zencefil

Ülkeler ve dillerin tarih boyunca serilimleri bellidir, yani Türkçeye adının Arapçadan, baharatının da Arap toplumları yoluyla geldiğini görürüz.

Bazı lehçelerde zanjafīl ( زَنْجَفِيل‎ ) veya zanjabīr ( زَنْجَبِير ) olarak da yazılıp söylenebilen kelimenin Standart Arapça (Fasih Arapça) biçimi zanjabīl ( زَنْجَبِيل ) şeklindedir. Dolayısıyla /b/ harfinden Türkçe şeklindeki /f/ harfinde geçiş, aslında Arapça lehçelerindeki bir farklılıktan kaynaklanıyor gibi görünmektedir.

Arapça zanjabīl, Süryanice zancabīl ( ܙܢܓܒܝܠ‎ ) kelimesinden geçmiştir. İşte bu noktada yolumuz hint yarımadasına düşüyor. Arada Prakritçe diye bir dil bulunmuş olabilir, ama Süryanice zancabīl isminin kökü Sanskritçe śṛŋgavera (शृङ्गवेर ) adıdır.

Bütün bu kök yolculuğu boyunca zencefil adı hep aynı bitkiye hitap etmektedir. Yalnız bazı görüşlere göre, bu örüntü bozulmadan zencefilin nihaî kökünü Sankritçede değil, ama Eski Tamilce dilinde buluyoruz.

Tamil, hint yarımadasının güneyinde konuşulan bir dildir. Sri Lanka, Singapur, ve Hindistan’ın Tamil Nadu eyaletinin resmi dilleri arasında yer alır, ve bölgenin en eski dillerindendir.

Bu görüşe göre Eski Tamilcede iŋci (இந்சி), zencefil bitkisinin adıdır (ama baharatının değil). Baharat olarak zencefil ise iŋci adının “kök” anlamına gelen Eski Tamilce vēr (வேர்) ile birleşmesi ile oluşur. Eski Tamilce iŋcivēr, Sanskritçeye ve oradan diğer dünya dillerine geçmiştir.

Diğer dünya dilleri derken ciddiyiz, İngilizce ginger, Fransızca gingembre, İspanyolca jengibre, Almanca ingwer, Rusça imbir (имбирь) gibi biçimler benzer yolculuklarının son duraklarını bu Sankritçe/Eski Tamilce kökte bulabilirler.