Ömürlerimiz uzarken yaklaşan emeklilik krizine hazır mıyız?

Dünya Sağlık Örgütü'ne göre bu yüzyılın ilk 20 yılında yaşam beklentisi daha önce hiç görülmemiş bir zirveye taşındı. İtalya'da 65 yaş üstü nüfus şimdiden işgücünün %37'sini oluşturuyor; 2050'ye kadar bu oranın %65'e yükselmesi bekleniyor. Dünyanın en yaşlı nüfusuna sahip olan Japonya'da insanların %30'u 65 yaşın üstünde. ABD'de ise göç nedeniyle genç nüfus yüksek olsa da, en az yarısı yılda 30 bin doların altında kazanan 65 yaş üstü nüfus için gelecek biraz kasvetli görünüyor. 

Buna rağmen Institute for Fiscal Studies tarafından hazırlanan bir rapora göre insanlar, 75 yaşına kadar yaşama ihtimalini pek de ciddiye almıyor. Bu da emeklilikleri için yeterince para biriktirmedikleri anlamına geliyor. Emeklilik sistemindeki sorunların yanında, işgücü piyasasındaki yetersizliği, Alzheimer gibi yaşa bağlı rahatsızlıklara ayrılacak kaynakları da göz önünde bulundurup, şimdiden önlem almak gerekiyor.

• Çözüm önerisi: London Business School'da ekonomi profesörü olan Andrew J. Scott, The Longevity Imperative adlı kitabında, 21. yüzyılın belirleyici konularından biri olacak bu kriz karşısında "herdem yeşil ekonomi"ye geçiş çağrısında bulunuyor. Scott, "Yaşlılığa hiçbir zaman yeterince yatırım yapmadık, çünkü oraya varacağımızı hiç düşünmedik. Şimdi durum değişti" diyor ve bu durum karşısında yaşlanan nüfusun karşılaşacağı eşitsizliği gidermek için onları büyümeye kanalize etmeyi öneriyor.

Hükümetleri demans gibi yaşlılığa bağlı hastalıklar için önleyici sağlık girişimlerine yatırım yapmaya, esnek çalışma modellerine izin vermeye ve böylece yaşlanan nüfusu istihdama katmaya teşvik eden Scott, ayrıca sağlığımıza ve ilişkilerimize iyi bakmanın da daha önemli hâle geleceği öngörüsünde bulunuyor.

Scott, "Sosyal güvenlik yaşını yükseltmek gibi politikalar asıl önemli noktayı gözden kaçırıyor" diyor. "İnsanlar işgücü piyasasını rahatça emekli olacak kadar paraları olduğu için terk etmiyorlar. Genellikle işi bırakmanın nedeni hastalanmaları, birine bakmak zorunda kalmaları ya da becerilerinin modası geçtiği için işlerini kaybetmeleri" diye ekliyor. Öte yandan en azından ABD'de uzayan yaşam beklentisi, hükümetin öncelikleri arasında yer almıyor.

Öte yandan: Dünya Ekonomik Forumu, yaşlanma karşıtı inovasyonların gelişmiş ekonomilerdeki eşitsizliği daha da körükleyebileceği uyarısında bulunuyor.