Beşinci büyük

Merseyside’ın kırmızı yakası için bu sezon işler pek de yolunda gitmiyor. Maviler ise birkaç kötü sezonun ardından geleceğe yeniden umutla bakıyor gibi görünüyor. Everton, bu sezon tarihinde ilk kez bir Premier League haftasını tablonun ilk sırasında tamamladı. Artık bu konumdan uzaklaşmış olsalar da sezon başında belirledikleri Avrupa hedefi hâlâ son derece olası. Durmak bilmeyen yatırımlar ve Carlo Ancelotti’nin varlığı, Everton’ı eski günlerine döndürebilir mi? Hafta sonunda oynanacak Merseyside derbisi, o günleri kısaca hatırlatmak için belki de iyi bir fırsattır. 

Geçmiş: Premier League, İngiltere’nin beş büyük kulübünün ayrı bir yayın ihalesine katılmaya yönelik baskıları sonucu 1992’de kuruldu. İngiltere’nin birinci kademe futbol ligi, öncesindeki 104 yılda First Division adıyla ve Football League’e bağlı olarak oynanıyordu. Everton; Liverpool, Arsenal, Manchester United ve Tottenham’la beraber "Premier League öncesi" dönemdeki beş büyükten biriydi. Geri pas kuralının gelmesi, yabancı oyuncuların artması, kulüplerin markalaşması, deniz aşırı sahiplerin ortaya çıkması gibi çeşitli sebeplerle 1992 sonrasında hızla ve sürekli değişen futbol ekosistemi, geleneksel güç odaklarının bir kısmını geri döndürülemez biçimde yerinden ederken Chelsea, Manchester City gibi yeni süper kulüplerin kuruluşuna da zemin hazırladı. İlk dört sırayı oluşturan takımların nispeten çeşitlilik gösterdiği 11 sezonun ardından, Roman Abramovich’in 2003’te Chelsea’yi satın almasıyla Büyük Dörtlü dönemi başladı. Sonraki altı sezonun beşinde ilk dört sıra Manchester United, Arsenal, Liverpool ve Chelsea arasında paylaşıldı. Hâlâ günümüze uzanan Büyük Altılı devrinin başlangıcıysa 2010-11 sezonuna dayandırılabilir. Manchester City ve Tottenham’ın da dâhil olmasıyla büyüyen bu seçkin grup, son on sezonda ilk dört sırayı yalnızca bir kez Leicester’a kaptırdı. 

Yatırım: 80’lerde iki kez lig, bir kez de UEFA Kupa Galipleri Kupası şampiyonluğuna uzanan Everton için 90’lar son derece sancılı geçti. Bir seferlik altıncılıkları göz ardı edilirse Premier League’in ilk on sezonundaki en iyi dereceleri 13'üncü sıra idi. David Moyes, 2002 yılının mart ayında Everton’ın başına geçtiğinde Maviler ligin 15'inci sırasında yer alan ve pek çok açıdan büyük yatırımlara ihtiyaç duyan bir kulüptü. Moyes, 2000’lerin en parlak menajerlerinden biri olarak öne çıktığı 11 sezonluk çalışma döneminin sonunda Everton’ı istikrarlı bir ilk sekiz sıra takımı hâline getirdi ve bunu yaparken de sürekli rakiplerinden daha az para harcaması gerekti. Everton’ın yıllardır aradığı yatırımcıysa 2016’da ortaya çıktı. İran doğumlu iş adamı Farhad Moshiri şu anda kulüp hisselerinin %77,2’sini elinde bulunduruyor. Moshiri’nin ilk birkaç yılı tartışmalı kararlarla geçmiş olsa da başarıyla ilerleyen yeni stadyum projesi ve futbol direktörü Marcel Brands ile ikonik menajer Carlo Ancelotti’nin uyumlu görüntüsü, Everton’ın tekrar en büyükler arasında rekabet edeceği günlerin artık çok da uzakta olmayabileceğini düşündürüyor.