Kulüpler Dünya Kupası: 1 milyar dolarlık turnuvadan notlar

FIFA’nın, yoğun Avrupa futbol takviminin sonuna sıkıştırıp birçok oyuncunun tatilinden kestiği tartışmalı ve sıcak Kulüpler Dünya Kupası’nda (CWC) grup maçları tamamlandı. Toplamda bir yenilgi alan dört Brezilya takımının da gruptan çıkmayı başardığı turnuvada Arjantin devleri Boca Juniors ve River Plate hayal kırıklığı yaratarak elendi. Turnuvaya -en azından oyuncuları- gönülsüz giden Avrupa takımları ise Atletico Madrid, Porto ve Red Bull kotasından kadroya dahil edilen Salzburg dışında fire vermedi. 

• Bir adım sonrası: Turnuvada son 16 maçları yarın başlıyor. 19.00’da iki Brezilya ekibi Botafogo-Palmeiras, 23.00’te Orkun Kökçü ve Kerem Aktürkoğlu’nun formasını giydiği Benfica, Chelsea ile karşı karşıya gelecek.

Esmiyor

Zaten dar olan takvimi daha da sıkıştırması ve bu yoğunluk sebebiyle artan sakatlıklardan şikayet eden futbolcuları bir de tatillerinden kesmeye zorlaması nedeniyle tepki çeken turnuvanın bir başka tartışma konusu da havaların sıcaklığı oldu. Aslında bu sorun büyük oranda FIFA’nın kendi kendine yarattığı bir sorun. Çünkü tıpkı 1994 Dünya Kupası döneminde olduğu gibi FIFA, Avrupalı izleyiciye ulaşabilmek adına maçların çoğunu gündüz oynatıyor. Şu ana kadar oynanan grup maçlarında “sağlıklı” denebilecek, akşam saatlerinde oynanan müsabakaların oranı %20’nin altında. Turnuvayı tıpkı Avrupa takımlarının oyuncuları gibi homurtularla takip eden gazeteci Samindra Kunti’nin -biz yorulmayalım diye- aktardığı net hesaba göre 1994 Dünya Kupası’nda da sadece 4 maç akşam 19.30’da oynanmış, toplam 52 maçtan 34’ünde futbolcular öğle sıcağında sahaya sürülmüştü. FIFA’nın bu turnuvayı icat etme nedeni gibi bu tercihi de tamamen ekonomik kaygılara daha doğrusu “açgözlülüğe” dayanıyor. Uzmanlar, sıcak havaların oyuncuların sağlığına etkisine vurgu yaparak uyarılarda bulunadursun, FIFA’nın trajik bir olay yaşanmadan geri adım atacağı yok. 

Aşırı sıcaklar sebebiyle maç ortasında seyircilerin “stadyum içine sığınması” uyarısında bulunulduğuna da, Borussia Dortmund-Mamelodi Sundowns karşılaşmasında Alman takımının oyuncularının ısınmayı bırakarak maçı soyunma odasında takip ettiğine de tanıklık ettik. 

Tüm bunlar izleyicileri 30 yıl öncesine götürüp déjà vu yaşatsa da yenisinin tekrarı için fazla beklemeyeceğimizi de hatırlatalım. Dünya Kupası buna çok benzer koşullarda gelecek yaz ABD, Meksika ve Kanada’nın ev sahipliğinde düzenlenecek. (Belki Kanada’daki maçlarda biraz nefes alınır)

Turnuvayı en çok Brezilyalılar sevdi

Turnuvanın “futbol” kalitesine gelince oraya dair de olumlu konuşmak zor. Bayern Münih’in Yeni Zelanda ekibi Auckland City’i 10-0 yenerek başladığı turnuvada Avrupa devleri devasa bütçeli, yıldızlarla dolu kadrolarıyla kağıt üzerinde çok avantajlı. Ancak yukarıda da bahsettiğimiz gibi onlar için sezon sonu olması ve motivasyon düşüklüğü gibi sebepler handikap teşkil ediyor. Avrupa takımlarının aksine sezon ortasında ve daha formda olan Brezilya takımları ise son yıllarda gelişen ekonomilerinin karşılığını sahaya yansıtıyorlar.

Botafogo, lig ve Copa Libertadores şampiyonu ünvanıyla geldiği turnuvada şu ana kadar Brezilya takımlarının gördüğü tek yenilgiyi alsa da PSG ve Atletico Madrid’in bulunduğu gruptan ikinci çıkmayı başardı.

• Bilgi notu: Botafogo, Fransa Ligue 1’de ekonomik sorunları nedeniyle küme düşürülen Olympique Lyon’un sahibi John Textor’ın kontrolünde.

Brezilya’nın en çok taraftara sahip takımı Flamengo, Chelsea’yi, 3-1 yendikten sonra grubunu yenilgisiz lider tamamladı. Flamengo’nun ezeli rakibi Fluminense ve Abel Ferreira ile 2020’den bu yana çok başarılı sezonlar geçiren Palmeiras da tatmin edici performanslar sergiledi.

Latin Amerika futbolu üzerine çalışmalarıyla tanınan Tim Vickery, BBC’ye aktardığı gözleminde Kulüpler Dünya Kupası’nın Brezilya’da büyük bir ilgiyle takip edildiğine, sokaklarda herkesin turnuvayı konuştuğuna vurgu yapıyor. Brezilyalı yorumcuların ortak vurgusu Avrupa takımlarının aleyhine olan hava şartları ve form durumunun Brezilya takımlarının lehine olması üzerine. 

Üzerinden atlanmaması gereken bir diğer nokta da son yıllarda Brezilya takımlarının ekonomik açıdan gösterdiği gelişme. Vickery bu konuda şunları söylüyor: “Brezilya futbolunda geçmişe göre daha fazla para var. Son yıllarda standart yükseldi bunun bir nedeni de yabancı teknik direktörlerin gelişi. Buradaki dört Brezilya kulübünden ikisi Portekizli teknik direktörlere sahip. Brezilya futbolunda çok sayıda Portekizli ve Arjantinli teknik direktör var, onlar yeni fikirler getirdiler. Flamengo’nun Brezilyalı teknik direktörü Filipe Luis’in dahi tüm ekibi İspanyol. Brezilya futbolu, birkaç yıl önce olmadığı biçimde yeni fikirlere daha açık.”

• Bir adım sonrası: Brezilya takımlarından biri çeyrek finali garantilemiş durumda çünkü son 16 turunda Palmeiras-Botafogo karşı karşıya gelecek. Flamengo, Bayern Münih’le, Fluminense ise Inter Milan’la karşılaşacak.

Esas aktör: Suudi rejimi

Kulüpler Dünya Kupası yeni formatıyla kulüplere büyük para ödülleri vadediyor ve dört yılda bir düzenleneceği açıklanan turnuva için FIFA’nın esas isteği iki yılda bir düzenlenmesi. Dünyanın dört bir yanından 32 kulüp takımını iki yılda bir biraraya getirmenin zorluğunu aşmak için ciddi para gerekiyor. Bu da "spor ve para" deyince akıllara gelen ilk devlet olan Suudi Arabistan’ı gündeme getiriyor. Veliaht prens Muhammed bin Selman ve onun tutkulu Kamu Yatırım Fonu (PIF) bu turnuvanın da en önemli destekçilerinden. Küresel yayın haklarını elinde bulunduran DAZN’nin %5 hakkını 1 milyar dolar karşılığında satın alan PIF’in kolu Surj Sports Investment, bu yolla Kulüpler Dünya Kupası’nın 1 milyar dolarlık ödül parasını da karşılamış oldu. FIFA'yla bu tip akçeli ilişkiler sayesinde 2034 Dünya Kupası ev sahipliğini de alan Suudi Arabistan'ın bu turnuvaya dair motivasyonu, CWC'nin geleceğini belirleyecek gibi görünüyor.