliğin en önemli sonuçlarından biridir. 2025 yılı boyunca hisse senetlerinden emtialara, döviz paritelerinden kripto varlıklara kadar çok sert dalgalanmaların yaşandığı bir dönemi geride bırakmak üzereyiz.

Belirsizlik algısı yüksek seviyelerde seyrini koruyor ve düşmesi için somut bir neden henüz görünmüyor. Dolayısıyla 2026 yılında da finansal piyasaların dalgalı bir seyir izlemesi şaşırtıcı olmayacaktır. Böyle dönemler özellikle doğrudan yatırım iştahını azaltır. Nitekim son yıllarda uluslararası yatırım artış oranlarındaki yavaşlama 2025’te de devam etti. Bu yatırım yapılmadığı anlamına gelmese de artış hızının düşmesi yatırımcı algısı açısından önemli bir sinyal veriyor. 2026 yılında da benzer bir eğilim görmek sürpriz olmayacaktır; yatırımcılar için “bekle-gör” politikasının ana strateji olmayı sürdüreceği anlaşılıyor.

Verimlilik artışı büyüme ve düşük enflasyonu destekliyor

2025’te Trump’ın yeniden başlattığı ticaret savaşıyla birlikte gümrük vergilerinde ciddi artışlar gördük. Nisan’dan Ocak’a kadar inişli çıkışlı fakat ortalamada yükselen gümrük vergileri, normal koşullarda küresel büyüme üzerinde baskı yaratması ve enflasyonu yukarı çekmesi beklenen bir tablo oluştururdu. Ancak yıl içinde gelen tahminler ve öncü göstergeler, bu beklentilerin tam anlamıyla gerçekleşmediğini gösteriyor. Küresel büyümenin yalnızca çok hafif bir yavaşlama sergilemesi, enflasyonun ise düşük seviyelerde kalmaya devam etmesi bekleniyor. Türkiye ve Arjantin hariç G20 ülkelerinde 2025 yılı enflasyon beklentisi ortalama %2,2; 2026 için ise %2,6 seviyesinde. OECD ve IMF’nin büyüme tahminleri de 2024, 2025 ve 2026 için ortalama %3 civarında seyrediyor. Özetle, ufukta bir resesyon görünmüyor; küresel büyüme gücünü koruyor, enflasyon birçok gelişmiş ülkede hedeflere yakın seyrediyor. ABD’de enflasyonun %3 seviyelerinde olması bir miktar hedef üstü olsa da dünyanın ikinci büyük ekonomisi Çin’de deflasyonist eğilimler dikkat çekiyor. Başta robotlar ve yapay zekâ olmak üzere teknolojik gelişmelerin ciddi bir verimlilik artışına yol açması bir taraftan maliyetleri düşürerek enflasyona baskı yaparken diğer taraftan büyümeye destek oluyor.

Orta vadede büyüme üzerinde riskler artabilir

2026 yılı için ortaya çıkan tablo, görece güçlü büyüme ve düşük enflasyon senaryosuna işaret ediyor. Bununla birlikte, Çin, Japonya, Fransa ve İtalya gibi büyük ekonomilerde kamu harcamalarındaki artış, siyasi ve jeopolitik gelişmeler büyüme üzerinde farklı kanallardan baskı oluşturmaya başlamış durumda. Bu unsurların 2026’nın ikinci yarısından itibaren küresel büyüme ve ticaret üzerinde daha belirgin bir baskıya dönüşme ihtimalini göz ardı etmemek gerekiyor.

Avro–Dolar paritesine dikkat

Parite tarafında ise, ABD Yüksek Mahkemesi’nin Trump’ın gümrük vergilerinin devam edip edemeyeceği ve kurul üyelerini görevden alma yetkisine ilişkin vereceği kararlar kritik önem taşıyor. Bu kararlar, hem Trump’ın gücünün hem de belirsizlik seviyesinin şekillenmesinde belirleyici olacak. Trump’ı güçlendiren bir karar, 2025 boyunca gördüğümüz doların değer kaybının devamını getirebilir. Tersi bir karar ise ABD’nin kurumsal yapısına ilişkin kaygıları azaltarak, ticaret savaşı risklerini düşürüp dolarda toparlanma yaratabilir. Pariteye ilişkin daha net resmin Ocak–Şubat aylarında ortaya çıkacağını öngörüyoruz.

Balon var mı?

Finansal piyasalarda 2026’nın dalgalı bir yıl olacağını belirtmiştik. Hisse senedi piyasalarından emtialara kadar dalgalanmanın sürmesini bekliyoruz. Bununla birlikte, güçlü büyüme ve düşük enflasyon senaryoları, finansal piyasalarda risk iştahının kalıcı biçimde çökmeyeceğine işaret ediyor. Sert düzeltmeler yaşansa bile büyük çaplı bir balon patlaması olasılığını şimdilik düşük görüyoruz. Yapay zekâ ve teknoloji alanındaki hızlı gelişme ve fiyatlamalar, bir balon ihtimalini akla getiriyor; ancak bunun tam olarak ne zaman gerçekleşeceğini öngörmek güç. Tahminimiz, büyümenin sürdüğü ve enflasyonun düşük seyrettiği bir tabloda risk iştahının genel olarak devam edeceği; fakat sert dalgalanmaların yeni normal olarak karşımıza çıkacağı yönündedir.

Şartlar değerli madenleri destekliyor

Bu kadar belirsizliğin ve oynaklığın olduğu bir ortamda, hem daha kurumsal hareket etmek zorunda olan merkez bankalarının hem de güvenli liman arayan yatırımcıların altın ve gümüş gibi değerli madenlere olan talebinin önemli ölçüde azalmayacağını düşünüyoruz. Bu talep, fiyatların dalgalı da olsa yukarı yönlü eğilimini korumasını sağlayacaktır.