Futbolun geleceğinde futbol imparatorları olabilir mi?

Bundan yaklaşık 12 yıl önce Suudi Arabistan kraliyet ailesinden Şeyh Mansur Manchester City’yi satın aldığında işlerin bu noktaya geleceğini belki kendisi dahi bilmiyordu. İlk yıllarda kulübün harcadığı yüklü miktarlar 2011-12 sezonunda meyvesini vermiş ve City, 44 yıl sonra şampiyon olmuştu. Mansur ise 2013’te New York City Football Club'ı (NYCFC) satın aldığında hedefinin Premier Lig şampiyonluklarından daha fazlası olduğunu göstermişti. 2014 yılında kurulan City Football Group (CFG) ile küresel bir hâl alan Mansur’un bu projesi, son olarak Bolivya’nın öne çıkan takımlarından Club Bolivar’ı da bünyesine katmasıyla futbol endüstrisinin geleceği hakkında nasıl ipuçları taşıyabileceği çerçevesinde yeniden konuşuluyor.

• Kısaca CFG: 2008 yılında Manchester City ile başlayan macera bugün CFG çatısı altında 4 farklı kıtadan 9 takımın sahipliğiyle devam ediyor. Grubun 4,8 milyar dolarlık piyasa değeri ve geçtiğimiz yıl ABD merkezli teknoloji şirketi Silver Lake’ten aldığı 500 milyon dolarlık yatırım, onun bir futbol yolculuğu olduğu kadar bir iş hayatı yolculuğu olduğunu da ortaya çıkarıyor.
   

Zaten şirketin COO’su Omar Berrada da CFG’yi tam yatırım ve kâr odaklı bir kuruluş olarak gördüklerini yadsımıyor. Şirketin takipçileri ve bazı medya kuruluşları gerek pek çok farklı kulübü barındıran gerekse futbolu sahanın dışına da taşımaya çalışan bir yapı olarak CFG’nin futbolun geleceği hakkında önemli ipuçları taşıdığını düşünüyor. 

• Disney’vari futbol kulüpleri: CFG, kendini bir spor şirketi kadar bir eğlence şirketi olarak da tanımlıyor. Bu noktada Amazon’un All or Nothing belgesel serisine katkı sağlayan ilk futbol kulübü olmaları, Man City for TV adıyla kendi streaming platformlarını kurmaları ve YouTube Kids için kendi kanalını oluşturan yine ilk kulüp olmaları; şirketin medyaya olan iştahını gösteriyor. Aynı zamanda CFG, sahip olduğu 9 kulübün de yerel bölgelerinde etkinlikler düzenleyerek ve ilgili kulüplerin stadyumlarını vakit geçirmesi daha eğlenceli yerler hâline getirmek için yatırımlar yaparak faaliyet gösterdiği bölgeleri bir nevi “tema parklarına” dönüştürmeyi hedefliyor. Berrada, spordaki aktivitenin saha içi kadar saha dışında da devam etmesi gerektiğine inandıklarını belirtiyor.
   

Birden çok kulübe sahip olunan bir yapı scouting ve genç oyuncuların gelişmesi açısından bazı avantajlar taşıyor.

• Scouting: Özellikle son 10 yıldır, parlayan genç bir futbolcuya sahip olmanın potansiyel kârlılığı su götürmez bir gerçek hâline geldi. Bu durumun farkında olan CFG, sahip olduğu 9 kulüple, 9 farklı kulübün scouting altyapısını kullanarak 9 farklı bölgede bu süreci eş zamanlı olarak yürütebiliyor. Bu da gruba karşılaştırmalı bir üstünlük sağlıyor.
   
• Genç oyuncular: Bazı futbol grupları ise sahip oldukları birden çok kulübün avantajını, güçlü kulüplerinin elindeki potansiyeli yüksek oyuncuların daha az güçlü kulüplerine geçici olarak transfer ederek ilgili oyunculara forma şansı bulma ve kendilerini geliştirme imkânı veriyor. Örneğin Gérard Lopez’in hem Lig 1 ekiplerinden Lille’in hem de Belçika Birinci Ligi ekiplerinden Royal Excel Mouscron’un sahibi olması, bu çerçevede geçtiğimiz sezon Lille’den Mouscron’a 10 transfer gerçekleşmesine şahit oldu.
   

Birden fazla bölgede birden fazla kulübe sahip olmanın, elbette saha içi kadar saha dışında da avantajları ve taraflara sağladığı bazı motivasyonlar bulunuyor.

• Ortak insan kaynağı: Büyük spor kulüplerinin dahi organizasyon ve insan kaynağı gücü, diğer sektörlere göre oldukça yetersiz kalabiliyor. Kulüpler arası böyle bir operasyonel ağ oluşturmak, bu kulüplerin aynı merkezî departmanlardan faydalanması ve bu departmanların maliyetini aralarında bölüşmeleri anlamına geliyor.
   
• Sponsorlar: Grubun bünyesindeki insan kaynağı güçlü ve ulaştığı ağ büyük oldukça, sponsorluk anlaşmaları da gelişiyor. Örneğin CFG’nin Puma ile gerçekleştirdiği 10 yıllık anlaşma, 860 milyon dolarla grup için önemli bir gelir kalemi olurken Puma içinse markasını aynı anda 4 farklı kıtada gösterme imkânı sunuyor. Bu durum, markalar için de bu gibi kurumlarla çalışma motivasyonunu artırıyor.
   
• Marka bilinirliği: Spor kulüpleri aracılığıyla sponsorluk dışında marka bilinirliğini artırma ve yeni pazarlara ulaşma potansiyeli, şirketler için de bir seçenek hâline geliyor. Bunun en bilinen örneği ise Red Bull. Şirket, son 15 yılda 3 farklı kıtada 4 kulübün sahibi konumuna gelmiş durumda. Satın aldığı her kulüpte aynı marka imajını kuran şirket, bu sayede istikrarlı bir şekilde pazarlamasını da gerçekleştirmiş oluyor.