Domino etkisi: Archegos Capital

Neler oluyor?

ABD merkezli yatırım fonu Archegos Capital, bazı hisselerde aldığı büyük miktardaki kaldıraçlı pozisyonları elinde yeterli nakit bulunmadığı için kapatmak zorunda kaldı. Reuters’a konuşan bir kaynağın verdiği bilgiye göre, Archegos yaklaşık 10 milyar dolar değerinde varlığa sahip olmasına rağmen fonun 50 milyar dolardan fazla büyüklükte pozisyonu bulunuyordu. Dolayısıyla belirli pozisyonlarda yaşanan kayıplar yüzünden daha fazla karşılık yatırması talep edilen fonun sahibi ünlü yatırımcı Bill Hwang, teminat tamamlama (margin call) çağrısını karşılayamadı. Ardından 20 milyar dolarlık satış gerçekleştirilmesi, bazı şirketlerin hisselerinde sert düşüşlere neden oldu. Satılan hisselerin arasında Discovery, ViacomCBS, GSX Techedu ve Baidu gibi şirketler yer alırken Archegos adına hisseleri elinde tutan ve yüklü satış gerçekleştiren birçok uluslararası yatırım bankası milyarlarca dolar zarar etti. Öyle ki, 1994'den beri Goldman Sachs'ta çalışan Mike Novogratz yaşananları, "tarihte kişisel servetin tek kalemde en hızlı silindiği an" olarak tanımladı.

Neden önemli?

İsviçre merkezli Credit Suisse, Archegos Capital ile yaptığı işlemler nedeniyle 4,7 milyar dolar zarar ettiğini açıklarken kayıpla ilişkili olarak yatırım bankacılığı birimi CEO'su Brian Chin ve Risklerden Sorumlu Üst Yönetici Lara Warner'ı görevinden uzaklaştırdı. Japonya merkezli Nomura ise ABD’li müşterisinden talep edilen miktarın 2 milyar dolar civarında olduğunu açıklarken zararın nedenlerini incelemeye başladıklarını ve detayları kamuoyu ile paylaşacaklarını açıkladı. Bir aile şirketi olarak faaliyet gösteren Archegos Capital, halka açık bir şirket olmadığı için finansal otoritelerle aynı denetimlere tabi değil; ancak ABD Menkul Kıymetler ve Borsa Komisyonu (SEC), Bill Hwang ve fonun kaldıraçlı işlemleri hakkında bir ön soruşturma başlattı. Öte yandan, SEC ve Birleşik Krallık Finansal Yönetim Otoritesi (FCA), Archegos için 20 milyar dolar değerinde varlık satışı gerçekleştiren Goldman Sachs, Wells Fargo, Morgan Stanley, Nomura, UBS ve Credit Suisse’ten risk yönetimini iyi yapıp yapmadıklarına dair bilgi istedi. Nikkei'nin haberine göre Japonya Merkez Bankası (BoJ) ve Japonya Finansal Hizmetler Ajansı (FSA) da zarar eden finansal kurumların işlem risklerini nasıl yönettiklerine dair soruşturma başlatmaya hazırlanıyor.

Neler olacak?

ABD Kongresi Senato Bankacılık Komitesi Başkanı Demokrat Senatör Sherrod Brown, Archegos ile bağlantılı üç büyük bankaya mektup göndererek piyasaları altüst eden fon ile ilişkilerinin detaylarını sordu. CNBC’nin haberine göre, mektup ABD Kongresi’nin olaya karşı ilk tepkisi olarak görülürken olası bir soruşturmanın da başlatılabileceğine işaret ediyor. Regülasyon ve denetim eksikliklerinin sistematik finansal riske sebep olduğu 2008 krizinden sonra yeni bir küresel krizden kaçınmak isteyen piyasa düzenleyicilerin bu kez devreye girmesi oldukça yüksek bir ihtimal. Zira, 2008 finansal krizinin ardından yürürlüğe giren Dodd-Frank reformları, SEC’e serbest fonları ve diğer özel fon danışmanlarını denetim altına alabilmek için daha fazla yetki tanımasına rağmen aile ofislerinin tamamen ve özel olarak aile müşterileri tarafından yürütüldüğü ve kontrol edildiği sürece denetimden muaf kalmasına da imkân sağlıyor.  ABD Vadeli İşlemler Komisyonu'ndan Dan Berkovitz, aile ofislerinin finansal piyasalara büyük zararlar verebileceği noktasında uyarıda bulunurken eski SEC danışmanı Thomas Gorman, “Bu olay daha da büyüyebilir çünkü aile ofisleri artık güçleniyor ve sıkı bir denetime tabi olmadıkları için istediklerini yapabiliyorlar,” diyor. Görünen o ki, Archegos’un iflasının ardından aile şirketlerinin statüsünün değiştirilmesi için baskı oldukça artacak.