AL FRESCO: Püfür, havadar, açık alan

Hazal Yılmaz

Akdeniz’i tek bir kelimede anlatacak olsak; turkuvaz mı derdik, mavinin tonu olduğundan? Yoksa ılık mı? Rüzgârın da adı, güneşin de. Belki de kum demeliyiz. Zaman parmaklarımızın arasından kayıp gittiğine göre. Ama bize sorarsanız Akdeniz’i anlatan enfes bir kelime var: al fresco. Yani, açık havada, dışarıda, sokaklarda, havadar, püfür püfür. O yüzden güneşin sıcaklığında, ağaçların önümüze açtığı gölge yolda ilerliyoruz Akdeniz’de, al fresco modunda.

Al fresco San Calisto. Çeşmenin yanında, az önce pazardan aldığı sandviçi yiyen üniversiteli çocuk takılıyor. T cetveli ele verdi mimar olduğunu. Şapkalı beyler; vespalarının kasklarını o günkü eteklerinin rengine uydurmuş kızlar; turuncu çoraplı ayakkabılar; olağan kalabalıklar. Pıt. Şarabın tıpası da patladığına göre, akşamüzerine, aperatif saatine hazır meydanlar. Bar San Calisto'dayız. Bir zamanlar şehrin her iki yakasına da hâkim olmak için Romalılar tarafından ele geçirilen, ardından balıkçıların ve göçmenlerin mahallesi olan Trastevere’nin ortasında. Ay, gökyüzünde yerini sağlamlaştırıp, kraterlerini göstermeye başladığı anda istikamet eski otomobil tamircisi, şimdi bar olan Freni e Frizioni.

Cadaqués. Costa Brava’da resmî olarak 2,612 kişilik nüfusu olan bu kasaba, Pablo Picasso'nun ilhamı; Marcel Duchamp'ın balıkçılarla satranç meydanı; Joan Miró, René Magritte, Eliseu Meifrèn gibi pek çok sanatçının durağı. Yan koyda, Port Lligat'de komşusu da Salvador Dalí olmuş.

Çantanda bir şişe roze, bira, krik krak, humus da varsa dünyanın hemen her yeri sana al fresco. Yunanistan’da Milos Adası’ndaki Sarakiniko; Yannis Gaitis’in Yüzsüz Adam eserlerini sokakta göreceğin Ios; Atina’da havalar çok sıcakladığında şemsiyeni alıp da gittiğin Porto Germano; Lavrion Limanı’ndan bir saatlik yolculukla ulaşacağın Kea gibi mesela.

Yunanistan'dan kuzeye, Akdeniz boyunca ilerlediğimizde, Hırvatistan'a, daha da kesin koordinatlar vermek istersek 42.9297° K, 16.8886° B'da Korčula'ya varıyoruz. Çam, zeytin ağaçları, bağlarla çevrili adada al fresco yaşamak çok kolay. Žrnovo, Pupnatska Luka plajlarından birine seriliyor, güneşi kesen açıda bir kitaba dalıyoruz. Bizim sayfalarımızda Ece Temelkuran Bu da Geçer akıyor.

Güneşin gökyüzüne ve ruhumuza veda etme saatine yakın doluyor masalar. Derya Beach, Kaş'ta sırtını denize dönmek yasak. Arkada yavaştan çalan Ayten Alpman - Pencere’ye bardakların sesi, ohh çekişler ve yavaşlık eşlik ediyor bu yaz.

Dünyanın kapladığı alan bakımından en küçük onuncu ülkesinde olmanın getirdiği bir huzur var Valletta sokaklarında. Ve Akdeniz'deki stratejik konumu sebebiyle tarihte Romalılar, Araplar, Yunanlılar, Normandiyalılar, Aragon Krallığı, İngilizler, Fransızlar tarafından fethedilmek istenmiş olmanın getirdiği bir çoğunluk. Gün batıyor Malta'da ve biz ilerliyoruz, bugün Dingli Cliffs, yarın Fomm ir-Riħ, bir başkasında Mdina tarafına.

Fes'in medinalarında, kokunun peşinden yürüyoruz bu kez. Safran, karabiber, kimyon, anason, kakule, Hindistan cevizi karışımı. Fas'a özgü yahni tagine içinde kullanılan bu baharatın adı: ras el hanout. Al fresco'ya rayihası sinmiş.