Çiftlikten Çatala

Gıdamız, sağlığımız, dünyamız ve geleceğimiz için!
Çiftlikten Çatala

29 Nisan - Borusan Kocabıyık Vakfı - Dünyahali
Borusan Kocabıyık Vakfı ile birlikte

Gecikme maliyetleri önlemekten daha yüksek 30 yıl önce, Kurucumuz ve Onursal Başkanımız merhum Asım Kocabıyık, Türkiye'nin çağdaş medeniyet seviyesini yakalaması, laik ve demokratik Cumhuriyetin ilerlemesi, ekonomik kalkınmanın gerçekleşmesi ve insan haklarının layıkıyla uygulanabilmesi ancak eğitimle mümkün olabilir inancıyla Borusan Kocabıyık Vakfı’nı kurmuştu. O günden bugüne, varlığımızın temelindeki ‘Bu memlekete gönül borcum var, hayatım boyunca bunu ödemek için çalıştım’ anlayışıyla daha aydınlık ve çağdaş bir Türkiye için odağımıza eğitim, kültür ve sanat meselelerini aldık. Kuruluşumuzda öngörmediğimiz, ancak yıllar içinde hem Türkiye'ye, hem de en az o kadar dünyamıza ve gelecek nesillere borç olarak gündemimize giren bir başka önemli başlık ise ‘iklim değişikliği ile mücadele’ oldu. Bu süreçte, ‘sürdürülebilirlik’ Borusan Grubu’nun stratejik inisiyatiflerinden birisi hâline geldi. Birleşmiş Milletler’in 17 ana başlık altında ve 194 alt hedefle birlikte açıkladığı Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları (SKA) çerçeveyi netleştirirken, ortak bir dil, öncelik tespiti ve hedefler bütünlüğü ortaya koyarak bize yön gösterdi. Amaçların yalnızca, ülkelere ve onların sürdürülebilirlik politikalarına bağlı kalmadan, tüm kurumları, yerel yönetimleri, bireyleri, sivil toplumu ve özel sektörü birlikte harekete geçirme yaklaşımı önemli bir adımdı. Birleşmiş Milletler’in, SKA’ların oluşturulma evresinden itibaren, küresel boyuttaki uzmanları, sivil toplumu ve bireyleri sürece dâhil etmesi ise hiç şüphesiz ki insanlığın ortak gücünü ve eylem olasılıklarını arttırdı. Vakıf olarak, Sürdürülebilir Kalkınma Amaçlarının gerektirdiği katkıların ve bu alanda alınacak olan sorumluluğun yalnızca devletlere bırakılamayacağının farkındayız. Amaçlara ulaşmak için yürüttüğümüz çalışmalarda, SKA’ları yol göstericilerimizden biri olarak benimsiyor ve bu alandaki paydaş faaliyetlerini de destekliyoruz. Dolaylı olarak katkı sağladığımız pek çok SKA’nın yanında, Nitelikli Eğitim (#4), Toplumsal Cinsiyet Eşitliği (#5), İnsana Yakışır İş ve Ekonomik Büyüme(#8), Eşitsizliklerin Azaltılması (#10), İklim Eylemi(#13),Barış, Adalet ve Güçlü Kurumlar (#16) ve Amaçlar için Ortaklıklar’a (#17) yönelik çalışmalar yürütüyoruz. Biliyoruz ki, hemen her konuda alınan ya da alınmayan kararların etkileri kısa vadede ortaya çıkmıyor, uzun dönemli bir perspektifle yaklaşmak gerekiyor. Tıpkı, Hükümetler Arası İklim Değişikliği Paneli (IPCC) tarafından hazırlanan raporlar başta olmak üzere yayınlanan önemli iklim raporlarındaki veri ve olaylar gibi, uzun vadeli fayda maliyet analizlerine ihtiyaç var. Bu raporlar da gösteriyor ki geçmişte insanlık olarak yaptığımız bilinçsiz ya da bilinçli ama çıkar odaklı eylemlerimizin faturası, günümüzde küresel ısınmaya bağlı oluşan doğal felaketlerle beraberinde gelişen gıda, su ve göç krizleri gibi sorunlar olarak hayata geçiyor. Küresel ısınmayı nispeten güvenli sınırlarda tutabilmek üzere, hayata geçmesi gereken salımları azaltım eylemlerinin gecikme maliyeti, küresel ısınmayı önleme maliyetlerinden daha yüksek olarak hesaplanıyor. Bu denklem, gelişimi için gayret gösterdiğimiz hemen her alan için de geçerli. Kısa vadeli hesapların, maddi çıkarlara dayanan politikaların zararları görünenden çok daha yüksek ve gecikmenin bedeli, önleyici faaliyetlerden daha maliyetli. Tüm bu gerçeklerin farkında olarak ilerliyor, Yuvam Dünya Derneği ile olan iş birliğimizi de çok kritik bir eşik olarak görüyoruz. Bu yol ve yolculuğa katılım için, Türkiye'ye, dünyamıza ve gelecek nesillere olan borcumuzu ödemek adına tüm paydaşlara açık bir çağrıda bulunuyor, sorumluluk almaya davet ediyoruz. Gelin maliyetleri faydaya çevirelim ve kalıcı olmalarını sağlayalım. Sevgiyle ve saygıyla… Canan Ercan Çelik Borusan Kocabıyık Vakfı Genel Sekreteri

Daha fazlasını öğren

Dünyahali

Dünyahali

Dünyahali bültenine hoşgeldiniz! Burada sadece iklim krizinden değil; havadan sudan da konuşuyoruz. Yuvamız dünyamızdan bahsediyoruz. O zaman, haydi başlıyoruz!

Ayşe Erenel Margossian

Her geçen gün yükselen “Çiftlikten Çatala” trendi, gıda sistemlerini daha adil, sağlıklı ve çevreye daha da duyarlı hale getirmeyi amaçlıyor.

Pandemi sürecinde mevcut gıda sistemlerinin COVID-19 gibi krizler karşısında sürdürülebilir olmadıklarına şahit olduk. Bu sistemler; küresel sera gazı salımının üçte birinden, doğal kaynakların harcanmasından, biyoçeşitlilik kaybından ve sağlık sorunlarından sorumlular. Aynı zamanda gelir adaletsizliği ile bireylerin özellikle de çiftçilerin yaşadığı geçim sıkıntısı, ortaya çıkan sosyal problemlerin başında yer alıyor.

Diğer yandan gıda sistemlerinde daha sürdürülebilir yöntemler kullanmak, yeni fırsatları da beraberinde getiriyor olacak. Yeni teknolojilerle bilimsel buluşların birleşiminin, toplumsal farkındalığı artırma ve üreticiden nihai tüketiciye kadar tüm bireylere fayda sağlama kapasitesi var.

Sürdürülebilir bir gıda sistemine geçişi hızlandıracak “Çiftlikten Çatala” stratejisinin gıda sistemleri için şart koştuğu sistemin gereklilikleri şöyle:

  • Çevreye nötr, hatta pozitif etkisi olmalı,
  • İklim krizinin azalmasına ve etkilerine uyum sağlamaya yardımcı olmalı,
  • Biyoçeşitlilik kaybını tersine çevirmeli,
  • Gıda güvenliğini ve halk sağlığını garanti altına almalı, 
  • Her bireyin yeterli, güvenli, besleyici, sürdürülebilir gıdaya ulaşımını sağlamalı,
  • Adil ticari getiri sağlarken gıda alımı gücünü koruyabilmeli ve tedarikçileri adil ticarete teşvik etmeli.

İdeal olan sistemlerin, ulusların bu stratejiye doğru evrilmeleri olacaktır ancak bizler de elimizden geleni yaparak sürece destek olabiliriz. Dünyahali’nin Dünya Günü Özel sayısında, Prof. Dr. Mine Durusu Tanrıöver ‘ Herkes Kendi Gıdasını Yetiştirebilir!’ başlıklı yazısında, küçük ölçekte de olsa, hepimizin ister bahçemizde ister saksımızda, topraktan tabağa nasıl gıdamızı yetiştirebileceğimizden ve daha birçok yöntemden bahsetmiş. Biz de evimizde, bahçemizde Tanrıöver’ın bahsettiği benzer yöntemleri uyguluyoruz hâlihazırda. 

Yaşadığım bölgenin kuzeyinde bulunan Ewshurt Park ‘a ilk kez bir “foraging atölyesi”  için gitme fırsatım oldu ve uyguladıkları yöntemlerden çok etkilendim. Foraging atöyesi, doğada yiyecek aradığımız, çiftlikte doğada, kendiliğinden üreyen otların, çiçek türlerinin isimlerini öğrenip tadına bakıp hatta toplayıp yemeklerde, çaylarda kullandığımız bir atölye. Ewshurt Park’ın kapısı tüm şeffaflığı ve dürüstlüğüyle bütün ziyaretçilere açık. Bu büyük çiftlik, uyguladığı onarıcı tarım yöntemleriyle, topraktaki canlılığı tekrar sağlıyor, biyoçeşitlilik kaybını azaltıyor ve böylece iklim krizine karşı da harekete geçiyor. 

  • Ülkemizde onarıcı tarım denilince ilk akla gelen isim, hem eğitim hem de danışmanlık konularında hizmet veren Anadolu Meraları. Bütüncül yönetim ve onarıcı tarım ile ilgili daha fazla Türkçe kaynağa ulaşmak için web sitelerine göz atmanızı tavsiye ederim.

Ewhurt Park’ın diğer bir özelliği ise Londra, Notting Hill’deki The Good Plot ‘un menüsünde bulunan lezzetli tariflerinin malzemelerini tedarik ediyor olması. Ayrıca çiftlikte elde edilen birçok ürünü de The Good Plot ‘dan satın alabiliyorsunuz. Yani bir diğer deyişle bu dükkandan satılan aldığınız her ürün topraktan, ilk üreticisi olan çiftlikten çatalınıza geliyor.

  • Geçen hafta Mardin gezisi sırasında yoğun tavsiye üzerine gittiğim Cercis Murat Konağı da oldukça etkileyiciydi. Topraktan tabağa gelen kereviz sarmasının, tüm mezelerin ve Süryani şarabının tadı damağımda kalsa da, en çok Cercis Murat Konağı sayesinde tanıdığım Ebru Baybara Demir projelerine ve yaptıklarına hayran oldum. Ebru Baybara Demir’in yakın zamanda çektiği videosunda yaptıklarını, gelecek planlarını ve hepimizin neler yapabileceğini ve bir an önce harekete geçmemiz gerektiğini çok güzel anlatmış.

Ekolojik endişemiz devam ederken, bu endişe karşısında harekete geçen herkes bize umut oluyor. Artık hiç birimizin bekleyecek zamanı kalmadı; o zaman, bir gün artık bugün! 

Hikâyeyi paylaşmak için:

Kaydet

Okuma listesine ekle

Paylaş

Dünyahali

Dünyahali

Dünyahali bültenine hoşgeldiniz! Burada sadece iklim krizinden değil; havadan sudan da konuşuyoruz. Yuvamız dünyamızdan bahsediyoruz. O zaman, haydi başlıyoruz!

NEREDE YAYIMLANDI?

DünyahaliDünyahali

BÜLTEN SAYISI

63: Hep Birlikte Sorumluyuz ☀️

Çiftlikten Çatala, Borusan Sanat Etkinlikleri, Bütüncül Yönetim

29 Nis 2022

Boomoon, Boğaz'da Balık Oyunu No. 8 (detay), 2018

YAZARLAR

Dünyahali

Dünyahali bültenine hoşgeldiniz! Burada sadece iklim krizinden değil; havadan sudan da konuşuyoruz. Yuvamız dünyamızdan bahsediyoruz. O zaman, haydi başlıyoruz!

İLGİLİ OKUMALAR

DünyahaliDünyahali

HİKAYE

Fısıldayan ağaçlar

Ağaçların Görünmez İletişim Ağı ve Doğanın Dili

01 Tem 2026

Fısıldayan ağaçlar
DünyahaliDünyahali

HİKAYE

Merceği Ormanın Kalbine İndirmek

Warner Bros. Discovery Pazarlama Direktörü Beste Toksoy Balcı ile Röportaj

01 Tem 2026

Merceği Ormanın Kalbine İndirmek
DünyahaliDünyahali

HİKAYE

Fıstık Ağacı

Bir Coğrafyanın Hafızası: Fıstık Ağaçları

01 Tem 2026

Fıstık Ağacı