Evergrande'nin tasfiyesi ve Çin emlak sektörü

Dünyanın en borçlu gayrimenkul şirketi China Evergrande Group için 29 Ocak'ta Hong Kong mahkemesinden tasfiye kararı çıktı. Son iki yıldır alacaklılarıyla başı dertte olan şirket, 26 Ocak Cuma günü saat 16.00’da üç aylık bir süre daha talep etti, ancak Yargıç Linda Chan, şirketin borçlarını yeniden yapılandırmak için bir plan sunamamasının ardından "Artık yeter" dedi. 330 milyar doların üzerinde yükümlülüğü bulunan şirketin hisseleri kararın ardından %21 kayıp yaşadı ve hisseler işleme kapatıldı. 

Önemli: Şirket, hükümetin gayrimenkul şirketlerinin borçlanmasını kısıtlamasının ardından dünyanın en büyük ikinci ekonomisinde son yıllarda patlak veren emlak krizinin en fazla öne çıkan ismi, hatta yüzü olmuştu. Küresel yatırımcıların Çin'e olan güvenlerini hızla kaybettikleri bir dönemde, şirketin ne şekilde satılacağı ve paranın alacaklılara nasıl iade edileceği yakından izlenecek. 

• Bundan sonrası: Tasfiye sürecinde Evergrande’nin varlıklarına el konulması ve satılması bekleniyor. Elde edilen gelir daha sonra borçların ödenmesi için kullanılabilir. Bloomberg tarafından derlenen verilere göre, Evergrande'nin dolar tahvillerinin çoğu Cuma günü itibarıyla dolar başına yaklaşık 1,5 ABD sentinden işlem gördü ve bu da yatırımcıların geri ödeme beklentilerinin düşük olduğunun bir göstergesi.
• Açıklamalar: Tasfiye memurları amacın "tüm paydaşlar için aksamaları en aza indirecek bir çözüme ulaşmak" olduğunu söylerken Evergrande genel müdürlerinden Wing Sze Tiffany Wong, "Önceliğimiz, işletmenin mümkün olduğunca büyük bir kısmının elde tutulması, yeniden yapılandırılması ya da faaliyetlerine devam etmesi" açıklamasında bulundu. Yatırımcılar Pekin'in mahkeme kararına dair yaklaşımını beklerken Çin emlak sektörü kırılganlığını koruyor.

Bir adım geriden: Çin ekonomisinin yaklaşık dörtte birini oluşturan emlak sektörünün büyük oyuncularından Evergrande'nin 2021'de borcunu ödeyememesi üzerine Çin ekonomisinde etkileri hâlâ hissedilen bir emlak krizi başlamıştı. 2022'de büyük yatırımcılar Evergrande'nin hisselerinin kote olduğu mahkemelere başvurdu. Pazartesi günkü kararla sonuçlanan dava, Haziran 2022'de Evergrande'nin hisseleri geri alma anlaşmasına uymadığını söyleyen Top Shine Global tarafından açılmıştı. Geçen yılın Haziran ayı sonunda toplam yükümlülükleri 2,39 trilyon yuan (333 milyar dolar) olan Shenzhen merkezli şirket, en son 2023 yılında New York'ta iflas başvurusunda bulundu.

• Bu arada: Pazartesi günkü tasfiye kararı öncesi Çin Yüksek Mahkemesi ve Hong Kong Adalet Bakanlığı, Çin anakarası ile Hong Kong arasındaki hukuki ve ticari kararların karşılıklı olarak tanınması ve uygulanmasına yönelik bir düzenleme imzaladı. Ancak uzmanlar bu anlaşmanın Evergrande'nin tasfiye kararı üzerinde bir etkisi olup olmayacağından emin değil. Çin anakarası tasfiye kararını tanımazsa, uluslararası alacaklıların Evergrande'ye olan borçlarından dolayı ağır kayıplara uğraması muhtemel.

Ülke ekonomisi: Çin'in güçlü büyümesi on yıllar boyunca artan nüfus ve hızlı kentleşme ile beslenen bir konut patlamasıyla desteklenmişti. Emlak sektörü, ülkenin GSYH'sinin %30'unu oluşturuyordu ve Çinli hanehalkı servetinin üçte ikisinden fazlası gayrimenkullere bağlıydı. Ancak sektör, hükümetin 2020 yılında emlak balonunu soğutmak amacıyla geliştiricilerin aşırı borçlanmasını kısıtlamasının ardından sıkıntıya girdi. O tarihten bu yana pek çok Çinli müteahhit borçlarını ödeyemedi, üzerine üç yıllık pandemi kapanmaları ve rekor genç işsizliğinin yarattığı mali stres de işin içine girdi. Pekin bu kriz için birkaç tur kurtarma fonu yayınladı ve 2023'te gayrimenkule yaklaşık 10 trilyon yuanlık (1,4 trilyon dolar) kredi sağladı. 2o23 Aralık ayında yeni konut fiyatları yaklaşık son dokuz yılın en yüksek düşüşünü yaşadı ve emlak yatırımları 2023 yılında bir önceki yıla göre %9,6 oranında gerileyerek üst üste ikinci kez düşüş kaydetti.

• Ek olarak: Hong Kong mahkemeleri krizin başladığı 2021 yılından bu yana diğer Çin merkezli emlak şirketleri için en az üç tasfiye kararı vermiş olsa da, hiçbiri karmaşıklık, varlık büyüklüğü ve paydaş sayısı bakımından Evergrande'ye yaklaşamadı. 
• Aynı zamanda: Tasfiye kararını veren Yargıç Chan sadece Evergrande’yi değil, Sunac China, Jiayuan ve Kaisa gibi temerrüde düşmüş başka şirketleri de inceliyor.