
n okuyoruz|Ahmet A. Sabancı dünyada gazetecilik ve medya alanındaki gelişmeleri ve trendleri takip ediyor ve her pazar sabahı NewsLabTurkey tarafından yayınlanan n okuyoruz| bülteninde okurları için derliyor.
Elon Musk’ın Twitter’ı satın almasıyla başlayan süreçte internetin ve sosyal medyanın ciddi bir şekilde değişmeye başlayacağını tahmin etmiştim. Sonrasında Twitter giderek daha tehlikeli bir yere dönüştü, diğer büyük platformlar da onun izinden gitmeye başladı. En son Silikon Vadisi’nin tamamı Trump’a iyi görünmek için taklalar atmaya başlayınca da artık bildiğimiz sosyal medyanın tam anlamıyla sona erdiğinden emin oldum.
Ancak bütün bu süreçte alternatifler gelişmeye ve büyümeye devam etti. Her ne kadar çoğunluk eski platformların sayılarından etkilenerek hâlâ orada bulunmak gerektiğini düşünse de bunun böyle olmadığını gösteren örneklerin sayısı her geçen gün artıyordu. Son olarak Elon Musk’ın ülkemizden gelen sansür taleplerini sorgusuz bir şekilde kabul ettiğinin açık bir şekilde görülmesiyle birlikte daha geniş kesimler de bu platformların geldiği noktayı net bir şekilde görmeye başladı.
Bunun bir sonucu olarak da alternatif arayışı ve X-Twitter’ı terk etme dalgası başladı. Görünüşe göre Bluesky burada ilk tercih durumunda ve özellikle son birkaç gündür Türkiye’den Bluesky’a gelen insan sayısı çok yüksek. Kasım 2024’te Bluesky’ı cazip kılan teknik özelliklerini anlatmıştım, bu hafta da burayı en faydalı şekilde kullanmak için neler yapabileceğinizden biraz bahsetmek istedim. Çünkü onlar gibi algoritma ve sizi uygulamada tutma odaklı tasarlanmadıkları için kimi alışkanlıklarınızı değiştirmeniz gerekebilir.
- Mesela burada dilediğiniz gibi link paylaşabilirsiniz. Büyük platformlar insanların internette başka bir yere gitmesini istemediği için linkleri daha az görünür veya görünmez kılabiliyor ama Bluesky’da bütün paylaşımlar eşit. Gazeteci, müzisyen, yazar veya sanatçıysanız işlerinize dilediğiniz gibi link verebilirsiniz ve bunun bir algoritma tarafından gizlenmeyeceğine emin olabilirsiniz. Dünya medyası şimdiden bunun faydasını görmeye başladı.
- Aynı şekilde burada görünür olmak için mutlu etmeniz gereken bir algoritma olmadığından dilediğiniz zaman ve dilediğiniz şekilde paylaşım yapabilirsiniz. Az paylaşım yaptınız ya da yeterince etkileşim alacak türde tasarlanmış paylaşımlar yapmadığınız için takipçilerinizin sizi görmemesi gibi bir sorun yok.
- Özel akışları ve listeleri kullanmaktan çekinmeyin. Mesela ben takip etmek istediğim haber kaynaklarını özel bir listeye aldım ve ana sayfama pinledim, böylece istediğim zaman haberlere bakmak için o akışa geçebiliyorum. Hazır özel akışları test etmek, listeleri takip etmek ve kendi listelerinizi oluşturmak konusunda rahat davranın.
- Eğer kendinize ait bir alan adınız varsa buradaki kullanıcı adınızı onunla değiştirerek hesabınızı onaylayabilirsiniz. Az bir teknik bilgiyle yapabileceğiniz bu işlem sayesinde hesabın size ait olduğunu kolayca kanıtlayabilirsiniz. Kimi büyük haber kurumları bu özelliği kendi gazetecilerinin ve muhabirlerinin hesaplarını onaylamak için kullanıyor. Örneğin MSNBC muhabiri Rachel Maddow’un kullanıcı adı “maddow.msnbc.com”.
- Hesap ayarlarındaki moderasyon kısmına girip burayı kendi tercihinize göre özelleştirin. Yetişkin içerik türlerinin nasıl görünmesini istediğinizden tutun da insanların hesabınızla ve paylaşımlarınızla nasıl etkileşime girebileceğine kadar birçok şeyi burada ayarlayabiliyorsunuz. Ayrıca moderasyon listelerini takibe alarak bu listelere eklenen kişilerin otomatik olarak gizlenmesini veya engellenmesini de sağlayabilirsiniz.
- Ayrıca etkileşim ayarlarını bir paylaşım yaptıktan sonra da değiştirmeniz mümkün. Diyelim bir trol grubu bir paylaşımınıza sürekli cevap yazarak ve alıntılayarak size saldırıyor. O paylaşımın etkileşim ayarlarına girip cevap yazma ve alıntılama özelliklerini tamamen kapatmanız mümkün. Ayrıca birisi sizi alıntıladığında paylaşımımı buradan kaldır diyerek o alıntılamayı da iptal edebiliyorsunuz. Yani diğer platformlara kıyasla burada kendinizi trollere karşı korumanız ve onları etkisiz hâle getirmeniz görece daha kolay.
Son olarak tavsiyem burayı gerçekten keyif almak ve faydalanmak için kullanmaya odaklanın. Diğer platformların tasarımı ve algoritmaları bizim agresifliğin ve öfkenin internetin normali olduğunu zannetmemize neden oldu ve şu anda bunun bizi nasıl bir hâle getirdiğini hepimiz görüyoruz. Eğer Twitter’dan kaçıp yeni bir yer aramamızın sebebi daha iyi bir internet istememizse bizim de kendimizi buna göre değiştirmemiz şart. Bunun için de başka bir platforma taşınmanın ötesinde bir çaba göstermemiz lazım.
Kaydet
Okuma listesine ekle
Paylaş
n okuyoruz|Ahmet A. Sabancı dünyada gazetecilik ve medya alanındaki gelişmeleri ve trendleri takip ediyor ve her pazar sabahı NewsLabTurkey tarafından yayınlanan n okuyoruz| bülteninde okurları için derliyor.
NEREDE YAYIMLANDI?
Bu haftanın anahtar kelimeleri: Bluesky, Direct36, TikTok, Afrika.
06 Nis 2025

YAZARLAR

n okuyoruz|
Ahmet A. Sabancı dünyada gazetecilik ve medya alanındaki gelişmeleri ve trendleri takip ediyor ve her pazar sabahı NewsLabTurkey tarafından yayınlanan n okuyoruz| bülteninde okurları için derliyor.
İLGİLİ OKUMALAR
Bir haber sitesi neden 3 dakikada 50 MB indirme yapıp 1.5 GB RAM kapasitesi kullanır?
29 Mar 2026

Gazeteciliğin durumuna romantik değil, gerçekçi bir şekilde yaklaşmalıyız.
01 Mar 2026






