Sosyal Medya Düzenlemesi'ne ilk karşılık Facebook'tan

Türkiye’den günlük erişimi 1 milyondan fazla olan sosyal ağ sağlayıcılara temsilcilik açma zorunluluğu getiren “Sosyal Medya Düzenlemesi” 1 Ekim itibarıyla yürürlüğe girdi. Sosyal ağların düzenlemeye nasıl karşılık vereceği beklenirken ilk bilgi Facebook’tan geldi. İfade Özgürlüğü Derneği’nden Yaman Akdeniz’in 5 Ekim’de yaptığı açıklama, temsilcilik açmayacağı söylenen Facebook'un kademeli olarak para cezası ve erişim kısıtı almasına sebep olabilir.

• Facebook’un kararı: Facebook tarafından resmî bir açıklama veya yorum henüz gelmese de Yaman Akdeniz’e göre temsilcilik açmama kararı doğrudan Facebook tarafından sivil toplum kuruluşlarına bildirildi. Facebook’un temsilcilik açmıyor oluşu bünyesindeki Instagram, WhatsApp gibi ağların da karardan etkilenebileceği anlamına geliyor. 
   
• 1 ay süre: Yasaya göre temsilcilik açma yükümlülüğü olan kuruluşlara bildirimde bulunularak 1 ay süre tanınıyor. Ulaştırma ve Altyapı Bakan Yardımcısı Ömer Fatih Sayan, 1 Ekim’deki toplantıda kuruluşlara bildirimin yapıldığını belirtti. Facebook, YouTube, Instagram, Twitter, Linkedln, TikTok, Dailymotion, Periscope, Pinterest ve VK temsilcileri, sivil toplum kuruluşları ve akademisyenlerin katıldığı video konferans olarak gerçekleşen görüşmede kuruluşlara resmî bildirimler yapılarak 1 aylık süre başlatılmış oldu. 
   
• Yaptırımlar: Buna göre 1 Ekim’de bildirim yapılan sosyal ağ sağlayıcıları, temsilcilik açmamaları durumunda ilk olarak Kasım 2020’de 10 milyon, ardından Aralık 2020’de 30 milyon lira daha cezayla karşılaşacak. Yine yükümlülüklerini yerine getirmeyen ağlara Ocak 2021’de Türkiye’den reklam verilmesi yasaklanacak. Son olarak Nisan 2021’de bu ağların bant genişliğinin %50 daraltılması, Mayıs 2021’de ise %90 daraltılması mümkün olacak. 
   
• Yükümlülükler: Düzenleme, ilgili sosyal ağ sağlayıcılarının en az 1 kişiyi temsilci olarak atamaları dışında da yükümlülükler getiriyor:
  
  
  • Kullanıcı verilerini Türkiye sınırları içinde saklamak
     
  • Mahkeme kararıyla erişim yasağı getirilen içerikleri 24 saat içinde kaldırmak
     
  • “İçeriğin yayından çıkarılması ve erişimin engellenmesi” ve “özel hayatın gizliliği nedeniyle içeriğe erişimin engellenmesi” başvurularına 48 saat içinde cevap vermek
     
  • İlgili başvurulara dair raporları 6 aylık sürelerle BTK’ya bildirmek
     

Bu yükümlülükleri de yerine getiremeyen kuruluşlar zararların tazmini ve idari para cezası gibi yaptırımlarla karşılaşacak.

• Hükümet ve muhalefet: Nisan ayında üzerine çalışıldığı ortaya çıkan düzenleme temmuz ayında son şeklini almış ve 1 Ekim’de yürürlüğe girecek şekilde meclisten geçmişti. AK Parti Grup Başkanvekili Özlem Zengin, düzenlemenin amacının vergilendirme, kuruluşlarda mali konularda muhatap bulma ve bireysel hakların ihlalinde yaptırımların ortaya konması olduğunu, bu ortamlarda hakaretin önüne geçmeyi hedeflediklerini söylemişti. Muhalefet ise tasarının yasalaşması hâlinde kanunun iptali için Anayasa Mahkemesi’ne başvuracağını ifade etmişti.