Sporda cinsiyetsiz kıyafetler

Arma Kaynar

Spor dünyasında ses getiren kıyafet yönetmeliğine karşı gerçekleştirilen protestolardan ilki Bulgaristan’da düzenlenen Avrupa Plaj Hentbolu turnuvasında yaşandı. Daha sonra Almanya Kadın Jimnastik Takımı'nın, Tokyo 2020 oyunlarında gerçekleştirdiği protestoyla da bu konu daha ciddi bir düzeyde tartışılmaya başladı.

Norveç Kadın Plaj Hentbol Takımı, turnuvanın üçüncülük maçında İspanya ile oynayacakları karşılaşmaya Uluslararası Hentbol Federasyonu’nun (IHF) üniforma yönetmeliğinde yer alan “bikini” giyme kuralına karşı gelip şort giyerek çıkmaya karar vermişti.

Daha sonra IHF, yönetmeliğe karşı geldikleri için Norveç takımında yer alan sporculara kişi başı 150 avro’dan toplam 1500 avro’luk bir para cezası vermişti. Bu karara Norveç cephesinden geç kalmadan tepki geldi. Norveç Kütür ve Spor Bakanı Abid Raja, bu kararı “maço” ve “muhafazakar” olarak nitelendirirken, spor dünyasındaki bu tarz yönetmeliklerde değişikliğe gidilmesi gerektiğini savunmuştu.

Norveç takımının bu protestosuna destek verenler sadece kendi ülkeleriyle de sınırlı değildi. Dünya çapında ünlü ABD’li şarkıcı Pink, “Cinsiyetçi kurallara itiraz ettikleri için Norveç kadın plaj hentbolu takımından gurur duyuyorum. Asıl Avrupa Hentbol Federasyonu ceza almalıdır. Cezaları sizin için memnuniyetle ödeyeceğim” diyerek Norveçli sporculara desteğini duyurmuştu.

Bu tartışmaların yansıması Tokyo Olimpiyatları’nda da ortaya çıktı. Alman Kadın Jimnastik Takımı, oyunlarda mücadele ederken Uluslararası Jimnastik Federasyonu’nun yönetmeliğinde izin verdiği şekilde “Kalçadan ayak bileğine kadar tek parça esnek giysi” giyerek yarışmalarda yer aldı.

Kurallarda yer alsa da genellikle yarışmacıların bu tarz kıyafetleri tercih etmemesi adeta bir gelenekti. Elisabeth Seitz, Kim Bui, Pauline Schafer ve Sarah Voss’tan oluşan Alman Kadın Jimnastik Takımı, bu geleneğe karşı gelmeye karar verdi. 

Alman jimnastikçiler, daha önce Nisan ayında düzenlenen Avrupa Jimnastik Federasyonu’nda da benzer bir kıyafet tercihinde bulunurken bu kararın arkasındaki motivasyonu “jimnastikteki cinselleştirme” kültürüne karşı gelmek olduğunu belirtmişti.

Almanya Jimnastik Takımı'nda yer alan sporculardan Sarah Voss, aldıkları bu karar hakkında açıklamalarda bulunurken kıyafet yönetmeliği hakkında “Herkesin rahat hissetmesini sağlamak istiyoruz ve herkese, ister uzun ister kısa olsun, ne isterlerse giyebileceklerini ve harika görünebileceklerini, harika hissedebileceklerini gösteriyoruz. Küçük bir kızken dar spor kıyafetlerini bu kadar önemli görmemiştim. Ama ergenlik başladığında, adet olduğumda giderek daha rahatsız hissetmeye başladım” sözlerini söyledi.

Bu tartışmaların ışığında geride bıraktığımız Pazartesi günü gündemdeki konu hakkında açıklamalar yapan Olimpik Yayın Hizmetleri CEO’su Yiannis Exarchos, 2020 Olimpiyatları'ndaki yayınlar esnasında geçmiştekinden daha cinsiyetsiz bir yayın politikası izleyerek oyunları seyircilerle buluşturmaya çalışacaklarını söyledi.

Spor endüstrisinde dünyanın neresine giderseniz gidin erkek egemenliğini çok net şekilde görebiliyorsunuz. Kadınların gerek kazandıkları ücretlerde uğradığı haksızlık, gerek yayın sektöründe kadınların hak ettiği kadar fırsat bulamaması gerekse yukarıdaki örneklerde bahsettiğimiz gibi üniformalarla kadınların objeleştirilmesi yıllar boyunca devam etmiş ve kök salmış problemler. Bu problemlerin ve haksızlıkların ortadan kalkmasının da kısa bir sürede olmayacağı kesin.

Fakat kadın sporcuların gerçekleştirdikleri protestolarla bu mücadeleyi devam ettirmesi oldukça değerli. Bu noktada gerçekleştirilen protestoların ardından Olimpik Yayın Hizmetleri'ne bu şekilde bir adım attırmak da bu mücadelenin somut sonucu olarak ortaya çıkıyor. 

Spor endüstrisindeki kadınların eşit haklarını elde edebilmesi ve hak ettikleri saygıyı görebilmesi için daha uzun bir yol var. Ancak bu yolda atılan adımların yavaş yavaş da olsa sonuç verdiğini görmek geleceğe daha umutla bakmayı sağlıyor.