Kooperatif Modelini Medyaya Uyarlamak

Sürdürülebilir bir ekonomik model inşa etmek, özellikle de büyük bir medya şirketi değilseniz kolay olmuyor. Bu yüzden farklı yolları düşünmeniz ve bilindik ekonomik modellerin dışına bakmanız gerekiyor. Bunun için son zamanlarda daha sık adı anılmaya başlanan yeni bir model de kooperatif sistemi.

Bilmeyenler için kooperatif (co-op) modelindeki kurumların sahibi bir kişi veya grup değil ama çok daha büyük bir kesim olabiliyor. Eğer okur merkezli bir kooperatifseniz, kurumun sahipliği size abone olan tüm okurlarda ve çalışanlarda oluyor. Çalışan merkezli bir kooperatif kurarsanız da herkesin eşit sahipliğinin olduğu bir kurum olabilirsiniz. Diğer sektörlerde sıkça gördüğümüz ve birçok başarılı girişimin ortaya çıkmasını sağlayan bu modelin medya ve gazetecilik alanında sağlayacağı avantajları yeni fark etmeye başlamamız ilginç.

Bu avantajların başında ekonomik perspektifinizin tamamen değişmesine imkân tanıması geliyor. Bir start-up ya da kâr zorunluluğu olan bir şirket gibi düşünmek yerine daha farklı bir yaklaşım sergilemeniz mümkün. Bu gelir baskısını hafifletmek de yapacağınız üretim konusunda daha özgür düşünmenizi sağlayabilir. 

Okur merkezli bir kooperatif ise özellikle yerel ve topluluk odaklı yayınlar için büyük bir avantaj sağlayabilir. Daha küçük bir gruba hitap ediyor ve onların yaptığınız işe daha aktif bir şekilde dahil olmasını sağlamanız okurların gözündeki değeri artıracaktır. Ayrıca kurduğunuz bu ilişki okurların sizi benimsemesini ve sahiplenmesini de sağlayacağından daha sağlam bir destek ağı kurmanıza da olanak tanıyacaktır. Bu da işin ekonomik yanını muhtemelen çok az düşünmeniz demek olacaktır.

Elbette bu yapıyı kurmak emek istiyor ve iyi bir planlama da gerektiriyor. Ama özellikle kamu yararına gazeteciliğe odaklanan ve bu işi ekonomik baskıyı en az şekilde hissederek yapmak isteyenler için bu modelin sağlayacağı avantajlar kesinlikle bu emeğe değer. Okur desteğini merkeze alan, topluluk ile daha doğrudan bir ilişkisi olan ve daha demokratik bir yapıya sahip olan kurumların özellikle bu tarz gazetecilik için ideal koşulları sağlayabileceğini düşünüyorum.