Rupert Murdoch’ın Mirası

Geçtiğimiz hafta dünya medyasındaki en önemli isimlerden birisi olan Rupert Murdoch’ın News Corp ve Fox’taki liderlik koltuğunu bıraktığı haberini aldık. Her ne kadar şirketlerinde etkili olmaya devam edecek olsa da, hem gelecek potansiyel davalardan zarar görmeyecek hem de aktif olarak bu şirketlerin yönetiminde yer almayacak olmasıyla bunu Murdoch devrinin sonu olarak görmek mümkün.

Bu da bizim için Rupert Murdoch’ın kim olduğu ve ABD, BK ve Avustralya medyasında nasıl bir etki bıraktığı ve genel olarak medya ve gazetecilik sektörlerine getirdiği dönüşüme bakmak için iyi bir fırsat sunuyor. 

Günümüz medya dünyasındaki en önemli patronlardan birisi olan Murdoch, aynı zamanda tabloid veya sağ medya olarak adlandırabileceğimiz birçok yayının da sahibi: ABD’de Fox News, Wall Street Journal ve New York Post, BK’da The Sun ve The Times, Avustralya’da The Australian ilk akla gelen örnekler arasında. Sahibi olduğu ve kurduğu medya kurumlarının ortak özelliklerinin başında ise genellikle sağ siyasetçilere yakın olmak, gazetecilik etiğini çok da umursamamak ve sansasyonellik üzerinden öne çıkmak geliyor.

Özellikle tabloid gazetecilik yaklaşımını ve etik anlamda sorunlu bir gazetecilik tarzını yaygınlaştırması Murdoch medyasının en büyük miraslarından birisi. Fox News’e birkaç yıldır açılan davalar ve 2011 yılında suç mağdurlarının ve ünlülerin telefonlarını haber için hackledikleri ortaya çıkınca kapatmak zorunda kaldıkları News of the World gazetesi bunun en bariz örnekleri. 1980’lerde çok daha farklı bir yayıncılık anlayışına sahip olan New York Post’un Murdoch satın aldıktan sonra dünyanın en büyük tabloid gazetelerinden birisine dönüşmesi de kendisinin gazetecilik anlayışını net bir şekilde gösteriyor.

Bunun yanı sıra siyasetle, özellikle de yayın yaptığı ülkelerdeki sağ ve popülist siyasetçilerle olan yakın ilişkisi de Murdoch medyasının temel karakter özelliklerinden birisi. ABD’de Fox News’in Cumhuriyetçiler için önemini herkes biliyor. Trump’ın başkanlık döneminde Fox News ile olan ilişkisi de sıkça gündem olmuştu. BK’da ise bu durum o kadar açıktan ilerlemese de 2022’de bakanlık yapan mevcut başbakan Rishi Sunak’ın istifa etmekten vazgeçmesinde doğrudan rol oynadığı iddia ediliyor.

Elbette Murdoch medyasının etkisi sadece yayın yaptıkları ülkelerle sınırlı kalmadı. Özellikle 1990’lardan itibaren tüm dünyada artan tabloid gazetecilik yaklaşımı, popülist ve sansasyonel gazetecilik dili ve etik anlamda sorunlu işlerin yaygınlaşmasında Murdoch medyasının elde ettiği finansal başarının payı var. Dünyanın farklı yerlerinde onun başarılı işlerini taklit etmeye, “ülkesinin Fox News’i” olmaya çalışan bolca örnek mevcut. Eğer Murdoch finansal anlamda bu kadar başarılı olmasaydı, medya sektörü bu alana yönelir miydi emin değilim.

Rupert Murdoch hem şirketlerinin yayın yaptığı ülkelerde hem de küresel medya sektöründe büyük bir etki bıraktı ve maalesef bu etki medyaya ve gazeteciliğe ciddi anlamda zarar verdi. Kendisinin emekli olması bu medya kurumlarında bir şeylerin değişeceği anlamına gelmiyor, sonuçta yerine oğlu geçiyor, fakat bu dönüm noktasını medyaya ve gazeteciliğe verdiği zararları anlamak ve bunu nasıl telafi edebileceğimiz üzerine düşünmek için bir fırsata çevirmek mümkün. Çünkü günümüzde gazeteciliğin sorunlarını anlamak ve çözmek için bakmamız gereken ilk yerlerden birisi onun mirası.