Formula 1 tarihinde lastiklerin dönüşümü

Formula 1 araçları, günümüzün hem teknolojik hem de aerodinamik anlamda en özel araçları konumunda. F1 araçları bu kadar özel olmasına rağmen lastikleri olmadan ise asla bir anlam ifade etmez. Lastiklerin bu kadar büyük bir öneme sahip olduğu bir durumda Formula 1 için üretilen lastiklerin etkisi ise bu önemi ayrı bir boyuta taşıyor. Eski senelerde farklı lastik üreticileri ile lastiğin etkisi üreticilere göre değişse de şimdilerde her takım kendi lastik kullanımına göre fark sağlıyor. 

Lastikler aslında araçların hareket etmesine yardım etmesinin yanında F1’de hem daha hızlı gitmesine hem üstünlük sağlamasına hem de stratejik olarak öne geçmesine katkıda bulunur. 1970’lere kadar normal lastiklerle yarışan takımlar sonrasında düz lastiklere geçiş yaptı. 1988 yılında ise bu karardan vazgeçerek tekrar oluklu lastiklere dönüldü. Sonrasında yine farklı üreticiler yıllarca sporda bulunsa da 2011’de Pirelli tek üretici olarak kaldı. Bu kadar fark yaratan tekerleklerin bu durumda ne kadar kaliteli üretildiği de ayrı bir öneme sahip olur. Üretilen bu lastikler yapısal olarak yaklaşık 200 kilometre dayanacak şekilde tasarlanırken hasarlara direnmek için güçlü moleküllerle birbirine bağlanır. Hatta bu fark yumuşak ve sert lastik arasında da bulunmaktadır. Ayrıca otomobillerin yavaşlamasında tekerlekler 6G kuvvetine kadar dayanırken virajlarda ise bu güç 5G’ye düşüyor.

Racing News

Günümüzde ise lastik yönetimi ve tercihleri çok daha önemli hâle geldi. 2017 yılında gerçekleştirilen son değişiklik geçirilen 20 yıldaki en büyük lastik değişimi oldu. Ön lastiklerde 245 mm'den 305 mm genişliğe gidilirken arka lastiklerde 325 mm'den 405 mm'ye geçilerek büyük bir güncelleme yapıldı. Bu değişiklikle pilotlara daha iyi bir çekiş kavrama ve viraj alma imkanı sağlandı. Ayrıca C1’den C5’e kadar sıralanan lastik hamurları ile farklı hız avantajları sunan lastikler de daha ön plana çıkmaya başladı. Bu güncellemelerle F1 araçları şu an da telaffuz ettiğimiz günümüzün en hızlı arabaları konumuna gelmeye başladı. Her Grand Prix sonrası pistin süre rekoru kırılırken bu duruma en büyük örneği oluşturuyor. Bunun yanında sürücülerin lastik kullanımları da önemli bir hâle gelirken bu durum takımların yarış öncesi ve yarış içi stratejilerini de etkilemeye başladı. 

Yıllar boyunca Pirelli, Continental, Bridgestone ve birçok aynı kalitede farklı üretici F1’e tekerlerek üretti. 2005 ABD GP’sinde yaşanan lastik krizi ise birçok üreticinin padokta bulunmasına sıcak bakmamasına yol açtı. Bundan sonraki süreç ise 2011’deki başlangıca ön ayak oldu. Bu yeni gelişme ile F1 ise hem aerodinamik olarak hem de tekerlek açısından tarihinin en hızlı araçlarını gördü. 2022 yılında ise 13 inçlik lastiklere 18 inçlik lastiklere geçiş olacak. Şu anki testlerde lastiklerin performasından memnun olduklarını dile getiren takımlar gelecek seneki yeni araçlarda aynı şeyi söyleyemeyebilir. Gelecek yılki güvenlik önlemlerinden ötürü araçların 23 kilo daha artarak 775 kiloya ulaşacağı söylendi. 18 inçlik lastikler ise araçların bu ağırlaşmasının yanında daha hızlı olmaları konusunda bir destek sağlayamayacak.

Motor Sport Magazine