IPO 2.0: SPAC

2020'deki hızlı yükselişin aksine son aylarda SPAC'ler vasıtasıyla halka arz edilen şirketlerin sayısı azaldı. "SPAC dalgası mı, balonu mu?" tartışmaları da su yüzüne çıktı.
IPO 2.0: SPAC

12 Temmuz - Citroen - Pareto
Citroën ile birlikte

Yeni Citroën C3 Aircross SUV ile özgürlük vakti

Ferahlığı ve modülerliğinin yanı sıra günlük hayatı kolaylaştıran gelişmiş teknolojileriyle modern ve özgün SUV tavrını korumaya devam eden Yeni Citroën C3 Aircross ; güçlü yönlerini korurken daha iddialı bir tasarım, daha olgun bir duruş…

Daha fazlasını öğren →

Pareto

Pareto

İş dünyasından içgörü, sektör analizleri ve gelecek öngörüleri her pazartesi ve perşembe e-posta kutunuzda.

Wall Street'in son yıllardaki favori kelimeleri ile ilgili bir araştırma yapsaydık şüphesiz "SPAC" (özel amaçlı satın alma şirketi) kelimesi "Bitcoin" ile birlikte başı çekenlerden biri olurdu. SPACInsider'a göre, SPAC'ler aracılığıyla gerçekleştirilen halka arzların sayısı 2020’de 2019'a kıyasla 59'dan 248'e yükselerek %420 artış gösterdi. 2021'ye gelirsek, hâlihazırdaki toplam SPAC anlaşması sayısı geçen yılı aştı; ancak son dönemde yaşanılan gelişmeler SPAC'lerle ilgili soru işaretlerini artırdı. Salgınla birlikte artan risk iştahı ve likiditeye sahip marketin dikkatini çeken SPAC’ler’in son zamanlarda gösterdiği düşüş “balon”un patladığı şeklinde yorumlanıyor. 

SPAC piyasasında neler yaşandı?

  • Yılın ilk üç ayında 299 SPAC anlaşması yapılırken nisan ve mayısta sadece 30 anlaşma gerçekleşti.
  • Wall Street’in yatırım bankalarının SPAC anlaşmalarından elde ettiği gelirlerin toplam gelirlere oranı %20’den %5’lere kadar düşüş gösterdi.
  • ABD’nin SPAC şirketlerine odaklanan en büyük iki borsa yatırım fonu SPAK ve SPCX, şubat ayında görülen zirvelerden sonra sırasıyla %26 ve %12 düşüş gösterdi.
  • Geçen yıl özel amaçlı bir satın alma şirketi ile birleşerek halka arz edilen ABD merkezli elektrikli araç üreticisi Lordstown Motors’ın yönetim kadrosu istifa ederken şirket hisseleri %20 değer kaybetti.

Yükselişin ve düşüşün nedenleri

Alışılmışın dışında bir anlaşma yöntemi olan SPAC sürecinin halka arz süreçlerini kısaltması ve bazı prosedürleri ortadan kaldırması, SPAC'lerin hızlı yükselişinin ana nedenleri arasında görülürken aynı zamanda "balon" olarak yorumlanmasına da neden oluyor. Gelin, SPAC'lerin avantajları ve "balon" olarak algılanmasının nedenlerini beraber inceleyelim.

Zamandan tasarruf: SPAC'lerin alışılmış yöntemlere kıyasla en büyük avantajı zaman çizelgesini oldukça kısaltması. Bürokratik süreçleri ve halka arzlardaki katı kısıtlamaları ortadan kaldıran SPAC'ler şirketlerin hızlı bir şekilde finansmana ulaşmasını sağlıyor. Geleneksel yöntemlerle 12 ila 24 ay içinde tamamlanan halka arz süreçler, SPAC'ler aracılığıyla çok daha kısa bir sürede tamamlanabiliyor. Örneğin; Güneydoğu Asya'nın en büyük paylaşımlı yolculuk ve yemek teslimatı uygulaması Grab Holdings, geçtiğimiz nisan ayında ABD'de halka açılmak için özel amaçlı satın alma şirketi Altimeter Growth Corp ile 40 milyar dolarlık bir anlaşma imzaladı. Şirketin CEO'su Anthony Tan, geçtiğimiz ay yaptığı açıklamada sürecin yıl sonuna kadar tamamlanmasını beklediklerini duyurdu.

Belirsizlik: SPAC'lere yönelik eleştirilerin başında doğası gereği yatırımcılar için riskli bir alternatif oluşturması yer alıyor. Yatırımcılar, çoğu zaman SPAC'lerin halka arz sürecinde hangi sektörlere veya hangi şirketlere yatırım yapacağını bilmeden yatırım yapıyor. Dolayısıyla, SPAC kurucularının yetkinliği veya popülerliği yatırımcılar için belirleyici oluyor. Nitekim, SPAC'lerin "açık çek" şirketleri olarak adlandırılmasının arkasında da bu belirsizlik yatıyor.

Popüler isimler: SPAC'lerin yükselişinde Grammy Ödüllü müzisyen Ciara’dan basketbol yıldızı Shaquille O'Neal, tenis yıldızı Serena Williams'dan eski beyzbol oyuncusu Alex Rodriguez ve Jay-Z’e kadar kadar bir çok ünlü ismin SPAC'lere sponsorluk yapmasının veya bir SPAC kurmasının da etkisi var. Nitekim, "SPAC'ler patlamaya hazır bir balon mu?" sorularının merkezinde de ünlü isimlerin SPAC'lerin hızla popülerleşmesine yardımcı olması yatıyor.

Sınırlı şirket sayısı: SPAC'lerin patlama ihtimaline vurgu yapanlar, piyasada satın alınabilecek sınırlı sayıda kârlı özel şirket olmasına rağmen SPAC sayısının hızlı bir şekilde artmaya devam ettiğini savunuyor. Refinitiv verilerine göre, hâlihazırda 400'den fazla SPAC satın almak için yeni şirketler arıyor.

Düzenlemeler: SPAC'lerin halka arzından sonra iki sene içinde yatırım yapacak bir şirket bulması ve doğru hedefi bulamazsa şirketi tasfiye ederek yatırımcılara sermayelerini geri vermesi gerekiyor. Fon toplama ile yatırım süreci arasındaki iki senede, SPAC sektörüne yönelik olası düzenlemelere karşı yatırımcıları koruyacak çok az önlem bulunuyor. Nitekim, ABD Menkul Kıymetler ve Borsa Komisyonu'nun (SEC) SPAC'lere yönelik yeni düzenlemeler getirmesi de son aylarda SPAC anlaşmalarında yaşanan düşüşün nedenleri arasında yer alıyor.

"Bitcoin paraleli"

SPAC'ler, geleneksel finansal sistemdeki yaygın anlayışları bozduğu ve yatırımcıları risk almaya yönlendirdiği gerekçesiyle Bitcoin ile de karşılaştırılıyor. SEC Başkanı Gary Gensler, geçtiğimiz aylarda yaptığı bir açıklamada SPAC'ler ile Bitcoin arasındaki benzerliğe vurgu yaparken yatırımcıları korumak için daha iyi önlemlere ihtiyaç olduğunu dile getirdi.

Bankalara ya da merkezi bir otoriteye ihtiyaç duymadan sonsuz miktarda kullanıcı arasında anonim bir şekilde dolaşımda olan Bitcoin’in potansiyel faydalarının gerçekleşmesi için yeterli sayıda kullanıcının Bitcoin’i bir değer saklama aracı olarak görmesi gerekiyor. Aynı durum SPAC şirketleri için de geçerli. Burada yatırımcılar, şirket yöneticilerinin uygun bir satın alım hedefi bulacağına duydukları güvenle yatırım yapıyor. SPAC'ler ve Bitcoin'in sadece profesyonel yatırımcılar değil amatör yatırımcıları da piyasalara çekmesi de benzerlikler arasında görülüyor.

Hikâyeyi paylaşmak için:

Kaydet

Okuma listesine ekle

Paylaş

Pareto

Pareto

İş dünyasından içgörü, sektör analizleri ve gelecek öngörüleri her pazartesi ve perşembe e-posta kutunuzda.

NEREDE YAYIMLANDI?

ParetoPareto
∙

BÜLTEN SAYISI

2021 ❤️ IPO

2021’in ilk yarısında halka arzlardan küresel çapta 350 milyar dolar sermaye elde edildi. "Açık çek şirketleri" olarak bilinen SPAC anlaşmalarında yaşanan düşüş ise "SPAC dalgası, balon mu?" tartışmalarını gün yüzüne çıkardı.

12 Tem 2021

Citroën ile birlikte
2021 ❤️ IPO

YAZARLAR

Pareto

Pareto

İş dünyasından içgörü, sektör analizleri ve gelecek öngörüleri her pazartesi ve perşembe e-posta kutunuzda.

İLGİLİ OKUMALAR

ParetoPareto
∙

HİKAYE

NVIDIA’da casusluk krizi: Çip devi ‘kilit adam’ riskinden kaçabilecek mi?

NVIDIA’nın kurucu CEO’su Jensen Huang’ın, Çin istihbaratıyla bağlantılı olduğu öne sürülen iş insanı Alice Huang ile ilişkisi hakkındaki inceleme sürerken şirket içinden bir yöneticiyle de evlilik dışı ilişki yaşadığı iddia edildi. Yönetim kurulunun Huang’ın geleceğini görüştüğüne ilişkin haberler, çip devinin kurucusuna bağımlılığını yeniden gündeme taşıdı.

Doğa Yurduneri

·

11 Kas 2026

NVIDIA’da casusluk krizi: Çip devi ‘kilit adam’ riskinden kaçabilecek mi?
ParetoPareto
∙

HİKAYE

Uludağ İçecek, Malatya yatırımını COP31’de paylaştı: Yeni tesiste ne hedefleniyor?

Uludağ İçecek, Malatya’da yıllık yaklaşık 140 milyon litre üretim kapasitesi ve 110’un üzerinde doğrudan istihdam hedefliyor. EBRD’nin finansman sağladığı yatırımda enerji ve su verimliliği öne çıkıyor.

11 Kas 2026

Uludağ İçecek, Malatya yatırımını COP31’de paylaştı: Yeni tesiste ne hedefleniyor?
ParetoPareto
∙

HİKAYE

Otomotivde 2026’nın özeti: Büyük beklentiler neden karşılık bulmuyor?

2026 başında yöneticiler, her yıl olduğu gibi yine “Geçen yıl iyi geçti ama seneye işimiz çok zor” demeçlerini verdiklerinde bu açıklamalar, pek ciddiye alınmamıştı. Kasım ayına gelindiğinde ise ne yazık ki o açıklamaların doğru olduğu ortaya çıktı. Ekim ayında satışlar %31 düşerken yılın ilk 10 ayında 160 bin daha az araç satıldı.

Ahmet Çelik

·

10 Kas 2026

Otomotivde 2026’nın özeti: Büyük beklentiler neden karşılık bulmuyor?
ParetoPareto
∙

HİKAYE

Etki Alanı #2 | Novak Djokovic: Başlangıç çizgisini eşitlemek

Bir insanın başarıya nasıl ulaştığını anlatan çok hikaye var. Peki ya sonra? Kazandığı parayı, şöhreti ve söz hakkını ne için kullanıyor? “Etki Alanı” yazı dizisinin ikinci yazısında Novak Djokovic var.

Zeynep Erdoğan

·

10 Kas 2026

Etki Alanı #2 | Novak Djokovic: Başlangıç çizgisini eşitlemek
ParetoPareto
∙

HİKAYE

COP31’de suyun hesabı: Koç Topluluğu’ndan 2040’a kadar tatlı su çekimini yüzde 85 azaltma hedefi

Koç Holding, Küresel İş Ortağı olduğu COP31 kapsamında düzenlediği “Kurumsal Eylemden Geniş Ölçekli Su Dayanıklılığına” başlıklı panelde su taahhüdünü duyurdu. 2025 baz yılına göre 2040’a kadar operasyonel tatlı su çekimini yüzde 85 azaltmayı hedefleyen Koç Holding, su kaynaklarının sürdürülebilirliği için öncü şirketleri biraraya getiren Water Resilience Coalition’a (WRC) katıldığını da açıkladı.

09 Kas 2026

COP31’de suyun hesabı: Koç Topluluğu’ndan 2040’a kadar tatlı su çekimini yüzde 85 azaltma hedefi