Dört teknoloji devine dair antitröst raporu 🧐

Geçtiğimiz salı günü Meclis Yargı Komitesi Amazon, Apple, Facebook ve Google'ın tekel olduğunu belirttiği raporunu yayımladı. Demokrat milletvekillerinin tavsiyelerini açıkladığı rapor, ABD antitröst yasalarının yeniden yazılması teklifini içeriyor.

450 sayfalık raporun ilk sayfasında yer alan açıklamaya göre komitenin Amazon, Apple, Facebook ve Google hakkındaki görüşleri şöyle:
 

"Sadece muazzam bir güce sahip olmakla kalmıyorlar, aynı zamanda fahiş ücretler talep ederek, baskıcı sözleşme maddeleri dayatarak ve kendilerine güvenen kişilerden ve işletmelerden önemli veriler alarak güçlerini kötüye kullanıyorlar...

Bir zamanlar önemsiz olan, statükoya meydan okuyan bu güçsüz startuplar bugün, petrol baronları döneminde gördüğümüz türden tekeller hâline geldi. Bu çok önemli problemin etkileri oldukça yıkıcı. Alt Komitenin yaptığı bir dizi duruşma, bu şirketlerin egemenliklerinin girişimciliği yok eden, Amerikalıların veri gizliliğini ihlal eden ve kullanıcıların özgürlüğünü zayıflatan işleyişlerine dair önemli kanıtlar üretti. Sonuç olarak daha az yenilik, tüketiciler için daha az seçenek ve zayıflamış bir demokrasiyle baş başayız."

Neydi? Emekti. Komite, bu dört büyük şirketin antitröst soruşturması için şirketlere ait e-postaları, notları ve diğer tüm kanıtları inceleyerek tam 16 ay harcamıştı.

• Amazon: Komite, perakende ve teknoloji devinin rakiplerini satın alarak hâkim konumuna ulaştığını belirtiyor. Üçüncü taraf satıcılar üzerinde tekel sahibi pozisyonunda olan ve kötü muamelede bulunan Amazon'un hem kendi pazarının işletmecisi hem de orada bir satıcı olarak, çifte rolü nedeniyle bir çıkar çatışması yaratmış olduğu belirtiliyor.
   
• Apple: Rapor, Apple'ın ABD'deki mobil cihazların yarısından fazlasının yazılımı üzerinde tekel olduğunu belirtiyor. Şirketin komisyon ve ek ücretler aldığını vurgulayarak uygulamaları kopyalayıp rakiplerini sömürmekle suçluyor ve Apple'ın platformlarında kendi uygulamalarını ve hizmetlerini öne çıkardığını belirtiyor.
   
• Facebook: Sosyal medya alanında tekel gücü olduğunu belirten rapor, Facebook'un 2010'ların başında satın aldığı WhatsApp ve Instagram gibi rakiplerini "kopyala, satın al, öldür" yaklaşımıyla bertaraf ettiğini belirtiyor.
   
• Google: Raporda, arama motorunun çevrim içi arama ve dijital reklamcılık pazarlarında tekel olduğu ve rakiplerini satın alarak rekabete aykırı taktiklerle konumunu koruduğu belirtiliyor.
   

Öte yandan dört büyük teknoloji devi, tekel pozisyonlarına sahip oldukları veya satın alımlarının antitröst yasasını ihlal ettiği iddialarını reddediyor ve teknoloji sektöründe sağlıklı bir şekilde rekabet etmeye devam ettiklerini savunuyor.

Neden önemli? Antitröst yasasını uygulama sorumluluğu Kongre'ye değil, ABD eyaletlerindeki savcılara ve federal kurumlara ait. Ancak Demokratlar kasım ayında Beyaz Saray ve Senato'yu alarak seçimi kazanırsa bu raporu teknoloji devlerinin gücünü sınırlamak amacıyla uzun vadeli yasama ve yaptırım değişiklikleri için bir plan olarak kullanabilir.

Ve kapanış: Dört teknoloji devinin bu güce sahip olması, pek çok kullanıcının onları kullanmayı tercih etmesinden kaynaklanıyor. Milyarlarca kullanıcının bireysel seçimlerini denetlemek ve düzenlemek oldukça zor olacaktır. Ancak bu şirketlerin eriştikleri gücün büyüklüğü göz ardı edilemez. Bu gücün kısıtlanması için yeni yasalara ihtiyaç duyulması kaçınılmaz olsa da bu yasaların teknolojik gelişime zarar vermeden nasıl uygulanacağı üzerine düşünmek gerekiyor.