Okan Buruk’un yarı-modern hayalinin iflası

Galatasaray’ın İsviçre liginde henüz galibiyet yüzü görmemiş, kendisinden iyimser tahminle beş katı düşük bütçeyle kurulmuş Young Boys’a elenerek Şampiyonlar Ligi’nin dışında kalması ibretlik bir futbol olayıydı. Üstelik bu sonucun, kağıt üzerinde zayıf görünen tarafın reaktif oyunuyla değil rakibe kendi evinde baskın gelerek alınması daha da çarpıcıydı.

• Neden “ibretlik”: Çünkü bu sonuç; kolay yoldan, yani çalışarak, sabrederek, elindeki oyuncuları kıymetlendirerek değil sürekli para harcayarak ve transfer yaparak ilerleyebileceğini düşünen, buna karşılık ev ödevini dahi yapmaya üşenen obez bir futbol anlayışına karşı kazanıldı. Ve bu anlayış, sadece Galatasaray’ın değil çok uzun süredir Türk futbolunun ezici çoğunluğunun temel problemi.
• "Neden “çarpıcı”: Çünkü rakibine karşı büyük bir kalite avantajına sahip olan Galatasaray, aleyhindeki eleştirileri fazla ciddiye alan, kontrolü kaybetmiş kulüp yönetiminin talimatıyla onları da savunmak üzere mesai harcamak zorunda kalan, son 2 sezonun rekortmen teknik direktörünün “inat”larıyla rakibinin gerisine düştü. 

Evet, Buruk’un özellikle rövanş maçındaki kadro ve taktik tercihini futbolun içinde kalarak açıklamak imkansız. Buruk, futbolu hepimizden daha iyi bildiğine göre atletik, delici, disiplinli rakibe karşı orta sahayı boşaltarak çift santrfor oynaması, sağ açığa savunma ve pres becerisi olmayan Ziyech’i, orta ikiliden birine de hücumcu Sara’yı koymasının ve bu dizilişten galibiyet umabilmesinin tek mantıklı açıklayıcısı “inatlarına yenik düşmesi” olabilir. 

Nitekim 5. dakika itibarıyla bu kurgunun Young Boys tarafından kolaylıkla alt edilebileceği ortaya çıktı. İsviçre ekibi, sarı-kırmızılıları sahanın her alanında sürklase etti ve gol üstüne gol kaçırdı. Ama teknik heyet, devre olana kadar ne oyuncu ne de taktik değiştirme gereği duydu. Devre arasında yapılan oyuncu değişiklikleri ise temel problemi, yani Galatasaray’ın topun oyuna sokmaya çalıştığı alanlarda hep eksik kalmasını, geriden pasla çıkamamasını çözmeye yönelik değişiklikler değildi. Okan Buruk hâlâ sahadaki sorunu personel sorunu zannediyordu. Maç bittiğinde de bu yanlış teşhisini koruyordu. Oyuncu seçimlerinde hata yaptığı için bu sonucun ortaya çıktığını düşünüyordu! Oysa hata oyun anlayışıyla başlıyor, oyuncu tercihleri sadece bunu katmerlendiriyordu.

Okan Buruk'un oyunu

Okan Buruk, başından beri orta saha çizgisine kadar çıkan stoperlerinin daralttığı rakip sahada uygulattığı ön alan presiyle kazanılan topların başrolü oynadığı bir hücum sistemini işletiyor. Bu sistemde, kazanılan ve hızla sonuca gitmek üzere kurgulanan toplar, hücum oyuncularının yüksek kalitesiyle skor tabelasına yansıyor ve bu, özellikle kalitenin iyice düştüğü Süper Lig’de sarı-kırmızılıların önüne geleni yenmesini sağlıyor. Buruk, özellikle geçen sezon Şampiyonlar Ligi’nde Bayern Münih’e karşı bu oyunu cesurca sahaya yansıtmasıyla takdir topladığından beri bu oyuna deyim yerindeyse “âşık olmuş” durumda. 

Galatasaray’daki ilk sezonunda, gerektiğinde alternatif oyun planlarını da devreye sokabilen ve bu yolla örneğin Fenerbahçe deplasmanında unutulmayacak bir galibiyete imza atan Buruk, artık böyle emsaller sergileyemiyor. Galatasaray’ın rakiplerin çok iyi bildiği bu yarı-modern planı da ne zaman fizik gücü ve organizasyon seviyesi yüksek bir takım görse tekliyor. Galatasaray bu tip maçlarda kılpayı kaybetmiyor, hiçbir şey üretemeyerek kaybediyor. Bu da net bir taktiksel iflasa işaret ediyor. Fenerbahçe’ye karşı 70 dakikası 1 kişi fazla oynanan geçen sezonki maç, Kopenhag, Sparta Prag ve son olarak Young Boys maçları bunun en net örnekleriydi.

Ufukta oyunu ileriye taşıyacak vizyon görünmüyor

Okan Buruk’un geçen sezon Şampiyonlar Ligi’nde sergilediği oyun, birçoklarının övgüsünü toplar ve “2000 model Galatasaray” vurguları yapılırken bir şerh düşüyordum. Bu şerh, UEFA Kupası şampiyonu Galatasaray’ın birçok Avrupa takımının da önünde, çağın en modern futbolunu oynuyor oluşuna idi. Buruk’un takımı ise modern oyunun gerekliliklerinin yalnızca bir kısmını; topsuz oyundaki alan daraltması, presi ve topu geri kazanma süresiyle karşılıyor, toplu oyunda, özellikle de oyunu kendi sahasından kurması gerektiğinde çağ dışı kalıyordu. 

Bu yüzden bu oyun yarı-modern bir oyundu. Yine de sarı-kırmızılıların ligde 2 sene üst üste şampiyon olmasında önemli paya sahip olan Buruk’un bu oyunun handikaplarının farkında olduğunu, buna yönelik adımlar atacağını düşünüyorduk. 2024/25 sezonunun başlangıcı tamamen yanıldığımızı kanıtladı. Torreira’nın partneri olarak Gabriel Sara’yı, yani Kerem Demirbay’ın daha gencini kadroya katmakla yetinen, sık sık 4-2-3-1’i çift santrforla 4-2-4’e evriltme hayalleri kuran, oyununun Barış Alper Yılmaz, Sacha Boey, Lucas Torreira gibi fiziksel-atletik anomaliler olmadan teklediğini görmeyen Okan Buruk’un bu oyunu “modern” hâle getirecek vizyonu olduğu bir hayli şüpheli. Bu da zaten yönetimsel sebepler nedeniyle bir hayli çalkantılı durumda olan Galatasaray için önümüzdeki sezonun “kayıp yıl” olarak anılma ihtimalini kuvvetlendiriyor.