The Iron Claw, The Peasants

Film: The Iron Claw

Yönetmen: Sean Durkin

Süre: 132 dakika

Yapım yılı: 2023

1990’larda geçen çocukluğuma dair hatırladığım fakat bugün çok saçma gelen şeylerden biri, sporla zerre ilgisi olmayan bir çocuk olarak bir Amerikan güreşi yıldızının maceralarını konu alan Hulk Hogan’s Rock’n’ Wrestling adlı animasyonu ilgiyle takip etmiş olmam. ABD’de Amerikan güreşinin popülerliğinin zirvesinde olduğu 1980’lerin ortasında yayınlanan iki sezonluk bu animasyon dizinin ülkemize 90’larda ulaşmış olması Hulk Hogan’ı akranlarım arasında dinozorlardan sonra en sevilen popüler kültür ikonlarından biri yapmıştı. Amerikan güreşinin bir spordan çok senaryolu bir gösteri, bir performans; spor dünyasından çok eğlence endüstrisinin bir parçası olduğunu ise çok geç öğrenecektim. 

Sean Durkin’in 80’lerdeki o çılgınlığın kalbindeki dönemde geçen spor draması The Iron Claw ise bu performatif spora dair Hulk Hogan ve The Wrestler (2008, Darren Aronofsky) filmi dışında bir şey bilmeyen bana oldukça yabancı bir hikaye anlatıyor ve izleyicisini dönemin yıldızlarıyla tanıştırıyor. Filmin merkezinde Von Erich ailesi var: Şampiyonluğu bir türlü tadamadığı için dört oğluna korkunç bir psikolojik ve fiziksel baskı uygulayan, onları zorla bu sporda yıldızlaştıran bir baba ve oğulları. Baba Fritz Von Erich’i Holt McCallany, oğulları Kevin, Kerry, David ve Mike’ı ise sırasıyla Zac Efron, Jeremy Allen White, Harris Dickinson ve Stanley Simons canlandırıyor. Oyuncuların rollerine fiziksel olarak hazırlanmak için inanılmaz bir çaba gösterdikleri belli oluyor ve rolün fiziksel gereklilikleri kadar karakterlerinin duygusal derinliklerini de anlamış görünüyorlar.

The Iron Claw, bir spor filmi olmaktan ya da bir sporun zorluklarını konu almaktan çok baba sorunlarıyla ve ebeveyn-evlat ilişkileriyle ilgili, başarılı bir dönem filmi. Gözlerini dönemin korkunç saç stillerinden ayırabilmeyi başarırsan, baskıcı ve hırslı bir babanın kendi başarısızlıklarının acısını olabilecek en zalim şekilde evlatlarından çıkarışına tanık olacak ve “lanetli” olduğu söylenen bu ailenin başındaki tek lanetin babanın kendisi olduğunu anlayacaksın.

Nerede izleyebilirsin? The Iron Claw, bugün gösterime giriyor.

^{The Peasants | Kaynak: Başka Sinema}

Film: The Peasants / Chlopi

Yönetmen: DK Welchman ve Hugh Welchman

Süre: 114 dakika

Yapım yılı: 2023

Nobel ödüllü Władysław Reymont’un 1904-1909 yılları arasında yazdığı, dört mevsimi konu alan dört bölümden oluşan romanı Köylüler, Polonya’nın en ünlü edebiyat eserlerinden biri. Roman, adamın oğluna olan aşkına rağmen varlıklı ve güçlü bir çiftçi olan babasıyla evlendirilen bir köylü kızının trajik hikayesini konu alıyor. Hikayenin tüm dramatik kırılımları değişen mevsimlere, tarlalardaki ağır işlere ve geleneksel bayramlara bağlanıyor. İlk sinema uyarlaması 2. Dünya Savaşı sırasında tüm kopyaları kaybolsa da 1922’de yapılmış; 1970’lerde önce bir mini-dizi, ardından bir film olarak izleyiciyle buluşmuş. Köylüler’in bu yıl karşımıza çıkan (ve Polonya’yı Oscar yarışında temsil eden) sinema uyarlaması ise sıradanlıktan çok uzak: Tıpkı birkaç yıl önce Van Gogh’un yaşamına odaklanan animasyonları Loving Vincent gibi, filmlerini Polonya sinemasını ünlü oyuncularıyla çeken yönetmenler, ardından her bir kareyi birer yağlı boya tablo olarak ürettirmiş ve bir animasyon filme dönüştürmüşler.

Polonya, Litvanya, Ukrayna ve Sırbistan’daki dört stüdyonun çalışmalarının ürünü olan film, biçimsel ve teknik anlamda göz kamaştırıcı—tıpkı Loving Vincent gibi. Fakat ne edebiyat ne de sinema için özgün denilebilecek bir dönem hikayesini anlatmak için neden bu biçimsel ve görsel dünyanın seçildiğine dair etraflıca düşündüğümde kafam karışıyor. Söz konusu öncül filmde Van Gogh’un sanat tarihinin en özgün ve en etkili ressamlarından biri olduğu ve onun hikayesinin ona ait görselliği taklit ederek anlatılması oldukça mantıklı ve anlamlıyken, The Peasants için neden benzer bir iş yükünün altına girildiğine anlam veremiyorum. Üstelik seçilmiş olan bu tekniği anlamlandırmaya çalışırcasına, çoğunluğu Doğu Avrupalı sanatçıların on dokuzuncu ve yirminci yüzyılda imza attığı, tarla işçilerini ve köylüleri konu alan yağlı boya tablolara referanslar verildiği dramatik bazı sahnelerdeki “pozlarla” izleyicinin gözüne sokuluyor. 

The Peasants, erkek egemen, geleneksel ve kapalı toplumlarda genç ve güzel bir kadına karşı büyüyen, kıskançlık ve hasetle körüklenen nefretin nasıl da imece usulü bir cadı avına dönüşebildiğinin endişe verici bir hikayesi. Etkileyici performansları, kusursuz işçiliği ve güzel müziklerine rağmen filmde tüm bunların neden bu hikayeyi anlatmak için bir araya geldiğini anlamlandırmaksa biraz zor açıkçası.

Nerede izleyebilirsin? The Peasants, bugün Başka Sinema salonlarında gösterime giriyor.