AL FRESCO: Püfür, havadar, açık alan

Deniz, turkuvaz, güneş, rüzgâr, toprak, orman, ağaç, ferahlık, esinti… Akdeniz bir kelime olsaydı ne olurdu dedik; püfür püfür al fresco geldi akıllara. Al fresco, al fresco, al fresco; neresi al fresco? Dilimizin ucunda…
AL FRESCO: Püfür, havadar, açık alan

Soli

Soli

Seyahat ve kültür yayını SOLİ, şehirleri ve içindeki farklı kültürel toplulukları araştırmak üzere mahallelere ve mahallelilerin hikâyelerine odaklanıyor.

Hazal Yılmaz

Akdeniz’i tek bir kelimede anlatacak olsak; turkuvaz mı derdik, mavinin tonu olduğundan? Yoksa ılık mı? Rüzgârın da adı, güneşin de. Belki de kum demeliyiz. Zaman parmaklarımızın arasından kayıp gittiğine göre. Ama bize sorarsanız Akdeniz’i anlatan enfes bir kelime var: al fresco. Yani, açık havada, dışarıda, sokaklarda, havadar, püfür püfür. O yüzden güneşin sıcaklığında, ağaçların önümüze açtığı gölge yolda ilerliyoruz Akdeniz’de, al fresco modunda.

Al fresco San Calisto. Çeşmenin yanında, az önce pazardan aldığı sandviçi yiyen üniversiteli çocuk takılıyor. T cetveli ele verdi mimar olduğunu. Şapkalı beyler; vespalarının kasklarını o günkü eteklerinin rengine uydurmuş kızlar; turuncu çoraplı ayakkabılar; olağan kalabalıklar. Pıt. Şarabın tıpası da patladığına göre, akşamüzerine, aperatif saatine hazır meydanlar. Bar San Calisto'dayız. Bir zamanlar şehrin her iki yakasına da hâkim olmak için Romalılar tarafından ele geçirilen, ardından balıkçıların ve göçmenlerin mahallesi olan Trastevere’nin ortasında. Ay, gökyüzünde yerini sağlamlaştırıp, kraterlerini göstermeye başladığı anda istikamet eski otomobil tamircisi, şimdi bar olan Freni e Frizioni.

Cadaqués. Costa Brava’da resmî olarak 2,612 kişilik nüfusu olan bu kasaba, Pablo Picasso'nun ilhamı; Marcel Duchamp'ın balıkçılarla satranç meydanı; Joan Miró, René Magritte, Eliseu Meifrèn gibi pek çok sanatçının durağı. Yan koyda, Port Lligat'de komşusu da Salvador Dalí olmuş.

Çantanda bir şişe roze, bira, krik krak, humus da varsa dünyanın hemen her yeri sana al fresco. Yunanistan’da Milos Adası’ndaki Sarakiniko; Yannis Gaitis’in Yüzsüz Adam eserlerini sokakta göreceğin Ios; Atina’da havalar çok sıcakladığında şemsiyeni alıp da gittiğin Porto Germano; Lavrion Limanı’ndan bir saatlik yolculukla ulaşacağın Kea gibi mesela.

Yunanistan'dan kuzeye, Akdeniz boyunca ilerlediğimizde, Hırvatistan'a, daha da kesin koordinatlar vermek istersek 42.9297° K, 16.8886° B'da Korčula'ya varıyoruz. Çam, zeytin ağaçları, bağlarla çevrili adada al fresco yaşamak çok kolay. Žrnovo, Pupnatska Luka plajlarından birine seriliyor, güneşi kesen açıda bir kitaba dalıyoruz. Bizim sayfalarımızda Ece Temelkuran Bu da Geçer akıyor.

Güneşin gökyüzüne ve ruhumuza veda etme saatine yakın doluyor masalar. Derya Beach, Kaş'ta sırtını denize dönmek yasak. Arkada yavaştan çalan Ayten Alpman - Pencere’ye bardakların sesi, ohh çekişler ve yavaşlık eşlik ediyor bu yaz.

Dünyanın kapladığı alan bakımından en küçük onuncu ülkesinde olmanın getirdiği bir huzur var Valletta sokaklarında. Ve Akdeniz'deki stratejik konumu sebebiyle tarihte Romalılar, Araplar, Yunanlılar, Normandiyalılar, Aragon Krallığı, İngilizler, Fransızlar tarafından fethedilmek istenmiş olmanın getirdiği bir çoğunluk. Gün batıyor Malta'da ve biz ilerliyoruz, bugün Dingli Cliffs, yarın Fomm ir-Riħ, bir başkasında Mdina tarafına.

Fes'in medinalarında, kokunun peşinden yürüyoruz bu kez. Safran, karabiber, kimyon, anason, kakule, Hindistan cevizi karışımı. Fas'a özgü yahni tagine içinde kullanılan bu baharatın adı: ras el hanout. Al fresco'ya rayihası sinmiş.

Hikâyeyi paylaşmak için:

Kaydet

Okuma listesine ekle

Paylaş

Soli

Soli

Seyahat ve kültür yayını SOLİ, şehirleri ve içindeki farklı kültürel toplulukları araştırmak üzere mahallelere ve mahallelilerin hikâyelerine odaklanıyor.

NEREDE YAYIMLANDI?

SoliSoli
∙

BÜLTEN SAYISI

∙

PREMIUM'A ÖZEL

Bugün yüzünü güneşe dön!

Bugün takvimlerde 11 Haziran. Soli’de “Yüzünü Güneşe Dönenler Günü”. Bedenimizi ısıtan güneşin altında festival havası var şimdi. Beş dakika da olsa gidilecek yerlerden, yapılacak şeylerden, okunacak haberlerden izin istemişiz...

11 Haz 2021

İllüstrasyon: Ece Tugay

YAZARLAR

Soli

Seyahat ve kültür yayını SOLİ, şehirleri ve içindeki farklı kültürel toplulukları araştırmak üzere mahallelere ve mahallelilerin hikâyelerine odaklanıyor.

İLGİLİ OKUMALAR

SoliSoli
∙

HİKAYE

Kendi sınırları içinde sınırsız bir vizyon: Miuccia Prada

Miuccia Prada ve Raf Simons’ın 2027 İlkbahar/Yaz koleksiyonu, yeniden eteğe dönüyor. Moda sürekli yeniyi talep ederken Miuccia Prada’nın gücü, geçmişini reddetmeden değişebilmesinde yatıyor. Yıllar önce kurduğu bir fikri bugün yeniden yorumlayabilmesi, yaratıcılıkla tutarlılığın birbirine engel olmadığını; aksine aynı çizgiyi koruyarak da sürekli yenilenmenin mümkün olduğunu gösteriyor.

Asena Sarıbatur

·

04 Eki 2026

Kendi sınırları içinde sınırsız bir vizyon: Miuccia Prada
SoliSoli
∙

HİKAYE

George Lucas’tan Fellini’ye: Sinemanın hafızasını taşıyan müzeler

George Lucas’ın 1970’lerden itibaren toplamaya başladığı sanat eserleri ile Mellody Hobson’ın koleksiyonunun biraraya gelmesiyle oluşan Lucas Museum of Narrative Art, 20 yıllık bekleyişin ardından Los Angeles’taki Exposition Park’ta ziyarete açıldı. Açılıştan hareketle dünyanın dört bir yanındaki film müzelerini keşfediyoruz.

Deniz Aytekin

·

04 Eki 2026

George Lucas’tan Fellini’ye: Sinemanın hafızasını taşıyan müzeler
SoliSoli
∙

HİKAYE

Anavarza’da uzak zamanın yakın nöbeti: ‘Rüyalarımda kralın kızını görüyorum’

Adana’nın Dilekkaya köyünde Şükriye Arıkanlı, her sabah eline süpürgesini ve plastik hortumunu alıp aile evinin avlusundaki Roma lahitlerini temizliyor. Bu, annesi Hatun Dilci ile babası Amber Dilci’nin definecilere karşı tüfekle koruduğu Anavarza Antik Kenti için onlarca yıldır süren bir aile nöbetinin bugünkü hâli. Yaşar Kemal’in de bir dönem konuk olduğu bu evde gerçek, efsane ve binlerce yıllık tarih iç içe yaşarken Şükriye Hanım’ın aklında artık başka bir soru var: Gençlerin terk ettiği köyde, kendisinden sonra Anavarza’ya kim sahip çıkacak?

Nimet Kıraç

·

01 Eki 2026

Anavarza’da uzak zamanın yakın nöbeti: ‘Rüyalarımda kralın kızını görüyorum’
SoliSoli
∙

HİKAYE

Dünyanın en iyi barları #1: Fransa, Güney Kore, İtalya, Arnavutluk

Dünyadaki en iyi barları 2009 yılından beri sıralayan The World’s 50 Best Bar listesi Michelin Guide, Gault & Millau ve La Liste gibi rehberlerden çok daha ulaşılabilir, özelleştirilmiş lüks bir deneyim sunuyor. Fransa, Güney Kore, İtalya, Arnavutluk'tan bu listeye giren dört bar...

Talha Ö.

·

27 Eyl 2026

Dünyanın en iyi barları #1: Fransa, Güney Kore, İtalya, Arnavutluk
SoliSoli
∙

HİKAYE

İki kıta arasında 25 yıl: Orhan Refik Gorbon ile Bosphorus Cup’ın hikayesi

25 yıldır Boğaz’ın rüzgarını yarışın parçası yapan Bosphorus Cup’ın kurucusu Orhan Refik Gorbon ile İstanbul’un denizle ilişkisini ve yelken kültürünün değişen yüzünü konuştuk. İki kıta arasında geçen bu hikayede, bir şehrin denizle kurduğu bağın nasıl bir yarışa dönüştüğünü dinledik.

Orhun Canca

·

20 Eyl 2026

İki kıta arasında 25 yıl: Orhan Refik Gorbon ile Bosphorus Cup’ın hikayesi