Facebook dosyaları

“Facebook, platformlarının genelde yalnızca şirket içindekiler tarafından anlaşılabilecek kusurlarla dolu olduğunu biliyor.”

Wall Street Journal, yaklaşık üç haftadır “Facebook dosyaları” (The Facebook Files) başlığı altında yayımladığı gizli belgelerin en büyük çıktısını bu şekilde açıklıyor. Dokümanlar, şirketin içindeki problemlerin CEO seviyesine kadar herkes tarafından bilindiğini ortaya koyarken çözüm bulma konusunda herhangi bir adım atılmadığını gösteriyor. Geçen hafta, binlerce iç yazışmayı ve belgeyi basına sızdıran kişi olduğunu açıklayan eski Facebook çalışanı Frances Haugen ise “Facebook’un önceliği, nefret söylemi ve yalan haberle mücadele etmek değil, kâr etmek,” diyor.

Arka plan: Her şey, bir LinkedIn mesajıyla başladı. Dokümanları açığa çıkaran Wall Street Journal muhabiri Jeff Horwitz, geçen senenin son aylarında Facebook’un 2020 seçimlerinde platformdaki içerikleri nasıl yönettiğine dair bilgi edinmek için onlarca Facebook çalışanına mesaj attı. Yaklaşık 1 ay boyunca kimseden dönüş alamadı. Aralık 2020’de ise Facebook’un sivil bütünlük birimini dağıtmasının ardından o birimde çalışan ve yeni işten ayrılan Frances Haugen’dan cevap geldi. Horwitz için geriye sadece Haugen'in güvenini kazanmak kaldı.

Suçlamalar ne?

1. Ortaya çıkarılan belgeler, Mark Zuckerberg’ün herkese eşit şartlar sağlandığına dair sözlerine rağmen ünlüler, siyasetçiler ve tanınmış kullanıcılara şirket tarafından farklı muamele edildiğini, bu hesaplara diğer kullanıcılardan farklı kontrol politikası uygulandığını ya da hiçbir kontrol uygulanmadığını gösteriyor.
2. Facebook tarafından yapılan bir araştırma, Instagram’ın 20 yaş altı kişilerin ruh sağlığını bozduğunu ortaya koyarken şirket, bu araştırmayı kamuoyu ile paylaşmamakla suçlanıyor.
3. Facebook çalışanlarının uyuşturucu ve insan kaçakçılığı gibi suçlar işleyen profilleri tespit etmesine rağmen şirketin birçok defa yetersiz veya hiç önlem almadığı iddia ediliyor.

Facebook’un yanıtı: Kimliğini açıkladıktan sonra, Kongre’de ifade veren Frances Haugen, “Kamu için iyi olan ile Facebook için iyi olan arasında çıkar çatışması yaşanıyordu. Facebook defalarca, mesela daha fazla para kazanmak gibi, kendi çıkarlarını öncelemeyi tercih etti,” dedi. Facebook Politika İletişimi Direktörü Lena Pietsch ise Haugen'ın şirkette iki yıldan az çalıştığını, doğrudan raporlara sahip olmadığını, üst düzey yöneticilerle karar alınan bir toplantıya hiç katılmadığını söyledi.

Tuhaf zamanlama: Öte yandan, Haugen’in kimliğini açıkladığı gün; Facebook, Instagram ve WhatsApp küresel çapta altı saat süren bir kesintiye uğradı. Şirket, kesintinin “hatalı bir yapılandırma değişikliğinden” kaynaklandığını açıkladı.