Yeni Nesil Girişimcilik - Ebru Debbağ

Girişimciliğin ivme kazanacağı yeni bir dönem başlıyor ve bir süredir girişimcilik ile birlikte farklı kavramlar da ele alınmaya başladı. Sosyal girişimcilik, kadın girişimciler, etki girişimi başlıklarının ortak bakış açısı net amaçlar ile kurgulanmaları diyebiliriz. Dijital dünyanın sağladığı olanaklar, herkese açık ücretsiz eğitim platformları, coğrafi kısıtları aşan iş birlikleri, farklı fonlama yöntemleri sayesinde girişimcilik ulaşılır olabilirken işin en başında, girişimcinin yolunu çizerken özen göstermesi gereken hassasiyetler de son dönemde değişkenlik gösterdi.

Dünyada 582 milyon girişimci var ve küçük işletmelerin yüzde 60’lık kısmı 40 ile 60 yaş grubu arası tarafından kuruluyor. Z jenerasyonunun iş dünyasına nasıl ve hangi şartlarda dahil olmak istediğine bakarsak, ilerideki dönemlerde girişimci yaş ortalamasının düşeceğini öngörebiliriz. Yeni nesil girişimlerin çoğunda esnek çalışanlar ve esnek iş tanımları var. Paylaşım ofisleri, özellikle pandemi dönemi etkisi ile artan evden çalışma düzeni, sınırlar ötesi pazarların dijital buluşmaları nedeni ile fiziksel alanlara bile gereksinim duyulmuyor.

Ortak yaşamlar ve simbiyotik ilişkilerin belirginleştiği bu dönemde girişimciler için yepyeni rehberler olması gerektiğini düşünüyorum. Markalaşma ve pazarlama alanları temel belli başlı prensipler dışında, dinamik olarak yapılanması gereken süreçler ve dünyada neler olup bittiği ile yakından ilişki içinde düşünülmeleri gerekiyor. Sektörler arası farklılıklar olsa bile, dünya insanlarının hangi ana başlıklar ile ilgilendiğini ve gereksinimlerini görebiliyoruz. Yeni nesil girişimciler için en kritik özellik kendi yaşam deneyimleri ve gelecek ile ilgili isteklerinin bu güncel dinamikler ışığında şekilleniyor olmasıdır.

Bizi neyin rahatsız ettiği, hangi konuda insanların davranış değişikliğine öncülük yapmak istediğimiz, neleri sorun olarak gördüğümüz, girişimci olarak çözüm sunmak istediğimiz alanları ve işimizi tanımlayacak ve paydaşlarımızı ve ilişkilerimizi yapılandıracaktır. Bu bakış açısından yola çıkarak aslında direkt olarak geleneksel markalaşma veya pazarlama eğitimlerinin dışında, saha deneyimi sunan, zihin ile bedeni buluşturan, güncel problemleri aynı zamanda da çözüm olarak önerebilen farklı tasarım sistemlerine bakmayı önerebiliriz.

Girişimi ürüne veya servise bağlı olarak değil, bir sistem tasarımı olarak yapılandırmak, direnç ve çoklu ilişkiler ile fayda bileşkeleri sağlayacaktır. Bu, yapılacak işin ne olacağını belirleyecek ve belki de en detayda düşünülmesi gereken, ancak neredeyse sadece bir A4 üzerinde anlatılabilecek kadar netleşmesi gereken aşamasıdır.

Sistemlerin, endüstrilerin ve hatta rakiplerin bile, iş birlikleri ile yapılandığı günümüz dünyasında, permakültür tasarım sisteminin markalaşma ve pazarlama alanlarında rehberlik edebileceğini düşünüyorum. Permakültür sistemi, tasarım detayları ve ölçümleme şekilleri, girişimciye gerek dünya gerek ise kişinin kendisi için neyin önemli ve değerli olduğunu tanımlamasını sağlayacak bir araç olacak ve çalışma sahasını ve ilişkiler zincirini kurgulamasında destek olacaktır. Bunu “Bir işe kuşbakışını içselleştirmek” olarak da görebiliriz.

Bir süredir permakültür prensipleri ile iç içeyim ve Ağustos 2020 yılında kurucu üye olarak dahil olduğum Permatürk Vakfı bünyesinde herkes için “sürdürülebilir bir yaşam mümkün” diyerek çalışmalarımızı yapılandırırken, iş dünyasına ait deneyimlerimi permakültür işleyiş sistemi ile buluşturan ve girişimcilere amaç için marka tasarlamalarında destek olacak bir eğitim içeriği hazırladım. Çözümler aslında sorunların içinde ve gereksinimlerimiz de bu sorunlarına cevap olabilecek ekonomik, sosyal ve çevresel değerler ile karşılanabilir. Kolektif bir soruna cevap veren ve bir amaç etrafında şekillenen girişimler, hem işin sahibi hem de paydaşları tarafından benimsenecektir.

Yakın gelecekte, gittikçe yaygınlaşmaya başlayan ve özellikle gıda ve moda sektörleri tarafından benimsenen rejenerasyon veya canlandırıcı uygulamalar (regeneration) girişimcilerin temel iş kurma rehberi haline gelecek. Fikirlerimizi aksiyon aşamasında çevirirken bu bakış açısından yararlanabilir ve canlandırıcı prensipler üzerine kurulu bir iş yapma şeklini baştan tasarlayabiliriz.