Uçmak için doğmuş: Armand Duplantis

Atletizm denince aklınıza ilk hangi isim geliyor? Karşınızda buna talip biri var. 21 yaşındaki sırıkla atlamacı Armand Duplantis’i yetenek, uygun koşullar, çok çalışma, hep daha iyisini yapma hırsı ve gözü karalığın birleşimiyle tanımlamak mümkün. Bir haftada iki kere dünya rekoru kırabilecek potansiyele sahip bir sporcu. Üstelik pistte oldukça rahat ve sempatik. 2020 yılında “Yılın Erkek Atleti” seçilen Duplantis’in birkaç yıl içinde atletizmde Bolt’tan boşalan “yıldız” koltuğuna oturacağını düşünenlerin sayısı hiç de az değil. Bize yine arkamıza yaslanıp bir “tüm zamanların en iyisi”nin doğuşunu izlemek düşüyor. 

Arka bahçede yıldız yetiştirmek
 

• Armand “Mundo” Duplantis’in zor bir hayatı olmamış. Annesi İsveç vatandaşı eski bir heptatlet ve voleybolcu, babası ABD vatandaşı bir sırıkla atlamacı, kardeşleri de kendisi gibi sporcu. ABD'de doğan Armand, arka bahçesinde sırıkla atlama pisti olan bir evde, 3 yaşında tanışmış bu sporla. Aslında tüm koşullar onun lehine işlemiş diyebiliriz. Duplantis alt yaş gruplarında pek çok rekor kırarak bu günlerin sinyalini vermiş. Dünya çapındaki ilk derecesini yedi yaşında kaydettikten sonra 10 yaşında 3,86 metre atlayarak bir önceki 11 ve 12 yaş rekorlarını bile geride bırakmış. 1999 doğumlu genç atlet hâlâ 7-12 yaş arası dünya derecelerini elinde bulunduruyor. Hem ABD hem de İsveç vatandaşlığı bulunan Duplantis, 2015’te İsveç adına yarışmayı seçiyor. Şubat 2017’de 5,75m atlayarak gençlerde Dünya Salon Rekoru’nu kırıyor. Nisanda açık havada 5,90m atlıyor.

Her yarışa rekor için çıkıyor
 

• 2018’e gençlerde Dünya Salon Rekoru’nu 5,83’e çekerek başlıyor. 2018 Avrupa Atletizm Şampiyonası’nda, henüz 18 yaşındayken 6,05 atlayarak tarihteki en iyi beşinci, açık havadaki en iyi ikinci dereceyi elde ediyor ve altı metreyi geçen en genç atlet oluyor. 2019 Dünya Şampiyonası’nda ikincilikte kalıyor. 2020’deki ilk yarışında salonda 6,00m atlıyor ve sonraki üç denemesine dünya rekoru 6,17 için çıkıyor. ikinci denemesinde barı geçse de düşüşe geçtiği sırada bara kolu çarpıyor ve bu rekoru kıramıyor. Yalnızca dört gün sonra Polonya’nın Torun şehrinde Dünya Atletizm Salon Turu’nda, Renaud Lavilennie’e ait bu altı yıllık rekoru kırmayı başarıyor. Ve bu dünya rekorundan bir hafta sonra Glasgow’da rekoru 6,18’e çekiyor.

Her alanda bir numara
 

• Bir haftada iki kere kırdığı dünya rekoru ona sadece iki hafta yetiyor ve bu kez Fransa’da 6,19’u deniyor ancak başarılı olamıyor. Uluslarası Atletizm Federasyonları Birliği (IAAF) sırıkla atlamada rekorları salon/açık hava diye ayırmadığı için aslında 6,18 ile rekor Duplantis’in elinde. Ancak genç atlet bir rekoru daha gözüne kestiriyor: Sırıkla atlamanın efsane ismi Sergey Bubka’nın 26 yıllık açık hava rekoru. Pandemi koşullarında seyircisiz olarak gerçekleştirilen Roma’daki Diamond League müsabakalarında Duplantis, ikinci hakkında 6,15 atlayarak bu rekoru da eline geçiriyor. 
   

Yapıcı rekabet
 

• Sırıkla atlama rekabetin oldukça yoğun olduğu bir dal. Olimpiyat Şampiyonu ve dünya rekortmeni Renaud Lavillenie, iki-kere Dünya Şampiyonu Sam Kendricks ve Dünya Şampiyonaları’nda üç madalya sahibi Piotr Lisek, Armand Duplantis ile bu rekabetin içinde bulunuyor. Olimpiyat Oyunları’nın resmî internet sitesine verdikleri röportajda bu sporcular sırıkla atlama ve aralarındaki rekabetle ilgili harika açıklamalar yapıyor. Öncelikle sırıkla atlamada 6 metreyi geçebilmek hâlâ heyecanını kaybetmiş bir durum değil. Bunu, “altın bir bariyeri aşıp özel bir kulübe girmek” gibi tanımlıyorlar. Bu özel kulüpte birbirlerinin varlığı onları daha yükseğe çıkmak için motive ediyor. 
   

Ne kadar yükseğe çıkabilir?
 

• Duplantis’in çıtayı çektiği nokta işleri farklı bir zemine taşımış durumda. Yılın başında Lozan’da Sam Kendricks 6,02 atlamasına rağmen Duplantis’i geçemedi. Kendricks bu yenilgiyi “Bu beni tarihteki en yükseğe atlayan kaybeden yaptı” sözleriyle açıklıyor. Üç isim de Mondo’da bundan daha fazlası olduğu konusunda hemfikir. Birkaç yıl içinde 6,20 gibi derecelere şaşırmayacaklarını, 6,25, hatta 6,30’u zorlayabileceğini söylüyorlar. Genç atletin heyecan verici hikâyesi Born To Fly ismiyle belgesel hâline getirilmeye başlandı bile. 26 yıllık rekorunu kırdığı Segey Bubka da “Bugün böyle bir sporcudan bahsettiğimiz için çok mutluyum. Çok önemli işler yapıyor ve onu canlı izlemek istiyorum,” sözleriyle Duplantis’in atletizm dünyasında yarattığı heyecana ortak oluyor.