Zeytin gen kaynaklarının ekonomiye kazandırılmasının ülkemiz için önemi nedir?

İnsanoğlunun, üç bin yıl yaşayabilen ölümsüz zeytin ağacı ile tanışmasının, çok net olmamakla birlikte, 10 bin yıllık bir geçmişi olduğu bildirilmektedir. İlk kültüre alınışı ve kullanıma başlanması anavatanı olan Yukarı Mezopotamya’da olmuştur. Zeytin ağacı bu bölgeden Güney Avrupa’ya, Kuzey Afrika’ya ve Orta Asya’ya yayılmıştır. Adaptasyon kabiliyeti çok yüksek olan zeytin ağacı gittiği her yere kolayca uyum sağlayabilmektedir ancak zamanla çeşitler içinde de klonların oluşması söz konusu olabilmektedir.

Ülkemiz zeytin gen kaynakları açısından oldukça zengindir. Bunun için ilk seleksiyon çalışması 1960’lı yıllarda Bornova Zeytincilik Araştırma Enstitüsü tarafından yapılmış ve toplanan çeşit ve tipler Milli Koleksiyon Bahçesinde korumaya alınmıştır. Ancak daha detaylı çalışmalara ve belli aralıklarla tekrarlanmaya ihtiyaç vardır. Diğer yandan yabani zeytin ağaçlarında da (delice) detaylı seleksiyon çalışmaları yapılmalı ve korumaya alınmalıdır. Böylece gen havuzları oluşturulmalıdır. Gen havuzlarının mevcut veya ileride karşımıza çıkabilecek, sorunlarla mücadelede büyük faydası olacaktır.