Milyarderler ve Bağımsız Gazetecilik

ABD’de her seçim döneminde medya için önemli geleneklerden birisi yayının hangi adayı desteklediğini açıklaması. Çoğu zaman gazetenin yayın politikasına göre bu karar bariz olsa da bu gelenek birçok okur için oldukça önemli bir şey. Bu yüzden hafta içerisinde iki gazeteden gelen haberler büyük bir olaya dönüştü.

İlk olarak Los Angeles Times gazetesinin bu seçimde aday desteklemeyeceğini duyurması ve editör ekibinin Harris’i desteklemeye hazırlanırken gazetenin sahibi olan milyarder iş insanı Patrick Soon-Shiong’un bunu engellediğinin ortaya çıkması krize sebep oldu. Gazetenin birçok editörü istifa ederken birçok okur da aboneliklerini iptal etmeye başladı.

LA Times’da yaşananlar tartışılmaya devam ederken bir diğer destek açıklamama kararı da Washington Post’tan geldi. Gazetenin başındaki Will Lewis bunu tarafsızlık kılıfıyla açıklamaya çalışırken gazetenin muhabirleri yaptıkları haberdeeditörlerin Harris desteği yazısı hazırlarken gazetenin sahibi olan Jeff Bezos’un bunu bizzat engellediğini yazdı. Bu haberle birlikte gazetenin baş editörü Robert Kagan istifa ederken, okurlar da abonelik iptali kampanyası başlattı.

WaPo örneğini LA Times’dan ayıran en önemli fark ise gazetenin birçok yazarının oldukça sert bir şekilde bu kararı eleştiren köşelerinin gazetede yayınlanmış olması. Her ne kadar asıl patron buna karşı çıksa da gazetenin editörleri buna karşı tavrını net bir şekilde gazetenin sayfalarında gösterebildi.

Bütün bunlar gazeteciliğin ekonomik anlamda bağımsızlığının neden önemli olduğunu açık bir şekilde gösteren örneklerden birisi oldu. Bizim hem kendimizden hem de diğer örneklerden oldukça aşina olduğumuz patronlar ve siyaset ilişkisini Amerikalılar da son yıllarda yakından tecrübe etmeye başlamıştı. Bu iki örnek de ülkedeki siyasi atmosferle birleşince verilen tepkinin boyutunu artırdı.

Peki aşırı zenginlerin ve siyasetin gazetecilik üzerinde böyle bir kontrol gücüne sahip olmasının önüne nasıl geçilebilir? Bunun tek cevabı haber kurumlarının ekonomik anlamda bağımsız olması ve kendilerini bu tür finansal ele geçirme ve baskı yöntemlerine dayanabilmesi gerekiyor. Ancak bu sayede birileri tarafından satın alınmalara da ilan kurumu gibi kurumların dayatmalarına da direnebilir. 

Bu bağımsızlığı sağlamak için uygulanabilecek yöntem çok ama en büyük sorumluluk da bu haberleri tüketenlere düşüyor. Her ne kadar bu tür baskılar karşısında okurlar haklı olarak tepki veriyor ama haber kurumlarının bu duruma düşmemesi için tepkiden daha fazlasını da vermeleri lazım.