ChatGPT’de reklam kuşağı: OpenAI dijital reklam pazarına neden şimdi giriyor?

Bir dönemler sosyal medya, yalnızca gerçek kullanıcılar tarafından üretilen içeriklerin olduğu bir alandı. Bugün birçok kullanıcının yaka silktiği ve sosyal medyayı adeta geleneksel medyaya döndüren reklamlar, bir zamanlar dijital dünyada mevcut değildi. YouTube, Instagram, Facebook, X ve TikTok’un da aralarında bulunduğu pek çok platform, yola reklamlardan bağımsız olarak çıkmıştı. 

YouTube’un ilk dönemlerini bir hatırlayın. İzlediğiniz videolar, dakika başı reklamla bölünmez ya da bunun olmasını engellemek için abonelik ücreti ödemeniz gerekmezdi. Bugünün dikkat ekonomisinde ise her bir kullanıcı, doğrudan platforma para ödeyerek veya izlediği reklamlar aracılığıyla reklamverenlerin platforma para ödemesini sağlayarak bir şekilde gelir kalemine dönüşmek zorunda. 

OpenAI’ın yapay zeka destekli sohbet robotu ChatGPT de yıllarca etrafından dolaştıktan sonra dijital dünyanın kurallarına karşı koyamayarak reklam furyasına katıldı. Bir süredir platformunda reklam entegrasyonunu test ettiğine dair haberlerle gündeme gelen OpenAI, CEO Sam Altman reklam entegrasyonunu “son çare” olarak nitelendirdikten iki yıl sonra ABD’deki ücretsiz ChatGPT kullanıcıları ve ChatGPT Go aboneleriyle reklam test etmeye başlayacağını açıkladı. 

Bir adım geriden: Altman, 2024’ün Mayıs ayında Harvard Üniversitesi’nde düzenlenen bir etkinlikte yaptığı açıklamada reklam ve yapay zekanın birarada olmasını çok rahatsız edici bulduğunu dile getirmiş ve “Reklamları iş modelimiz için son çare olarak görüyorum” demişti. Fakat kâr amacı gütmeyen bir araştırma laboratuvarı olarak yola çıkan şirket, geçen yıl itibarıyla kâr odağını ön plana aldığı bir yeniden yapılanma sürecine girdi. 

Bu odak, reklamı “son çare” olarak gören yönetimin bakış açısını da önemli oranda değiştirdi. Geçen yılın Haziran ayında Altman, reklamlara tamamen karşı olmadığını, fakat şirketin reklam konusunda doğru bir denge kurduğundan emin olmak istediğini dile getirdi. Altman ayrıca, "Reklamları sevdiğim alanlar gösterebilirim. Instagram'daki reklamları oldukça havalı buluyorum. Onlardan bir sürü şey satın aldım. Ama bence bunu doğru bir şekilde yapmak çok zor ve çok fazla özen gerektiriyor” dedi. 

Ağustos ayında ChatGPT operasyonlarını yürüten birimin lideri Nick Turley de şirketin bir gün ChatGPT’ye reklam entegre edebileceğini belirtti. Entegrasyonun çok dikkatli ve planlı bir şekilde yapılması gerektiğini dile getiren Turley, reklamlı yanıtların uyumlu ve mantıklı olmasının öncelik hâline getirileceğini ifade etti. 

Benzer şekilde: OpenAI’ın “Uygulamalar” biriminin CEO’su Fidji Simo da geçen yıl X’te yaptığı bir paylaşımda reklam entegrasyonuna ilişkin en önemli faktörün reklamların ChatGPT’nin verdiği yanıtları etkilemeyeceğinden emin olmak olduğunu ifade etti. Simo, paylaşımında ayrıca "Reklam platformları oluştururken öğrendiğim en önemli şey şu: İnsanların reklamlarla ilgili çoğu zaman hoşlanmadığı şey reklamların kendisi değil, reklamların arkasındaki verilerin kullanılması" ifadelerine yer verdi. 

Şirket yöneticileri, reklam entegrasyonuna sıcak baktıklarına dair açıklamalar yaparken Ekim ayında OpenAI, operasyonlarını kâr amacı gütmeyen bir vakıf ve kâr odaklı bir şirket hâlinde ikiye bölerek yeniden yapılanma sürecini tamamladı. 

• OpenAI Vakfı, fon toplamakta veya şirket satın almakta özgür olan OpenAI Group adlı şirket üzerindeki yasal kontrolü eline aldı. Şirket hisselerinin %26’sı vakfa, %27’si Microsoft’a, %47’si ise yatırımcılar ve çalışanlara tahsis edildi.

ChatGPT’de reklamlar nasıl görünecek?

OpenAI, geçen hafta reklam entegrasyonunu bir blog yazısı aracılığıyla duyurdu. Şirket, yazıda platformuna reklam entegre ederken benimseyeceği ilkelere de yer verdi. Paylaşılan ayrıntılara göre ABD’deki ücretsiz ChatGPT kullanıcıları ve platforma ayda 8 dolarlık bir ödeme yapan ChatGPT Go aboneleri, gelecek haftalardan itibaren ChatGPT ile yaptıkları sohbetlerin altında sponsorlu ürün ve hizmetler görmeye başlayacak. Pro, Plus, Business ve Enterprise aboneleri, ChatGPT’nin hiçbir alanında reklamla karşılaşmayacak. 

Gösterilen reklamların içeriği sohbet konusuna göre belirlenecek ve reklamlar, ilk etapta yalnızca mevcut konuşmayla ilgili bir sponsorlu ürün veya hizmet varsa gösterilecek. Reklamlar, açık şekilde etiketlenecek ve organik yanıtlardan net biçimde ayrılacak. Kullanıcılar, gördükleri reklamı kapatabilecek, bunun nedenini OpenAI’a bildirebilecek, reklamın neden gösterildiğine dair açıklamaları okuyabilecek ve kişiselleştirilmiş reklam görmemeyi tercih edebilecek. 

Bununla birlikte: Kullanıcıya sponsorlu yanıt oluşturmak için kullanılan verileri temizleme seçeneği de sunulacak. ChatGPT kullanıcıları, sağlık, ruh durumu ve güncel siyaset gibi hassas ve düzenlemeye tâbi konularda sohbet ederken reklamla karşılaşmayacak. 

• Şirket, reşit olmadığını bildiren veya platform algoritmalarının 18 yaşın altında olduğunu tespit ettiği kullanıcılara reklam göstermeyecek. 

• ChatGPT’de kullanıcıya her zaman reklam görmemenin bir yolu sunulacak. 

Önemli ayrıntı: Platformda yanıt bağımsızlığı korunacak ve reklamlar, ChatGPT’nin verdiği yanıtları etkilemeyecek. Ayrıca OpenAI, kullanıcı verilerini reklamverenlere satmayacak veya paylaşmayacak. 

Şirket, test süreci boyunca aldığı geri bildirimlere göre reklam entegrasyonunu sürekli olarak iyileştirmeye çalışacak. 

Perde arkası: Neden şimdi? 

Reklamları daha fazla insanın daha az kullanım sınırlamasıyla araçlarından faydalanabilmesi için ChatGPT’ye entegre ettiğini vurgulayan OpenAI, “Reklamların yapay zekayı herkes için daha erişilebilir kılmaya yardımcı olan çeşitlendirilmiş bir gelir modelinin parçası olabileceğine inanıyoruz” diyor. Şirket, söz konusu entegrasyonu gelişmiş yapay zeka araçlarına erişimi demokratikleştirme hedefinin bir parçası olarak tanımlıyor. 

Fakat entegrasyon, esasında OpenAI’ın blog gönderisinde açıkça bahsedilmeyen üç ana hedefe hizmet ediyor. 

1) Geliri sürdürülebilir hâle getirmek 

OpenAI’ın abonelik gelirleri devamlı olarak büyüyor. Fakat yapay zekanın devasa enerji ihtiyacı ve üst seviye çiplere duyulan ihtiyaç, gelirin büyük bir bölümünün veri merkezi altyapısına gitmesine neden oluyor. Şirketin geçen yıl boyunca yapay zeka odaklı ürün ve hizmet geliştiren diğer şirketlerle yaptığı döngüsel yatırım anlaşmaları aracılığıyla hâlihazırda veri merkezlerine ve altyapısına harcamayı taahhüt ettiği 1,4 trilyon dolarlık bir gider kalemi bulunuyor. 

Finans Direktörü Sarah Friar’ın açıklaması ise 2025 yılında şirketin yıllık gelirinin 20 milyar dolara ulaştığına işaret ediyor. Ancak devasa altyapı maliyetleri, OpenAI’ın kârlı bir şirket hâline gelmesinin önüne geçiyor. Bunun yanında şirket, gelirini yıllık bazda %200'den fazla, iki yıl öncesine göre ise 10 kat artırmış olsa da Google ve Meta’nın aralarında bulunduğu büyük rakipleri gibi reklam gelirinden faydalanamıyor. Dolayısıyla OpenAI’ın 1,4 trilyon dolarlık taahhüdünü karşılayıp karşılayamayacağı sıklıkla tartışma konusu hâline geliyor. 

Rakamlar: Google’ın arama motoru ve YouTube’da 2025’te 300 milyar dolara yakın reklam geliri elde ettiği tahmin ediliyor. Meta’nın ise aynı dönem için 180 milyar dolarlık bir reklam geliri bildirmesi bekleniyor. 

• Evercore ISI analisti Mark Mahaney, OpenAI’ın reklam modelini iyi bir şekilde inşa etmesi durumunda reklamlardan 2026’da birkaç milyar dolar, 2030’a kadar ise 25 milyar dolar ek gelir elde edebileceğini tahmin ediyor. 

Dahası: Her hafta ortalama 1 milyar kişi ChatGPT’yi kullanıyor. Bu kullanıcıların çoğu, ne istedikleri, neye ihtiyaç duydukları ve duygu durumları gibi değerli bilgileri sohbet robotuyla paylaşıyor. Reklamverenlerin hazine değerindeki bu verilere erişmek ve hedefli reklam oluşturmak için ChatGPT'ye büyük bir talep göstereceği tahmin ediliyor. Dolayısıyla bazı analistler, OpenAI’ın reklam gelirinin 25 milyar doların çok üzerine çıkmasını bekliyor. 

Mahaney de reklam deneyimini rahatsız edici hâle getirmeden faydalı olacak şekilde platformuna entegre ederse OpenAI’ın, geleneksel olarak Google’ın elde ettiği reklam gelirinden önemli bir payı kendisine kaydırabileceğine işaret ediyor. 

Öte yandan: OpenAI, reklam entegrasyonunu ücretli abonelik için bütçe ayırmak istemeyen kullanıcılardan gelir elde ederken platforma ücretsiz erişim sunmaya devam edebilmenin bir yolu olarak görüyor. Bu stratejinin, hem ücretsiz kullanıcılar ve ChatGPT Go abonelerinden önemli miktarda reklam geliri getirmesi hem de ChatGPT’yi seven ama reklam görmek istemeyen kullanıcılar aracılığıyla abonelik gelirinde önemli bir artışa yol açması bekleniyor. Bu da OpenAI’ın, gelirini hem artıracağı hem de sürdürülebilir hâle getirebileceği anlamına geliyor. 

2) Tam teşekküllü bir platforma dönüşme 

OpenAI, son dönemlerde ChatGPT aracılığıyla içerik üretimi, arama motoru pazarı, tarayıcı pazarı, e-ticaret, sağlık ve sosyal medya gibi pek çok alanda varlık göstermeye çalışıyor. Dijital dünyadaki tüm işlevleri tek bir arayüz ardında toplamayı hedefleyen şirket, ChatGPT’yi yalnızca bir sohbet robotu olmanın ötesine geçirerek tam teşekküllü bir platforma dönüştürmeyi amaçlıyor. 

Tüm işlevlerin tek bir platformda birleşmesi; ürün arama, çevrimiçi alışveriş, seyahat planlama ve rezervasyon yapma gibi ticari niyetli kullanım senaryolarının da önünü açıyor. Reklam entegrasyonu ise bu dönüşümün kaçınılmaz bir sonucu olarak öne çıkıyor. 

3) Eylem verisi toplamak 

OpenAI, ChatGPT sohbetlerinden kullanıcıya ilişkin bilgi edinse de kullanıcının verdiği yanıtlardan sonra ne yaptığına dair neredeyse hiçbir geri bildirim alamıyor. Reklam entegrasyonu ise şirkete ilk kez yanıt ve aksiyon arasındaki bağlantıyı ölçme ve tamamlama imkanı sunuyor. OpenAI’ın, bu tip bir entegrasyonla “Hangi öneri eyleme dönüşüyor?”, “Hangi marka hangi kullanıcıdan ilgi görüyor?” ve “Hangi tanıtım dili kullanıcıyı ikna ediyor?” gibi sorulara da yanıt alabileceği ifade ediliyor. 

• Google’ın, bu zinciri ancak 20 yılda tamamlayabildiği ve bu sayede pazarda rekabet avantajı elde ettiğinin de altı çiziliyor.  

Tarafsızlık tartışmaları gündemde 

Bugün artık pek çok kullanıcı, ChatGPT’yi bir arama motoru olarak kullanıyor. Bu nedenle platformdaki reklam entegrasyonu, yanıt güvenilirliği ve tarafsızlığa ilişkin soru işaretlerini gündeme taşıyor. Özellikle ilerleyen dönemlerde entegrasyon daha da derinleştirilirse bu unsurların çok daha tartışmalı hâle geleceği tahmin ediliyor. 

Uzmanlar, reklamların günlük sohbetlerdeki yanıtların içine gömülmesi durumunda kullanıcıların gerçek bir öneriyle mi karşı karşıya olduğu, yoksa bir reklam mı gördüğünü ayırt edemeyeceğine işaret ediyor. 

Ek olarak: Bu tip bir senaryoda ücretsiz sürümün daha kalitesiz ve reklamlı, ücretli aboneliklerin ise reklamsız ve daha nötr bir deneyime dönüşmesi bekleniyor. Analistler, bu durumun ChatGPT’yi fiilen iki ayrı ürün hâline getireceğine dikkat çekiyor. 

Diğer yandan çağın kullanıcısı, uzun yıllardır dijital platformlarda reklamla karşılaşıyor. Bu deneyim, kullanıcının sponsorlu ve organik içeriği ayırt etme kasını bir hayli güçlendiriyor. 

• Bu nedenle ChatGPT’den solan bitkisini canlandırmaya yardım etmesini isteyen bir kullanıcının yanıtta Miracle-Gro bitki besini reklamı görmesi durumunda —yıllarca Google ve sosyal medyada bu tip bir deneyimle karşılaştığı için— herhangi bir kafa karışıklığı yaşamayacağı tahmin ediliyor. 

Perspektif: Pek çok uzmana göre reklam entegrasyonuna ilişkin tüm bu olasılıkların ötesinde bir risk daha bulunuyor. OpenAI’ın ChatGPT’de reklamcılık üzerinden sürdürülebilir bir gelir yaratması, bu reklamlar için ödeme yapan marka ve şirketlerin baskılarıyla da karşı karşıya geleceği anlamına geliyor. Bu da yapay zekanın teknik bir ürün olmaktan çıkarak ticari pazarlıkların konusu hâline gelmesi ihtimalini güçlendiriyor. 

Analistler, yakın bir gelecekte ChatGPT’nin yanıtlarını algoritmalar kadar, ticari çıkarların da şekillendirdiği bir dönemin kapılarının aralanacağına işaret ediyor. 

• Editörün önerisi: Her şeyin yapay zekası: OpenAI’ın nihai hedefi ne? | Quando, Doğa Yurduneri