Paris 2024 Paralimpik Oyunları’na geri sayım

20. yüzyılın savaşlarla şekillenen ilk yarısında, önce çeşitli sakatlıkları ve engelleri bulunan insanları rehabilite etme amacıyla ortaya çıkan engelli sporları, kısa sürede ciddi bir tanınırlık kazanarak en popüler uluslararası yarışmalardan biri olan Paralimpik Oyunları’nı doğurdu. 

• 1920’lerden itibaren ABD merkezli düzenlenen benzerlerini unutmak olmaz tabii ama 1948’de Dr. Ludwig Guttman’ın, Londra Olimpiyat Oyunları’na paralel biçimde, 2. Dünya Savaşı gazileri için düzenlediği Stoke Mandeville Oyunları, bu anlamda paralimpiklerin sporda adlarını duyurdukları ilk turnuvaydı. 

1960’a gelindiğinde, bu kez Roma Olimpiyat Oyunları’nın hemen ardından ilk resmî Paralimpik Oyunları, 23 ülkeden 400’e yakın sporcunun katılımıyla düzenlendi. Oyunlar için belirlenen bu zamanlama sonrasında Olimpik bir geleneğe dönüştü. İlk turnuvalarda sadece omurilik felci geçiren sporcuların yer aldığı müsabakalar daha sonra farklı fiziksel ve zihinsel sakatlıkları kapsayarak büyüdü. 

• 1960’ta sadece birkaç spora yer verilen Paralimpik Oyunları, bugün Yaz Paralimpik Oyunları’nda 22, Kış Paralimpik Oyunları’nda 6 sporu kapsıyor. 17. Paralimpik Yaz Oyunları'nda mülteci takımı dahil 183 ülkeden 4.400 sporcu yarışmalara katılacak.

1988'de Uluslararası Olimpiyat Komitesi ve Uluslararası Paralimpik Komitesi, Olimpiyat Oyunları ile Paralimpik Oyunların aynı yıl, aynı kentte düzenlenmesi konusunda bir karara vardı. Seul 1988'den beri bu gelenek hiç bozulmadı.

Paralimpik Oyunları’nın yükselen popülaritesinin, genel olarak devletlerin ve toplumların, sakat/engelli bireylerin sosyal ve sportif tüm haklarına saygısını artırdığı ve daha kapsayıcı bir dünyaya katkıda bulunduğu söylenebilir.

Paralimpik sporlar maalesef bir yönüyle savaşların, modern dünyanın en korkunç belası olduğuna dair de daimi bir hatırlatıcı işlevi görüyor. Özellikle bedensel engelli birçok sporcu, bu acıların izlerini bedenlerinde taşıyor. 

• Editörün önerisi: Gazzeli parabisikletçi, eski futbolcu Hazım Süleyman'ın hikayesi.

Paris 2024’e doğru

Paris’te 28 Ağustos-8 Eylül tarihleri arasında düzenlenecek Yaz Paralimpik Oyunları, atletizmden yüzmeye, tekerlekli sandalye basketbolundan paratriatlona kadar çok sayıda spora ev sahipliği yapacak. Tokyo 2020’de paralimpik aileye katılan paratekvando, parabadminton da Paris’te yer alacak. Oyunlar'a katılan ve 549 madalya için mücadele verecek olan 4.400’ü aşkın sporcu da bir rekora imza atacak.

• İlk: Görme engelli İtalyan atlet Valentina Petrillo, Paralimpik Oyunları tarihinin ilk trans sporcusu olmaya hazırlanıyor. 50 yaşındaki Petrillo, ülkesini kadınlar 200 metre ve 400 metrede temsil edecek.

Organizatörler, Paralimpik Oyunları'nın Paris’i daha erişilebilir, kapsayıcı bir kent yapma yolunda teşvik edeceğini umuyor. Bunun için ulaşımda, konaklamada, tesislerin inşasında ve müsabakaların takip edilmesinde bu hakları gözeten bir yaklaşımı hayata geçirdiklerini söylüyorlar.

• Dahası: Oyunların başlamasına 5 gün kala 1.75 milyon bilet satılırken organizasyon komitesi "Oyun henüz bitmedi" sloganıyla 15 Euro'luk biletlerin satışta olduğunu hatırlattı.

Paralimpik yıldızlar ve Türkiye

Paralimpik Oyunları tarihinin kuşkusuz en büyük yıldızı ABD’li doğuştan görme engelli yüzücü Trischa Zorn, 1980-2004 arası katıldığı Paralimpik Oyunları’nda 41’i altın 55 madalya kazandı. Tarihin açık ara en çok madalya kazanan paralimpik sporcusu olan Zorn’u 22’si altın 27 madalyayla Ragnhild Myklebust, 20’si altın 25 madalyayla Beatrice Hess takip ediyor.

^{Trischa Zorn}

Paralimpik Oyunları’na Barcelona 1992’de yüzme branşında Mehmet Gürkan’la “merhaba” diyen Türkiye, ilk madalyalarını Atina 2004’te atıcılık branşında Mehmet Korhan Yamaç’la kazandı. 

21. yüzyılla birlikte paralimpik sporlara yatırımlarını artıran ve yarışmalara yıllar geçtikçe daha çok sporcuyla katılmaya başlayan Türkiye, özellikle atletizm, halter, golbol, tekerlekli sandalye basketbolu, atıcılık, judo gibi alanlarda varlık gösteriyor. Türkiye şu ana kadar 8’i altın, 10’u gümüş, 20’si bronz 38 madalya kazandı.

• Rekor katılım: Türkiye, Paris 2024'e kendi adına bir rekor olan 94 sporcuyla katılacak. Kafilede en fazla sporcu atletizm branşında. 7'si özel, 5'i görme engelli, 4'ü bedensel engelli 16 atlet madalya mücadelesi verecek.

Harekete bağlılık

Paris 2024 Olimpiyat ve Paralimpik Oyunları’nın mobilite partneri olan Toyota bu büyük organizasyon için dünya çapında yaklaşık 300 Olimpik ve Paralimpik sporcuyu Paris 2024 Oyunları’na katılma ve yarışma yolculuklarında destekliyor. Böylece hareket etmeye yönelik bağlılığını ortaya koyuyor.

Olimpiyat ve Paralimpik Oyunları’nın sadece insan başarısının değil, aynı zamanda her sporcunun ilham verici hikayelerinin de bir göstergesi olduğunu belirten Toyota, “İmkansız Yok” dediği çabaları yansıtıyor. Global olarak başlatılan “Start Your Impossible” kampanyası, sporcuların başarılarının arkasındaki kahramanlar olan antrenörler, takım arkadaşları, ebeveynler ve taraftarlara da ışık tutuyor.