İnternette Botları Saymak Mümkün mü?

Elon Musk'ın Twitter'ı satın alma hikâyesi giderek daha ilginç bir noktaya evrilirken, muhtemelen anlaşmayı bozma çabası sonucunda internete yeni bir tartışma kazandırdı: Sosyal medyadaki bot hesaplar.

Uzun yıllardır var olan ve üzerine hem teknolojik hem de akademik birçok çalışma yapılan sosyal medya botları ve sahte hesaplar konusu aslında yeni bir şey değil. Hatta konu öyle uzun zamandır tartışılıyor ki tüm interneti botların kontrol ettiğine dair komplo teorileri bile var.

Musk'ın şaka gibi hesaplama yöntemini ve garip tavırlarını bir kenara bırakırsak, bot hesapların ve bunların denetiminin aslında ne kadar karmaşık bir konu olduğunu daha iyi anlayabiliriz. Bunu anlamak için de ilk olarak bu hesapların kullandıkları teknolojilere bakmamız gerekiyor.

Sosyal medya platformlarının hepsi API adı verilen bir teknolojiye sahip. Bu teknoloji sayesinde platformdaki hesaplara dair birçok şeyi farklı araçlar ve yollarla yönetmek mümkün oluyor. Sosyal medya yönetim araçları, üçüncü parti uygulamalar ve veri analiz araçlarının hepsi bu özel erişim sayesinde kullanabildiğimiz şeyler. Ancak bu kolaylık aynı zamanda bot ve sahte hesap yaratma ve yönetme işinin de otomasyona bağlanması ve kolayca yapılabilmesi anlamına geliyor.

Hiçbir platform bu erişimi kapatmak istemez çünkü reklamlar ve profesyonel hesaplar —yani platforma para kazandıran kullanıcılar— bunlar olmadan iş yapamaz. Sosyal medya üzerine yapılan akademik çalışmalar için de bu erişim ile elde edilen veriler büyük bir önem taşıyor. Diğer yandan bu teknolojileri faydalı ve eğlenceli şekilde kullanan birçok yazılımcı ve teknolojist de var. 

Diğer sorun ise bu hesapları tespit için kullanılan teknolojilerin yetersizliği. Burada sıkıntı teknolojinin gelişmiş olup olmaması değil, çünkü birçok platform botları hızlıca tespit edip temizleyebiliyor. Sorun her sosyal medya kullanıcısının platformu aynı şekilde kullanmaması. Platformu az kullanan ya da genellikle link paylaşmak için kullanan birisi yanlışlıkla bot zannedilebileceği gibi, bu hesapları profesyonel bir şekilde yönetenler de gerçek kullanıcılara benzeyen bir kullanım şeklini rahatça otomasyona bağlayabiliyor.

Özetle, ne kadar istesek de botların olmadığı ya da hepsinin anında tespit edildiği bir internet mümkün görünmüyor. Elbette herkesin kimlikle giriş yaptığı bir platform kurmayı deneyebilirsiniz ama onun da bildiğimiz internetten fazlasıyla uzak, distopik bir yer olacağını söylememe bile gerek yok. Üstelik gelişen sentetik medya ve yapay zekâ teknolojilerini ve insanların daima deneysel işler yapma merakını da hesaba katacak olursak, bunları tespit etmenin giderek daha da zorlaşacağı kesin.

Bu yüzden asıl odaklanmamız gereken konu internetteki tüm botları saymanın bir yolunu bulmak yerine, bunların yaratmak istediği zararın önüne geçecek mekanizmalar inşa etmek olmalı. Çünkü diğer seçenek bu platformların giderek daha kapalı ve bizi içerisine hapseden yerler olmasının önünü açacaktır.