Finansal erişimde yeni çözüm: Dijital kimlik

Mastercard Türkiye ve Azerbaycan Genel Müdürü

Covid-19 gibi küresel bir salgınının yanı sıra yakın zamanda tanıklık ettiğimiz deprem ve yangın gibi pek çok doğal afet, devlet ve vatandaş arasındaki ilişkinin önemini bir kez daha gösterdi. Devletin sosyal yardımları ulaştırabilmesi ve vatandaşlara gereken desteği verebilmesi için en önemli konuların başında finansal erişim geliyor. Eğer kişi finansal hizmetlere erişmede sorun yaşıyorsa sivil toplum kuruluşları, kamu kurumları ya da devlet tarafından sağlanan sosyal haklarına da erişemiyor. Dünya Bankası verilerine göre 8 milyara yakın nüfusun 1,7 milyarı finansal hizmetlere erişemiyor. Bir başka deyişle yetişkin nüfusun %30’unun bankayla hiç teması yok. Finansal sistemin dışında kalmak kimisi için tercih olsa da sistem dışında kalan her 5 kişiden 1’inin sebebi aynı: geçerli bir kimlik belgesine sahip olunmaması.

Dünya Bankası, küresel anlamda finansal erişimin artırılmasını sağlamak amacıyla yeni tür bir kimlik öneriyor: dijital kimlik. 210 ülkede faaliyet gösteren ve finansal erişimi en öncelikli konuları arasına alan Mastercard da, dijital kimlik uygulamasını pilot olarak bazı ülkelerde başlattı. Bu sayede vatandaşlar, kendilerine tanınan sosyal haklardan ve yardımlardan kolay bir şekilde yararlanabiliyor. Dijital kimlik, finansal hizmet sağlayıcıları tarafından sunulan ödeme hizmetlerinin yanı sıra devletten kişiye ödemelerin de sorunsuz bir şekilde yapılmasına imkân veriyor. Bunun da ötesinde hayatımıza giren sosyal mesafe, dijital alışkanlıklarımızı da artırıyor. Artık insanlar sosyal medya, eğlence akışı, tele-tıp ve uzaktan öğrenme gibi pek çok dijital hizmete kaydoluyor ve oturum açıyor. Bu etkileşimlerin her birinde kim olduğumuzu kolay bir şekilde kanıtlama ihtiyacı öne çıkıyor. 

Mastercard olarak sunduğumuz dijital kimlik çözümleri konusunda mahremiyeti en ön plana koyarken küresel geçerliliği olan, yerel ihtiyaçlara duyarlı, kurumlar ve sektörler arasında çalışabilir ve insanların kendi verilerinin koruyucusu olduğu bir yapıya odaklanıyoruz. Bunun için mayıs ayında, dijital kimliğin tüm dünyaya yayılması amacıyla kurulan ID2020 Alliance’a da dahil olduk.

Dijital kimlik, sadece teknolojik bir araç değil. Kişiyi dijital dünyada tanımlayan hayati bir belge. Bu nedenle hem çerçevesi belirlenmiş ilkelerle hem de ticari hizmetlerle desteklenmesi gerekiyor. Dijital kimlik ekosistemlerinin merkezine kişinin kendisi koyuluyor. Belirlenen ilkelerle, kişisel verilerin kontrolü tamamen kişinin kendisine veriliyor. Kullanıcı merkezli bir dijital kimlik, pek çok alanda yepyeni ve gelişmiş deneyimler sunuyor. Buna örnek olarak aşağıdaki uygulamaları gösterebiliriz.

• Finansal hizmetler: Yeni bir banka hesabı, kredi veya ödeme hizmeti hesabı açmak için yapılan başvurularda, başvuru sahibinin tanımlanma sürecini geliştirir ve hızlandırır.
   
• Ticaret: İster uzaktan ister mağazadan alışveriş yapılmış olsun, ödeme türünden ve ödeme yapılan cihaz ya da servis sağlayıcıdan bağımsız olarak daha kişisel ve verimli bir alışveriş deneyimi sağlar.
   
• Devlet hizmetleri: Vergi beyannamesi, pasaport başvurusu, ayni yardım transferi gibi işlemleri basitleştirir.
   
• Devlet yardım ve teşvikleri: Edinilen hakkın teyidini sağlar ve dolandırıcılığı önler.
   
• Sağlık hizmetleri: Kullanıcı kontrolünü sağlarken veri sağlayıcıları arasındaki bağlantıları iyileştirir.
   
• Dijital hizmetler: E-posta, sosyal medya, film ve müzik paylaşım hizmetleri, araç paylaşım platformları gibi hizmetleri kolaylaştırır.
   
• Nesnelerin interneti (IoT): Cihaz ve sensörlerin, kişiyle iletişim sağlarken de kişi adına hareket ederken de en üst düzey güvenlikle işlem yapmasını sağlar.
   

Özetle; artan dijital etkileşimlerin, kişilerin kendisini doğrulama ihtiyacını artırması ve kamu hizmetlerine erişim, sosyal hak ve yardımların doğru ve etkin bir şekilde kullanılabilmesi gibi gerekliliklerin dijital kimlik çalışmalarını da hızlandıracağına inanıyorum.