OpenAI Mafyası: Mezunlar vadide kartları yeniden dağıtıyor

Teknoloji dünyasında bazı şirketler, yalnızca ürünleriyle değil, mezun ettiği girişimcilerle de tarihe geçer. Dijital ödeme altyapısı sunan PayPal, bu şirketlerden biriydi. 1998’de kurulan ve ödeme sistemlerinde devrim yaratan şirket, esas etkisini yollarını ayırdığı çalışanların Silikon Vadisi’nde yakaladığı başarıyla göstermişti. 

2002’de eBay’e satılan PayPal’dan ayrılan bir grup girişimci, vadinin kaderini değiştirecek yeni şirketler kurdu. Bu şirketler, daha sonra “PayPal Mafyası” üyeleri olarak anılmaya başladı. Tesla ve SpaceX kurucusu Elon Musk, Palantir kurucusu Peter Thiel ve LinkedIn kurucusu Reid Hoffman, bu mafyanın en bilinen üyeleri arasındaydı.

Geniş açı: Bugün benzer bir hikaye, 2022 yılında kullanıma sunduğu yapay zeka destekli sohbet robotu ChatGPT ile bir zamanlar distopik eserlerin ana kahramanı olan yapay zekayı kullanıcıların avcunun içine taşıyan OpenAI’ın etrafında şekilleniyor. Yapay zeka devriminin en önemli figürlerinden biri olan OpenAI, yalnızca ürünleriyle değil, mezun ettiği girişimcilerle de Silikon Vadisi’nde yeni bir dalga başlatıyor. Şirketin yalnızca birkaç yıl içinde 300 milyar dolarlık bir değerlemeye ulaşması, birçok çalışanını kendi girişimini kurmak için OpenAI’dan ayrılmaya teşvik ediyor. 

Bu nedenle bir zamanlar OpenAI çatısı altında faaliyet gösteren pek çok mühendis, bilgi birikimini kendi yolunu çizmek için kullanıyor. Vadinin yeni teknoloji mafyası, yapay zeka destekli arama motorlarından insansı robotlara, iklim krizine yönelik çözümlerden eğitim platformlarına kadar onlarca farklı alt kategoride yeni girişimler kuruyor. 

Mafyanın Safe Superintelligence ve Thinking Machines Lab gibi bazı üyeleri, yarattıkları heyecan dolayısıyla herhangi bir ürün piyasaya sürmeden milyarlarca dolar yatırım toplamayı başarıyor. Özellikle 10 girişim, diğerlerinden çok daha fazla öne çıkıyor. 

1) Anthropic

^{Dario Amodei, Daniela Amodei}

Dario Amodei ve Daniela Amodei adındaki iki kardeş, 2021 yılında OpenAI’daki görevlerinden istifa ederek güvenli yapay zeka çözümlerine odaklanan Anthropic’i kurdu. Geçen yılın Ağustos ayında OpenAI kurucu ortağı John Schulman da Antropic’te çalışmak üzere OpenAI’daki görevinden istifa etti. Schulman, açıklamasında Anthropic’te yeni bakış açıları kazanabileceğine, ilgi duyduğu konularla derinlemesine ilgilenen insanlarla araştırma yapabileceğine ve güvenli bir yapay genel zeka (AGI) inşa edebileceğine inandığını dile getirmişti. 

Yapay zeka destekli sohbet robotu Claude ile geniş çapta popülarite kazanan ve hızla OpenAI’ın en büyük rakibi hâline gelen Anthropic, bu yılın Mart ayında değerlemesini 61,5 milyar dolara yükseltti. 

2) Perplexity AI

^{Aravind Srinivas}

OpenAI’ın eski araştırmacılarından Aravind Srinivas da 2022’de şirketten ayrılarak yapay zeka destekli bir arama motoru geliştiren Perplexity AI’ı kurdu. Girişim, Amazon kurucusu Jeff Bezos ve NVIDIA gibi pek çok yüksek profilli yatırımcıdan finansman toplamayı başardı. 

Mart ayında basına yansıyan iddialar, şirketin değerlemesini 18 milyar dolara çıkaracak 1 milyar dolarlık bir yatırım turu için yatırımcılarla görüşmelere başladığına işaret etmişti. 

3) xAI 

^{Elon Musk}

OpenAI kurucu ortağı Elon Musk’ın yapay zeka girişimi xAI da OpenAI Mafyası’nın en popüler üyelerinden biri… OpenAI’ın teknik kadrosundan Kyle Kosic de 2023’te xAI’ı kurmak için şirketten ayrılmış ve takip eden süreçte xAI’da altyapı lideri olarak görev almıştı. Kosic, 2024’te OpenAI kadrosuna geri dönse de Musk, xAI’ı tahmin edilenden çok daha büyük bir başarıya ulaştırdı. 

Şirket, özellikle Musk’ın sahibi olduğu sosyal medya platformu X’e entegre edilen sohbet robotu Grok ile geniş çapta popülarite yakaladı. Mart ayında X’i satın alan girişim, 113 milyar dolarlık bir değerlemeye ulaştı. 

• Editörün önerisi: X, xAI’a satıldı: Perde arkasında neler oluyor? | Quando İçgörü, Doğa Yurduneri 

4) Safe Superintelligence (SSI)

^{Ilya Sutskever}

OpenAI’ın kurucu ortağı ve eski baş bilim insanı Ilya Sutskever, geçen yılın Mayıs ayında şirketteki görevinden istifa ederek kendi yapay zeka şirketi SSI’ı kurdu. Güvenli ve sorumlu yapay zeka sistemleri üzerinde çalışan şirket, piyasaya henüz herhangi bir ürün veya hizmet sürmedi. 

Fakat Sutskever, yeni girişimiyle yatırımcıların dikkatini çekmeyi başardı. Bugüne dek yatırımcılardan 2 milyar dolar finansman toplayan şirket, şimdiden değerlemesini 32 milyar dolara çıkardı. 

• Editörün önerisi: OpenAI’da yeni bir yönetim krizinin çanları mı çalıyor? | Quando AI, Doğa Yurduneri 

5) Thinking Machines Lab 

^{Mira Murati}

OpenAI’da CEO Sam Altman’a yönelik başarısız yönetim kurulu darbesinin ardından kısa bir süreliğine CEO’luk görevini yürüten eski baş teknoloji sorumlusu Mira Murati de geçen yılın Eylül ayında kendi araştırmalarına odaklanmak üzere istifa ederek Thinking Machines Lab’i kurdu. Şubat ayında duyurulan girişimin, tamamen otonom sistemler yerine insanların yapay zeka ile ortaklaşa çalışmasına yardımcı olacak çok modlu sistemler geliştirdiği ifade edilmişti. Şirket ayrıca, güvenliği ve şeffaflığı önceliklendirmek için teknik araştırma ve kodlarını düzenli olarak yayımlayacağını açıklamıştı. 

Ekibinde John Schulman, Barrett Zoph, Jonathan Lachman, Alexander Kirillov, Bob McGrew ve Alec Radford gibi eski OpenAI çalışanları bulunan şirket, henüz bir ürün veya hizmet tanıtmadı. Fakat girişimin, değerlemesini 10 milyar doların üzerine çıkaracak 2 milyar dolarlık bir yatırım turunu kapatmaya hazırlandığı iddia ediliyor. 

• Editörün önerisi: OpenAI’da yaprak dökümü sürüyor: Mira Murati’ye veda | Quando AI, Doğa Yurduneri  

6) Eureka Labs

^{Andrej Karpathy}

OpenAI kurucu ortağı Andrej Karpathy de 2017’de Tesla’ya transfer olmuş ve elektrikli otomobil devinin otonom sürüş yazılımı Autopilot üzerinde çalışan birime liderlik etmeye başlamıştı. Geçen yıl Tesla’dan ayrılan Karpathy, Temmuz ayında Eureka Labs isimli bir yapay zeka girişimi kurduğunu duyurdu. 

Şirket, öğrencilere gerçek öğretmenler tarafından oluşturulan ders materyalleri aracılığıyla rehberlik edecek yapay zeka destekli öğretim asistanları oluşturuyor. Eğitim materyallerini X ve resmi internet sitesi üzerinden yayımlamayı planlayan girişim, öğrenciler için dijital ve fiziksel çalışma grupları da oluşturmayı hedefliyor. 

7) Covariant 

^{Peter Chen, Pieter Abbeel, Rocky Duan, Tianhao Zhang}

Eski OpenAI araştırmacıları Pieter Abbeel, Peter Chen ve Rocky Duan, 2016-2017 yıllarında şirketten ayrılarak robotlar için yapay zeka modelleri geliştiren Covariant’ı kurdu. ABD merkezli e-ticaret devi Amazon, geçen yıl üç kurucuyu Covariant çalışanlarının %25’iyle birlikte kendi bünyesine kattı. 

Covariant, 2023 yılında hayata geçirdiği bir yatırım turunda değerlemesini 625 milyon dolara çıkarmıştı. 

8) Kindo 

^{Margaret Jennings}

Margaret Jennings de 2022-2023 yıllarında OpenAI’da çalıştıktan sonra şirketle yollarını ayırarak Kindo’yu kurdu. İşletmeler için yapay zeka destekli sohbet robotları geliştiren girişim, bugüne dek yatırımcılardan 27 milyon dolar finansman topladı. 

Jennings, 2024 yılında Kindo’dan ayrılarak Fransa merkezli yapay zeka girişimi Mistral AI’a katıldı ve şirketin ürün birimine liderlik etmeye başladı. 

9) Living Carbon 

^{Maddie Hall}

2019’da OpenAI’dan ayrılan Maddie Hall, Patrick Mellor ile birlikte biyoteknoloji girişimi Living Carbon’u kurdu. İklim kriziyle mücadele etmek için havadaki karbonu yakalayabilen ve depolayabilen bitki ve ağaçlar üreten şirket, bugüne kadar üç yatırım turunda 36 milyon dolar finansman topladı. 

Hall, hâlâ Living Carbon’da CEO’luk görevi yürütüyor. 

10) Prosper Robotics

^{Shariq Hashme}

2017’de yalnızca 9 ay çalıştığı OpenAI’ın teknik kadrosundan ayrılan Shariq Hashme de birkaç yıl Scale AI’da görev aldıktan sonra 2021’de Prosper Robotics’i kurdu. Girişim, kullanıcılara gündelik ev işlerinde yardımcı olmayı amaçlayan insansı robotlar geliştiriyor. 

Yönetim krizi mi, yapay zeka dalgası mı? 

Bu girişimlerden bazıları, 2023 yılında OpenAI’da görülen başarısız yönetim kurulu darbesinin bir meyvesi oldu. 2023’ün Kasım ayında Sam Altman, OpenAI’ın yönetim kurulunun ortak kararıyla CEO’luk görevinden alındı. Kurul, yaptıkları ayrıntılı incelemeye atıfta bulunarak Altman’ın OpenAI’a liderlik etme kabiliyetine artık güvenmediklerine işaret etmişti. Fakat girişim başarısızlıkla sonuçlandı ve Altman’ın ayrılığı kısa sürdü. OpenAI kurucusu, Kasım ayı sonunda tekrar CEO koltuğuna oturdu. 

Murati, sürpriz bir kararla CEO’luk görevinden alınan Altman'ın yerine geçici CEO olarak atanmıştı. O dönem Mira Murati ve Ilya Sutskever gibi bazı yöneticilerin Altman’ı şirketten uzaklaştırma girişiminde bulunan isimler olduğu iddia edilmişti. Bu yöneticilerin pek çoğu, geçen yıl ardı ardına OpenAI’a veda ederek kendi girişimlerini kurma yoluna gitti. 

Benzer şekilde xAI kurucusu Elon Musk da mevcut yönetimle yaşadığı tartışmalar sonucunda OpenAI ile bağlarını koparmıştı. Taraflar arasındaki gerilim, takip eden süreçte mahkemeye de taşındı. 

Öte yandan: Covariant, Kindo ve Prosper Robotics gibi nispeten daha küçük ölçekli girişimler, şirketteki yönetim krizinden çok, Silikon Vadisi’ndeki yapay zeka rüzgarının bir neticesi oldu. Geçen yıl dünya genelinde yapay zeka girişimlerine toplamda 131,5 milyar dolar risk sermayesi yatırımı yapıldı. Bu miktar, bir önceki yıla göre %52’lik bir artışa karşılık geliyordu. Rüzgarı arkasına almak isteyen bazı OpenAI mezunları, yapay zeka dalgasından faydalanarak kendi yollarını çizmeyi başardı. 

Günün sonunda bazı eski OpenAI çalışanları, şirkete kırgınlıklarını bir iş fikrine dönüştürdü. Bazıları ise hızla büyüyen yapay zeka pazarına kendi imzasını atma fırsatı yakaladı. Sebebi ne olursa olsun Silikon Vadisi’nde kartlar yeniden dağıtılırken OpenAI, mezunlarıyla yuvarlak masada çoğunluğu elde etmeyi başardı. Uzun vadede yapay zeka yarışında ibrenin hangi yöne döneceğini ise zaman gösterecek.