• Wall Street Journal'a konuşan Millet İttifakı'nın cumhurbaşkanı adayı Kılıçdaroğlu, seçimi kazanması hâlinde Batı'nın Rusya'ya yönelik alacağı yaptırım kararlarına uyacağını belirterek&nbsp;"Türkiye, Batı ittifakı ve NATO'nun bir üyesidir, Putin de bunu iyi bilir. Türkiye NATO'nun aldığı kararlara uymakla yükümlüdür"&nbsp;dedi.<ul fr-original-style="padding-inline-start: 20px;" style="padding-inline-start: 20px; margin-top: 0px; margin-bottom: 1em; list-style-position: inside; box-sizing: border-box;"><li fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">Öte yandan: Kılıçdaroğlu seçime ilişkin&nbsp;"Eğer Erdoğan kazanırsa Türkiye bir tür diktatörlüğe dönüşecek" yorumunu yaparken "Bu seçimde ilk kez sandığa gidecek 5,3 milyon genç seçmen var. Onlar özgürlük ve demokrasi istiyor" ifadelerini kullandı.&nbsp;</li></ul>

Aposto Gündem

Türkiye-Rusya ilişkileri, 15 Temmuz darbe girişiminin ardından yaşanan yakınlaşma süreciyle kurumsal ilişkilerin geri plana atılarak Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ve Cumhurbaşkanı Erdoğan arasındaki&nbsp;yakın kişisel ilişki&nbsp;üzerinden yürütülen bir "stratejik ortaklığa"&nbsp;evrildi. Türkiye'nin ortaklarından biri olduğu yeni nesil F-35 savaş uçağı projesinden çıkarılmasına neden olan Rusya'nın S-400 hava savunma sistemlerinin alınması, Türkiye-Rusya ilişkilerine yeni bir boyut kazandırdı. Türkiye'nin hem NATO'daki hem de Batı ittifakı içindeki yerinin de&nbsp;sorgulanmasına neden oldu.Rusya'nın Ukrayna'yı işgalinin ardından başta ABD ve Birleşik Krallık olmak üzere neredeyse tüm Batı ülkeleri Rusya'yı yaptırıma boğarken Türkiye'nin stratejisi bir yandan Ukrayna'ya TB-2 insansız hava aracı satmak diğer yandan da Rusya'yla ekonomik ve siyasi ilişkilerini daha da derinleştirmek oldu. Uluslararası ilişkiler literatüründe "denge siyaseti" olarak tanımlanan bu politika, Türkiye için pragmatik görünmesine rağmen Rusya'yla ilişkilerin Türkiye'nin iç siyasetine doğrudan müdahil olduğu bir dönemi başlattı. İkili ilişkilerin liderler düzeyinde yürütülmesi, Putin ve Erdoğan'ın iktidarlarını devam ettirebilmek için diplomatik ilişkilerini kendi menfaatleri doğrultusunda araçsallaştırmasına da zemin hazırladı.<h2 fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">Rekor ticaret hacmi ve Türkiye'ye akan Rus sermayesi</h2>Birçok Batı ülkesi, Ukrayna'nın işgalinin ardından Rusya'ya başta ticaret, savunma sanayi, teknoloji ve finans olmak üzere her alanda yaptırım uyguladı ve Rusya'nın Batı dünyasıyla ilişkileri tamamen koparıldı. Mercedes, Apple, McDonald's gibi dev şirketler birer birer Rusya'dan çıkarken pazarda ortaya çıkan boşluğu Türkiye merkezli şirketleri doldurmaya başladı. Örneğin, Reebok'ın mayısta Rusya'dan çıkma kararı almasının ardından Türkiye merkezli ayakkabı üreticisi FLO, Reebok'un ülkedeki 100'den fazla mağazasını satın aldı.&nbsp;Ukrayna'nın işgalinden önce Türkiye-Rusya ilişkilerindeki hâkim taraf Rusya iken, yaptırımların ekonomik etkileri ve siyasi tecridin getirdiği diplomatik yalnızlık iki ülke ilişkilerinde ibrenin Türkiye'den yana dönmesine neden oldu. Bugün gelinen noktada, Türkiye-Rusya ilişkilerini "karşılıklı bağımlılık" olarak tanımlamak mümkün. Türkiye, Rusya'nın dünyaya açılan kapısı olarak hayati önem kazanırken Rusya pazarında oluşan boşluğu Türkiye merkezli şirketlerin doldurması ekonomik krize rağmen iş dünyasının hâlâ iktidara bağlı kalmasında rol oynadı. Öte yandan, birçok Rusya vatandaşı iş insanı sermayesini Türkiye'ye taşıyarak binlerce şirket kurdu. Ocak-Ağustos döneminde Türkiye'de 729 Rusya sermayeli şirket&nbsp;kuruldu ve bu şirketlerin toplam sermayesi 360 milyon liraya ulaşıyor.&nbsp;Gayrimenkul alımlarıysa hikâyenin bir başka boyutunu oluşturuyor. Ukrayna'nın işgalinin öncesinde de Rusya vatandaşlarının özellikle Antalya gibi güney şehirlerinde gayrimenkul alımına büyük bir ilgisi vardı ancak işgalin ardından gayrimenkul satışlarında rekor seviyelere ulaşıldı. Ocak-Eylül döneminde Rusya ve Ukrayna vatandaşlarının Türkiye'de aldıkları konut sayısı 11 bin 86'ya ulaştı ve Rusya vatandaşlarının konut alımı 2021'e göre %200 oranında arttı. Ocak-Ağustos döneminde Türkiye'ye gelen Rus turist sayısının 3 milyona ulaşması da ekonominin artan döviz ihtiyacına kısa vadeli rahatlama sağladı.<h2 fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">Putin'den Erdoğan'a "yardım eli"</h2>TCMB'nin art arda gelen faiz indirme kararları neticesinde Türk lirasının aşırı değer kaybı ve enflasyonun astronomik boyutlara ulaşması Türkiye'de ekonomik krizin şiddetini son 1 yılda olağanüstü boyutlara taşırken iktidarın krizi çözmeye yönelik etkili bir hamlesi olmadı. TL'de yaşanan değer kaybını TCMB rezervlerini satarak kısa vadede dizginlemeye çalışan hükümet, rezervlerin erimesiyle çareyi SWAP anlaşmaları yapmakta veya ülkeye kaynağı belli olmayan döviz&nbsp;sokmakta arıyor. Bu amaçla, Birleşik Arap Emirlikleri ve Suudi Arabistan'la normalleşme süreçleri başlatan Cumhurbaşkanı Erdoğan siyasi yakınlaşmayı sağlarken 2023 seçimleri öncesinde hayati öneme sahip olan ekonomiye sıcak para girişi konusunda beklediği karşılığı bulamadı.5 Ağustos'ta Soçi'de bir araya gelen Erdoğan ve Putin, iki liderin de iktidarda kalmasına fayda sağlayacak bir dizi anlaşma yaptı. Liderler arasındaki görüşmenin ardından, Akkuyu Nükleer Santrali'ni&nbsp;inşa eden Rusya merkezli enerji şirketi Rosatom tarafından sermaye artırımı adı altında TCMB rezervlerine 5 milyar dolardan fazla bir döviz girişi yapılmış; Türkiye'ye toplamda aktarılacak miktarın 15 milyar dolara ulaşacağı&nbsp;açıklanmıştı.Rusya'nın en büyük gelir kaynağı olan enerji sektörüne uygulanan yaptırımlar AB ülkelerinde büyük bir enerji ve mali krize neden olurken Rusya'nın ihracat pazarını başta Çin ve Hindistan olmak üzere Asya piyasasına kaydırması, Avrupa'daki pazar kaybını&nbsp;büyük oranda telafi edebilmesini sağladı. Enerji fiyatlarının dünya genelinde rekor seviyelere ulaşması, Rusya'ya büyük bir gelir sağladığı gibi diplomatik manevra alanını genişletebilmesine imkan tanıdı. Erdoğan'ın kur krizi ve yüksek enflasyon nedeniyle artan cari açığı Rusya'dan yapılacak sermaye aktarımıyla finanse etme politikası da bu temele dayanıyor. Putin'in, NATO'ya karşı kullanışlı bir ortak olarak gördüğü Erdoğan'ı iktidarda tutma hedefi Rus oligarklar üzerinden Türkiye'ye yapılan sermaye aktarımıyla somut bir hâle dönüşüyor.<h2 fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">Türkiye'ye doğal gaz jesti</h2>Türkiye-Rusya ilişkilerinin bir diğer boyutunu da doğal gaz oluşturuyor. Müttefik olarak gördüğü Türkiye'ye doğal gaz konusunda benzeri görülmemiş imtiyazlar tanıyan Putin, böylece Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın&nbsp;iktidardaki ömrünü de uzatmayı hedefliyor.Soçi'deki görüşmenin ardından Türkiye'nin doğal gaz ödemelerinin büyük bir kısmını ruble cinsinden yapması kararlaştırılmıştı. Ancak, TL'deki düşüşü kontrol altına almak için döviz kaynaklarını büyük oranda tüketen hükümet, Rusya ile doğal gaz ödemelerinin bir kısmını ruble karşılığı yapmakta anlaştı. Kuzey Akım üzerinden Avrupa'ya giden gaz akışını kesen Rusya, doğal gazın bir kısmını Türk Akım üzerinden Avrupa'ya göndererek Türkiye'nin enerji güvenliği konusundaki önemini de artırmayı planlıyor. Bu konuda atılan son adım ise Putin'in Türkiye'yi "Avrupa'nın en büyük doğalgaz merkezi" hâline getirme planını açıklaması oldu.&nbsp;<h2 fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">Erdoğan-Putin dostluğunun 2023 seçimlerine etkisi</h2>Erdoğan, Rusya'nın Ukrayna'yı işgalinin kendisine yarattığı tarihî fırsatı iyi değerlendirerek Rusya'yla ilişkilerini devam ettiren yegâne NATO üyesi olarak uluslararası arenada manevra alanını genişletti. Türkiye'nin, Rusya'nın batıya açılan tek kapısı olduğunun bilincindeki Putin, kendi iktidarının ömrünü uzatmak ve Ukrayna işgalinde bir hezimet yaşamamak için Erdoğan'ın 2023 seçimlerini kazanmasına büyük önem veriyor. Rusya'nın batıya açılan kapısı olarak Türkiye'ye büyük oranda bağımlı hâle gelen Putin, Bayraktar'ın Ukrayna'ya gönderdiği TB-2 silahlı insansız hava araçları veya Türkiye'den Ukrayna'ya verilen desteği bile göz ardı etmek zorunda kalıyor.Türkiye'de olası hükümet değişikliğinin Türkiye-Rusya arasında kişisel menfaatlerden ziyade daha kurumsal bir çerçeve gerektireceğinin bilincinde olan Putin, Erdoğan'ın iktidarda kalmasının kendi iktidarı açısından da önem taşıdığının farkında. Bu anlamda, 2023 seçimleri öncesinde Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın iktidarına en büyük tehdidin ekonomik kriz olduğu bilerek iktidara kısa vadeli rahatlama sağlayabilecek hamleler yapıyor.&nbsp;"Net hata ve noksan"&nbsp;olarak gösterilen kaynağı belirsiz sermaye girişleri, cari açığın en büyük nedenlerinden olan enerji ödemelerinin bir kısmının 2024 yılına kadar ertelenmesi planı veya tahıl anlaşmasındaki rolü üzerinden Erdoğan'ın uluslararası arenadaki kredibilitesinin artırılması Putin'in 2023 seçimlerine dolaylı yoldan da olsa müdahale ettiğinin somut örnekleri olarak gösterilebilir.&nbsp;Bu tabloda, muhalefetin 2023 seçimlerini kazanabilmek için hem iç politikada seçmenlerin güvenini kazanarak iktidarı yenebilmesi hem de uluslararası alanda Türkiye'deki otoriter rejime verilen desteği sona erdirebilmesi gerekiyor.

"Otoriter Liderler İttifakı" ve 2023 seçimleri

Türkiye-Rusya ilişkileri, 15 Temmuz darbe girişiminin ardından yaşanan yakınlaşma süreciyle kurumsal ilişkilerin geri plana atılarak Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ve Cumhurbaşkanı Erdoğan arasındaki&nbsp;yakın kişisel ilişki&nbsp;üzerinden yürütülen bir "stratejik ortaklığa"&nbsp;evrildi. Türkiye’nin ortaklarından biri olduğu yeni nesil F-35 savaş uçağı projesinden çıkarılmasına neden olan Rusya'nın S-400 hava savunma sistemlerinin alınması, Türkiye-Rusya ilişkilerine yeni bir boyut kazandırdı. Türkiye'nin hem NATO'daki hem de Batı ittifakı içindeki yerinin de&nbsp;sorgulanmasına neden oldu.Rusya'nın Ukrayna'yı işgalinin ardından başta ABD ve Birleşik Krallık olmak üzere neredeyse tüm Batı ülkeleri bir ittifak hâlinde Rusya'yı yaptırıma boğarken Türkiye'nin stratejisi bir yandan Ukrayna'ya TB-2 insansız hava aracı satmak diğer yandan da Rusya'yla ekonomik ve siyasi ilişkilerini daha da derinleştirmek oldu. Uluslararası ilişkiler literatüründe "denge siyaseti" olarak tanımlanan bu politika, Türkiye için pragmatik görünmesine rağmen Rusya'yla ilişkilerin Türkiye'nin iç siyasetine doğrudan müdahil olduğu yeni bir dönemi başlattı. İkili ilişkilerin liderler düzeyinde yürütülmesi, Putin ve Erdoğan'ın iktidarlarını devam ettirebilmek için diplomatik ilişkilerini kendi menfaatleri doğrultusunda araçsallaştırmasına da zemin hazırladı.<h2 fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">Rekor ticaret hacmi ve Türkiye'ye akan Rus sermayesi</h2>Birçok Batı ülkesi, Ukrayna'nın işgalinin ardından Rusya'ya başta ticaret, savunma sanayi, teknoloji ve finans olmak üzere her alanda yaptırım uyguladı ve deyim yerindeyse Rusya'nın Batı dünyasıyla ilişkileri tamamen koparıldı. Mercedes, Apple, McDonald's gibi dev şirketler birer birer Rusya'dan çıkarken pazarda ortaya çıkan boşluğu Türkiye merkezli şirketleri <a fr-original-style="" href="https://www.sozcu.com.tr/2022/ekonomi/rusyadan-cikan-batili-sirketlerin-boslugunu-turk-sirketler-dolduruyor-7307330/" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">doldurmaya başladı</a>. Örneğin, Reebok'ın mayısta Rusya'dan çıkma kararı almasının ardından Türkiye merkezli ayakkabı üreticisi FLO, Reebok'un ülkedeki 100'den fazla mağazasını satın aldı. Buna ek olarak; Fiba, Anadolu Efes, İpekyol ve Mudo gibi şirketlerin de Rusya'da ortaya çıkan pazar boşluğunu değerlendirerek buradaki faaliyetlerini artıracakları açıklandı.Konuya ilişkin Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği (TOBB) Konfeksiyon ve Hazır Giyim Sanayi Meclisi Başkanı Şeref Fayat'ın ifadeleri Türkiye'nin Batılı ülkelerin çıkışıyla ortaya çıkan pazar boşluğunu doldurma stratejisini birinci ağızdan özetliyor:<blockquote fr-original-style="color: rgb(9, 9, 9); border-color: rgb(37, 44, 60); border-width: 4px; font-style: italic; padding-left: 10px;" style="color: rgb(9, 9, 9); border-color: rgb(37, 44, 60); border-width: 4px; font-style: italic; padding-left: 10px; margin: 0px 0px 1em; border-left-style: solid; box-sizing: border-box;">“Ukrayna’da işler düzelmese de Rusya’da bazı fırsatların olduğu ortaya çıktı. Yaptırımlar sayesinde oradaki Amerikan, Fransız, Alman firmaları yani Avrupa firmasının da o pazardan çıkması, aynı bölgelerdeki talebi haliyle biraz daha artırdı. Daha az rekabet eder hale geldiler. Dolayısıyla orada hem yeni mağaza açmakta hem de yeni yatırım yapmakta Türk markalarına önemli bir yönelme oldu.”</blockquote>Ukrayna'nın işgalinden önce Türkiye-Rusya ilişkilerindeki hâkim taraf Rusya iken, yaptırımların ekonomik etkileri ve siyasi tecridin getirdiği diplomatik yalnızlık iki ülke ilişkilerinde ibrenin Türkiye'den yana dönmesine neden oldu. Bugün gelinen noktada, Türkiye-Rusya ilişkilerini "karşılıklı bağımlılık" olarak tanımlamak mümkün. Türkiye, Rusya'nın dünyaya açılan kapısı olarak hayati bir önem kazanırken Rusya pazarında oluşan boşluğu Türkiye merkezli şirketlerin doldurması ekonomik krize rağmen iş dünyasının hâlâ iktidara bağlı kalmasında büyük rol oynadı. Öte yandan, birçok Rusya vatandaşı iş insanı sermayesini Türkiye'ye taşıyarak binlerce şirket kurdu ve Türkiye'yi Avrupa pazarına ulaşmak için bir lojistik merkezi olarak kullanmaya başladı. <a fr-original-style="" href="https://www.dunya.com/ekonomi/savas-rus-sermayesini-turkiyeye-yonlendirdi-haberi-671898" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">Rakamlara bakıldığında</a>, 2021 yılında 34,7 milyar dolar hacminde olan Türkiye-Rusya ticareti 2022 yılında 50 milyar dolara&nbsp;ulaştı.Batılı ülkelerin yaptırım tehdidi ve Rusya'daki yönetimin de el koyma riski karşısında kendine güvenli bir liman arayışında olan Rusya sermayesi, AK Parti hükümetinin menşeine bakmaksızın her türlü sermaye girişini teşvik edici politikalarını neticesinde Türkiye'ye akın etmeye başladı. Ocak-Ağustos döneminde Türkiye'de 729 Rusya sermayeli şirket&nbsp;kuruldu ve bu şirketlerin toplam sermayesi 360 milyon liraya ulaşıyor.&nbsp;Gayrimenkul alımlarıysa hikâyenin bir başka boyutunu oluşturuyor. Ukrayna'nın işgalinin öncesinde de Rusya vatandaşlarının özellikle Antalya gibi güney şehirlerinde gayrimenkul alımına büyük bir ilgisi vardı ancak işgalin ardından gayrimenkul satışlarında rekor seviyelere ulaşıldı. Ocak-Eylül döneminde Rusya ve Ukrayna vatandaşlarının Türkiye'de aldıkları konut sayısı 11 bin 86'ya ulaştı ve Rusya vatandaşlarının konut alımı 2021'e göre %200 oranında arttı. Ocak-Ağustos döneminde Türkiye'ye gelen Rus turist sayısının 3 milyona ulaşması da ekonominin artan döviz ihtiyacına kısa vadeli rahatlama sağlayabildi.<h2 fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">Putin'den Erdoğan'a "yardım eli"</h2>TCMB'nin art arda gelen faiz indirme kararları neticesinde Türk lirasının aşırı değer kaybı ve enflasyonun astronomik boyutlara ulaşması Türkiye'de ekonomik krizin şiddetini son 1 yılda olağanüstü boyutlara ulaştırırken iktidarın krizi çözmeye yönelik etkili bir hamlesi olmadı. Türk lirasında yaşanan aşırı değer kaybını TCMB rezervlerini satarak kısa vadede dizginlemeye çalışan hükümet, rezervlerin erimesiyle çareyi SWAP anlaşmaları yapmakta veya ülkeye kaynağı belli olmayan döviz&nbsp;sokmakta arıyor. Bu amaçla, Birleşik Arap Emirlikleri ve Suudi Arabistan'la normalleşme süreçleri başlatan Cumhurbaşkanı Erdoğan siyasi yakınlaşmayı sağlarken 2023 seçimleri öncesinde hayati öneme sahip olan ekonomiye sıcak para girişi konusunda beklediği karşılığı bulamadı.<img src="https://images.aposto.com/2022/10/2/1667920456609.jpeg" style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" width="550" alt="para girişi" ratio="1.78" fr-original-style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable">5 Ağustos'ta Soçi'de bir araya gelen Erdoğan ve Putin, her iki liderin de iktidarda kalmasına fayda sağlayacak bir dizi anlaşma yaptı. İki lider arasındaki görüşmenin ardından, Akkuyu Nükleer Santrali'ni&nbsp;inşa eden Rusya merkezli enerji şirketi Rosatom tarafından sermaye artırımı adı altında TCMB rezervlerine 5 milyar dolardan fazla bir döviz girişi yapılmış ve Türkiye'ye toplamda aktarılacak miktarın 15 milyar dolara ulaşacağı&nbsp;açıklanmıştı.Cumhurbaşkanı Erdoğan da AB tarafından yaptırım altına alınan Rusya kredi kartı sistemi Mir'in Türkiye'de kullanıma sokulacağını duyurdu. Kayıt dışı döviz girişine ilişkin Eski TCMB Başekonomisti Prof. Dr. Hakan Kara, Twitter hesabından yaptığı paylaşımda, "Cari açık patlıyor, kayıtlı sermaye girişi yok, buna rağmen döviz rezervleri neden tükenmiyor? Çünkü kayıt dışı finansman girişi tarihin zirvesinde" diyerek Türkiye'ye giren kayıt dışı Rusya sermayesine dikkat çekmişti.Rusya'nın en büyük gelir kaynağı olan enerji sektörüne uygulanan yaptırımlar AB ülkelerinde büyük bir enerji ve mali krize neden olurken Rusya'nın ihracat pazarını başta Çin ve Hindistan olmak üzere Asya piyasasına kaydırması Avrupa'daki pazar kaybını&nbsp;büyük oranda telafi edebilmesini sağladı. Enerji fiyatlarının dünya genelinde rekor seviyelere ulaşması da Rusya'ya büyük bir gelir sağlarken diplomatik manevra alanını genişletebilmesine imkan tanıdı. Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın, kur krizi ve yüksek enflasyon nedeniyle artan cari açığı Rusya'dan yapılacak sermaye aktarımıyla finanse etme politikası da bu temele dayanıyor. Putin'in, NATO'ya karşı kullanışlı bir ortak olarak gördüğü Erdoğan2ı iktidarda tutma hedefi Rus oligarklar üzerinden Türkiye'ye yapılan sermaye aktarımıyla somut bir hâle dönüşüyor.<img src="https://images.aposto.com/2022/10/2/1667920505462.jpeg" style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" width="550" alt="cari açık" ratio="1.78" fr-original-style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable"><h2 fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">Türkiye'ye doğal gaz jesti</h2>Türkiye-Rusya ilişkilerinin bir diğer önemli boyutunu da doğal gaz oluşturuyor. Yaptırımlara tepki olarak Avrupa'ya gaz akışını durduran Vladimir Putin, yaptırımların kaldırılmaması ve Ukrayna'ya verilen desteğin kesilmemesi durumunda Avrupa'nın bu kış donacağı tehdidinde bulunarak enerji kaynaklarını Batı ülkelerine karşı silah olarak kullanıyor. Öte yandan, müttefik olarak gördüğü Türkiye'ye ise doğal gaz konusunda benzeri görülmemiş imtiyazlar tanıyan Putin, bu sayede Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın&nbsp;iktidardaki ömrünü de uzatmayı hedefliyor.Soçi'deki görüşmenin ardından Türkiye'nin doğal gaz ödemelerinin büyük bir kısmını ruble cinsinden yapması kararlaştırılmıştı. Ancak, TL’deki düşüşü kontrol altına almak için döviz kaynaklarını büyük oranda tüketen hükümet, Rusya ile doğalgaz ödemelerinin bir kısmını ruble karşılığı yapmakta anlaştı. Hatta bir adım ileriye giderek doğal gaz ödemelerinin 2024'e kadar ertelenmesi teklifinde bulundu. Rusya tarafından henüz resmî yanıt gelmese de bu teklifin kabul edilme olasılığının yüksek olduğu görülüyor. Kuzey Akım üzerinden Avrupa'ya giden gaz akışını kesen Rusya, doğal gazın bir kısmını Türk Akım üzerinden Avrupa'ya göndererek Türkiye’nin enerji güvenliği konusundaki önemini de artırmayı planlıyor. Bu konuda atılan son adım ise Putin'in Türkiye'yi "Avrupa'nın en büyük doğalgaz merkezi" hâline getirme planını açıklaması oldu. Bu planı memnuniyetle karşılayan Cumhurbaşkanı Erdoğan, Trakya'nın gaz merkezi olmak için en uygun yer olduğunu söyleyerek bu konuda kısa zamanda somut adımlar atılacağını ifade etti.<img src="https://images.aposto.com/2022/10/2/1667920555017.png" style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" width="550" alt="harita" ratio="1.70" fr-original-style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable"><h2 fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">Erdoğan-Putin dostluğunun 2023 seçimlerine etkisi</h2>Erdoğan, Rusya'nın Ukrayna'yı işgalinin kendisine yarattığı tarihî fırsatı iyi değerlendirerek Rusya'yla ilişkilerini devam ettiren yegâne NATO üyesi olarak uluslararası arenada manevra alanını genişletti. Türkiye'nin, Rusya'nın batıya açılan tek kapısı olduğunun bilincindeki Putin, kendi iktidarının ömrünü uzatmak ve Ukrayna işgalinde bir hezimet yaşamamak için Erdoğan'ın 2023 seçimlerini kazanmasına büyük önem veriyor. Rusya'nın batıya açılan kapısı olarak Türkiye'ye büyük oranda bağımlı hâle gelen Putin, Bayraktar'ın Ukrayna'ya gönderdiği TB-2 silahlı insansız hava araçları veya Türkiye'den Ukrayna'ya verilen desteği bile göz ardı etmek zorunda kalıyor.Türkiye'de olası hükümet değişikliğinin Türkiye-Rusya arasında kişisel menfaatlerden ziyade daha kurumsal bir çerçeve gerektireceğinin bilincinde olan Putin, Erdoğan'ın iktidarda kalmasının kendi iktidarı açısından da önem taşıdığının farkında. Bu anlamda, 2023 seçimleri öncesinde Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın iktidarına en büyük tehdidin ekonomik kriz olduğu bilerek iktidara kısa vadeli rahatlama sağlayabilecek hamleler yapıyor.&nbsp;"Net hata ve noksan" olarak gösterilen kaynağı belirsiz sermaye girişleri, cari açığın en büyük nedenlerinden olan enerji ödemelerinin bir kısmının 2024 yılına kadar ertelenmesi planı veya tahıl anlaşmasındaki rolü üzerinden Erdoğan'ın uluslararası arenadaki kredibilitesinin artırılması Putin'in 2023 seçimlerine dolaylı yoldan da olsa müdahale ettiğinin somut örnekleri olarak gösterilebilir. Dış kaynak aktarımıyla döviz kurunun geçici olarak kontrol altına alınması ve cari açığı dengeleyecek hamlelerle iktidarın hazinenin musluklarını sonuna kadar açarak seçim ekonomisi yaratması hem Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın görev onayını, hem Erdoğan'ın seçimi kazanacağını düşünenlerin oranını hem de AK Parti'nin oy oranını bir süredir istikrarlı biçimde artırıyor.Bu tabloda, muhalefetin 2023 seçimlerini kazanabilmek için hem iç politikada seçmenlerin güvenini kazanarak iktidarı yenebilmesi hem de uluslararası alanda Türkiye'deki otoriter rejime verilen desteği sona erdirebilmesi gerekiyor.

Spektrum

Rusya Devlet Başkanı Putin'in Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın seçimi kazanmasını istediğine ve bu yönde çaba gösterdiğine dair pek çok ibare mevcut

15 Temmuz darbe girişiminin ardından yaşanan yakınlaşma süreciyle yeni bir evreye giren Türkiye-Rusya ilişkileri, kurumsal ilişkilerin geri plana atılarak büyük oranda Rusya Devlet Başkanı Putin ve Cumhurbaşkanı Erdoğan arasındaki yakın kişisel ilişki üzerinden yürütülüyor.&nbsp;Türkiye'nin ortaklarından biri olduğu yeni nesil F-35 savaş uçağı projesinden çıkarılmasına neden olan Rus S-400 hava savunma sistemlerinin&nbsp;alınması, Türkiye-Rusya ilişkilerine yeni bir boyut kazandırırken Türkiye'nin hem NATO'daki hem de Batı ittifakı içindeki yerinin de sorgulanmasına neden oldu.Rusya'nın Ukrayna'yı işgalinin ardından başta ABD ve Birleşik Krallık olmak üzere neredeyse tüm Batı ülkeleri bir ittifak hâlinde Rusya'yı yaptırıma boğarken Türkiye'nin stratejisi bir yandan Ukrayna'ya TB-2 insansız hava aracı satmak diğer yandan da Rusya ile ekonomik ve siyasi ilişkilerini daha da derinleştirmek oldu. Birçok uzman tarafından "denge siyaseti" olarak tanımlanan bu politika, Türkiye için pragmatist ve faydalı görünmesine rağmen Rusya ile ilişkilerin Türkiye'nin iç siyasetine doğrudan müdahil olduğu yeni bir dönemi başlattı.<h2 fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">Rekor ticaret hacmi ve Türkiye’ye akan Rus sermayesi</h2>Birçok Batı ülkesi, Ukrayna'nın işgalinin ardından Rusya'ya hemen hemen her alanda yaptırım uyguladı. Mercedes, Apple, McDonald's gibi dev şirketler birer birer Rusya pazarından çıkarken ortaya çıkan boşluğu Türk şirketleri doldurmaya başladı. Konuya ilişkin Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği (TOBB) Konfeksiyon ve Hazır Giyim Sanayi Meclisi Başkanı Şeref Fayat'ın ifadeleri Türkiye'nin Batı ülkelerinin çıkışıyla ortaya çıkan pazar boşluğunu doldurma stratejisini birinci ağızdan özetliyor:<blockquote fr-original-style="color: rgb(9, 9, 9);" style="color: rgb(9, 9, 9); margin: 0px 0px 1em; border-left: 2px solid rgb(94, 53, 177); padding-left: 5px; box-sizing: border-box;">"Ukrayna'da işler düzelmese de Rusya'da bazı fırsatların olduğu ortaya çıktı. Yaptırımlar sayesinde oradaki Avrupa firmalarının o pazardan çıkması, aynı bölgelerdeki talebi hâliyle biraz daha artırdı. Daha az rekabet eder hâle geldiler. Dolayısıyla orada hem yeni mağaza açmakta hem de yeni yatırım yapmakta Türk markalarına önemli bir yönelme oldu."</blockquote>Aslında bu durum, iki ülke arasında karşılıklı bağımlılık ilişkisi yarattı. Türkiye, Rusya'nın dünyaya açılan kapısı olarak hayati önem kazanırken Rusya pazarında oluşan boşluğu Türkiye merkezli şirketlerin doldurması son 1 yıldır yaşanan ekonomik krize rağmen iş dünyasının hâlâ iktidara bağlı kalmasında büyük rol oynadı.&nbsp;Öte yandan, birçok Rusya vatandaşı iş insanı sermayesini Türkiye'ye taşıyarak burada binlerce şirket kurdu ve Türkiye'yi Avrupa pazarına ulaşmak için lojistik merkezi olarak kullanmaya başladı. <a fr-original-style="" href="https://www.dunya.com/ekonomi/savas-rus-sermayesini-turkiyeye-yonlendirdi-haberi-671898" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">Rakamlara bakıldığında</a>, 2021 yılında 34,7 milyar dolar hacminde olan Türkiye-Rusya ticaretinin 2022 yılında 50 milyar dolara ulaştığı görülüyor.<img src="https://images.aposto.com/2022/10/2/1667326347095.jpeg" style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" width="550" ratio="0.86" fr-original-style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable">Ocak-Ağustos döneminde Türkiye'de 729 Rusya sermayeli şirket kuruldu ve bu şirketlerin toplam sermayesi 360 milyon liraya ulaşıyor. Gayrimenkul alımları ise hikayenin bir başka boyutunu oluşturuyor. Ukrayna'nın işgalinin öncesinde de Rusya vatandaşlarının özellikle Antalya gibi güney şehirlerinde gayrimenkul alımına büyük bir ilgisi vardı; ancak işgalin ardından gayrimenkul satışlarında rekor seviyelere ulaşıldı. Rusya vatandaşlarının konut alımı 2021 yılına göre&nbsp;%200 oranında arttı.<h2 fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">Putin'den Erdoğan'a "yardım eli"</h2>TCMB'nin art arda faiz indirme kararları neticesinde Türk lirasının aşırı değer kaybı ve enflasyonun astronomik boyutlara ulaşması Türkiye'de ekonomik krizin şiddetini son 1 yılda olağanüstü boyutlara ulaştırırken iktidarın krizi çözmeye yönelik etkili bir hamlesi olmadı.&nbsp;Liranın aşırı değer kaybını TCMB rezervlerini satarak kısa vadede dizginlemeye çalışan hükümet, rezervlerin erimesiyle çareyi SWAP anlaşmaları yapmakta veya ülkeye kaynağı belli olmayan döviz sokmakta arıyor. Bu amaçla, Birleşik Arap Emirlikleri ve Suudi Arabistan'la normalleşme süreçleri başlatan Cumhurbaşkanı Erdoğan siyasi yakınlaşmayı sağlarken 2023 seçimleri öncesinde hayati öneme sahip olan ekonomiye sıcak para girişi konusunda beklediği karşılığı bulamadı.&nbsp;Erdoğan, Rusya'nın Ukrayna'yı işgalinin kendine yarattığı tarihî fırsatı iyi değerlendirerek Rusya ile ilişkilerini devam ettiren yegane NATO üyesi olarak uluslararası arenada manevra alanını&nbsp;genişletti. Türkiye'nin, Rusya'nın Batıya açılan tek kapısı olduğunun bilincinde olan Rusya Devlet Başkanı Putin, kendi iktidarının ömrünü uzatmak ve Ukrayna işgalinde hezimet yaşamamak için Erdoğan'ın 2023 seçimlerini kazanmasına büyük önem veriyor. Bu koşullar altında 5 Ağustos'ta Soçi'de bir araya gelen Erdoğan ve Putin, her iki liderin de iktidarda kalmasına fayda sağlayacak bir dizi anlaşma yaptı.&nbsp;İki lider arasındaki görüşmenin ardından, Akkuyu Nükleer Santrali'ni inşa eden Rusya merkezli enerji şirketi Rosatom tarafından sermaye artırımı adı altında TCMB rezervlerine 5 milyar dolardan fazla döviz girişi yapılırken Erdoğan da AB tarafından yaptırım altına alınan Rusya kredi kartı sistemi Mir'in Türkiye'de kullanıma sokulacağını duyurdu.&nbsp;<h2 fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">Türkiye'ye doğal gaz jesti</h2>Türkiye-Rusya ilişkilerinin bir diğer önemli boyutunu da doğal gaz oluşturuyor. Uygulanan yaptırımlara tepki olarak Avrupa'ya gaz akışını durduran Putin, yaptırımların kaldırılmaması ve Ukrayna'ya verilen desteğin kesilmemesi durumunda Avrupa'nın bu kış donacağı tehdidinde bulunarak enerji kaynaklarını Batı'ya karşı silah olarak kullanıyor. Öte yandan, müttefik olarak gördüğü Türkiye'ye ise doğal gaz konusunda benzeri görülmemiş imtiyazlar tanıyan Putin, bu sayede Erdoğan'ın iktidardaki ömrünü uzatmayı hedefliyor.&nbsp;Soçi'deki görüşmenin ardından Türkiye'nin doğal gaz ödemelerinin büyük bir kısmını ruble cinsinden yapması kararlaştırılmıştı. Ancak, liradaki düşüşü kontrol altına almak için döviz kaynaklarını büyük oranda tüketen hükümet, bir adım ileriye giderek doğal gaz ödemelerinin 2024'e kadar ertelenmesi teklifinde bulundu. Rusya tarafından henüz resmî yanıt gelmese de bu teklifin kabul edilme olasılığının yüksek olduğu görülüyor.&nbsp;Kuzey Akım üzerinden Avrupa'ya giden gaz akışını kesen Rusya, doğal gazın bir kısmını Türk Akım üzerinden Avrupa'ya göndererek Türkiye'nin enerji arzı konusundaki önemini de artırmayı planlıyor. Bu konuda atılan son adımsa Putin'in Türkiye'yi Avrupa'nın en büyük doğal gaz merkezi hâline getirme planını açıklaması oldu. Bu planı memnuniyetle karşılayan Cumhurbaşkanı Erdoğan, Trakya'nın gaz merkezi olmak için en uygun yer olduğunu söyleyerek bu konuda kısa zamanda somut adımlar atılacağını ifade etti.

Rusya'dan 2023 seçimlerine dolaylı müdahale: Erdoğan-Putin ittifakı

NATO, 1949’da İkinci Dünya Savaşı’nın ardından ortaya çıkan iki kutuplu dünya düzeninde, Soğuk Savaş ortamında sosyalist bloka karşı askeri birliği sağlamak amacıyla ABD, Birleşik Krallık, Fransa, Hollanda, İtalya, Belçika, Danimarka, Norveç, İzlanda, Kanada, Lüksemburg ve Portekiz tarafından kuruldu.NATO’nun en bilinen özelliği, Anlaşma Metni’nin 5’inci maddesindeki taraf ülkelerden birine askeri saldırı yapılması halinde bunun tüm üyelere yapılmış bir saldırı olarak değerlendirileceği ibaresi oldu. Belki de bu caydırıcı madde sayesinde hiçbir NATO üyesi, başka bir devletin askeri saldırısına maruz kalmadı. Üstelik NATO, “nükleer paylaşım” ile nükleer silahı bulunmayan üye ülkelerin topraklarına da nükleer silahı olan üyelerin silahlarının yerleştirilmesini sağladı. Bu sayede bir üye ülkeye saldırmak intihar etmekle eş anlamlı hale geldi. &nbsp;<h2 fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">Türkiye’nin üyeliği ve kaçan büyük fırsat</h2>1940’ların ikinci yarısında çok partili sisteme geçerek demokrasi yolunda büyük bir adım atan Türkiye, yanı başındaki Sovyetler Birliği’nin toprak ve Boğazlarda üs talepleri sebebiyle güvenlik endişesi yaşıyordu. Batı ittifakının içinde yer alma konusundaki kararlı duruş sonucu NATO’ya üyelik başvurusunda bulunuldu. Türkiye, Demokrat Parti iktidarının Kore’ye asker gönderme kararının da sonucuyla 1952’de üyeliğe kabul edildi. Yunanistan’ın da NATO’ya katıldığı bu tarih, örgütün ilk genişlemesi oldu.Yunanistan, 1974’te Türkiye’nin Kıbrıs Barış Harekatı’na sessiz kaldığı gerekçesiyle NATO’nun askeri kanadından ayrıldı. Daha sonra başka güvenlik endişeleriyle dönmek istediğindeyse hem Süleyman Demirel’in hem de Bülent Ecevit’in vetosuyla karşılaştı. NATO’nun kararları oybirliğiyle alma kuralı sebebiyle beklemek zorunda kalan Yunanistan, 12 Eylül 1980’de askeri darbeyle yönetime gelen Kenan Evren’in Ekim 1980’de verdiği onay sayesinde NATO’ya dönebildi.Bu, Kıbrıs Barış Harekatı’ndaki askeri başarının diplomaside karşılığının alınamaması anlamına geliyordu. Evren, ABD ile ilişkileri korumak amacıyla Yunanistan’a şartsız NATO’ya dönüş onayı vermişti. Oysa Türkiye, Yunanistan’ın dönüşü için Kıbrıs’ta Barış Harekatı sonucunda ortaya çıkan iki devletli yapının tanınmasını şart koşabilirdi. Bu sayede Türkiye hala Kıbrıs’ta “işgalci” olarak tanımlanmaz ve Avrupa Birliği üyelik müzakereleri tıkanmazdı. KKTC de dünyayla ekonomik ve diplomatik ilişki kurabilen bir devlet olabilirdi.<h2 fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">NATO’nun diğer genişlemeleri</h2>NATO’ya 1955’te Almanya, 1982’de İspanya, 1999’da Macaristan, Polonya ve Çek Cumhuriyeti katıldı. 2004’te Bulgaristan, Estonya, Letonya, Litvanya, Romanya, Slovakya ve Slovenya, 2009’da Arnavutluk ve Hırvatistan, 2017’de Karadağ, 2020’de ise Kuzey Makedonya örgüte dahil oldu.<img src="https://images.aposto.com/2022/4/2/1652817109958.png" style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" width="550" ratio="1.31" fr-original-style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable">Soğuk Savaş’ın sonunda sosyalizmin tüm dünyada çökmesiyle birlikte tek kutuplu bir dünya düzeni hâkim olmuştu. Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, 2007’de Münih Güvenlik Konferansı’nda yaptığı konuşmada “NATO'nun genişlemesinin barışın korunmasına katkı sağlamadığını, ABD'nin birçok alanda sınırlarını aştığını ve herkese isteklerini kabul ettirmeye çalıştığını” söylüyordu. Putin “ABD'yi saldırganlıkla suçlamak istemediğini ancak ülkesinin bu gelişmelere karşı önlemler almak zorunda olduğunu” da <a fr-original-style="" href="https://www.dw.com/tr/putinden-abdye-yayl%C4%B1m-ate%C5%9Fi/a-2519775" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">belirtiyordu</a>.Karşısında Sovyetler Birliği gibi bir düşmandan yoksun kalan NATO’nun amacı sorgulanır hale gelmişti. Eski ABD Başkanı Donald Trump’ın 2018’de danışmanlarıyla ABD’nin NATO’dan çekilmesini tartıştığı ortaya <a fr-original-style="" href="https://www.aa.com.tr/tr/dunya/trump-2018de-defalarca-abdnin-natodan-cekilmesini-tartisti/1365681" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">çıkmıştı</a>. ABD’nin Avrupa ülkelerinden NATO’ya ayırdıkları kaynakları artırmasını istemesi de Avrupalı üyelerde rahatsızlık yaratıyordu. Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, 2019’da “NATO’nun beyin ölümünün gerçekleştiğini, Avrupa’nın kendi ordusunu kurması gerektiğini” bile <a fr-original-style="" href="https://www.bbc.com/turkce/haberler-dunya-50342428" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">söylemişti</a>.Ukrayna’nın NATO üyesi olmak istemesi, Rusya’nın Ukrayna’ya karşı başlattığı işgal girişiminin belki de en önemli gerekçesiydi. Bu işgal, NATO için muhtemelen Putin’in öngöremediği bir hayat öpücüğü oldu. Hızlıca kenetlenip birlik görüntüsü veren NATO, Ukrayna’ya siyasi, teknik ve askeri anlamda geniş destek sağladı. Tek kutuplu düzenin bozulduğu, ABD’nin dünyanın tek hâkimi olarak görülmediği günlerde NATO’nun Rusya tehdidine karşı Avrupa güvenliğinde oynadığı rol yeniden hatırlandı.<h2 fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">İsveç ve Finlandiya’nın üyeliği</h2>Tüm bunların sonucunda Rusya’nın komşusu Finlandiya ve bir diğer İskandinav ülkesi İsveç de NATO’ya üyelik başvurusu yaptı.Eski İsveç Başbakanı Carld Bildt, Foreign Affairs’deki makalesinde İsveç ve Finlandiya’nın 1995’te Avrupa Birliği’ne üye olmalarının Soğuk Savaş dönemindeki askeri tarafsızlık konseptinden bir dönüş olduğunu ancak iki ülkenin NATO’ya katılan Estonya, Letonya ve Litvanya’nın aksine Rusya ile yapıcı bir güvenlik ilişkisi geliştirmeye çabaladığını <a fr-original-style="" href="https://www.foreignaffairs.com/articles/europe/2022-04-26/natos-nordic-expansion" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">öne sürüyor</a>. Bildt, Rusya’nın 2008’de Gürcistan’a müdahalesinin, 2014’te de askeri gücüyle Ukrayna’nın AB üyeliğini engelleme girişiminin ve şimdi Ukrayna’yı tamamen işgal etme planının jeopolitik dengeleri tamamen değiştirdiğini ifade ediyor. Bildt’i doğrular şekilde iki ülkede de ilk defa NATO üyeliğini destekleyenlerin çoğunlukta olduğu görülüyor.Bildt, İsveç ve Finlandiya’nın NATO üyeliğinin örgütün askeri kapasitesini özellikle hava ve deniz altında geliştireceğini, Rusya saldırganlığına karşı caydırıcılığı artıracağını, Baltık ülkelerinin savunmasını kolaylaştıracağını ve en önemlisi, “Avrupa savunmasında” NATO’nun siyasi gücünü pekiştireceğini, AB ile NATO arasındaki işbirliğini güçlendireceğini öne sürüyor. Bildt, NATO’ya başarılı şekilde entegre olan ve Rusya ile karşılıklı güvenceler vererek provokasyona mahal vermeyen Norveç modelinin çalışabileceğini, İsveç ve Finlandiya’nın Rusya’nın stratejik bölgelerine yakınlığı sebebiyle tıpkı Norveç ve Danimarka gibi “nükleer paylaşımda” yer almayabileceğini belirtiyor.<h2 fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">Rusya’dan karışık mesajlar</h2>Rusya Dışişleri Bakan Yardımcısı Sergey Ryabkov, ise "İsveç ve Finlandiya’nın NATO girişimleri, sonuçları bakımından büyük bir hata. Bu karar neticesinde iki ülkenin de güvenliğinin güçlendirilmeyeceği bizim açımızdan çok açık. Bu karara basit bir tepki vereceğimiz düşünülmesin. Askeri gerilimin seviyesi yükselecek" ifadelerini <a fr-original-style="" href="https://www.cumhuriyet.com.tr/dunya/rusya-isvec-ve-finlandiyanin-nato-girisimleri-buyuk-bir-hata-1936486" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">kullanıyor</a>.&nbsp;Putin ise şaşırtıcı şekilde tonu düşürerek “Rusya’nın İsveç ve Finlandiya ile bir sorunu yok, olmadı. Dolayısıyla bu ülkelerin dahil olmasıyla yaşanacak bir genişleme bizim için doğrudan bir tehdit oluşturmuyor. Ancak bu bölgede askeri altyapının genişlemesi kesinlikle tepkimize neden olacaktır. Bizim için hangi tehditlerin yaratıldığını göreceğiz” <a fr-original-style="" href="https://www.amerikaninsesi.com/a/i%CC%87sve%C3%A7-ve-finlandiyanin-uyeligi-tehdit-olusturmuyor/6576548.html" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">diye konuştu</a>.Öte yandan Gürcistan’dan bağımsızlığını ilan eden Güney Osetya’da 17 Temmuz’da Rusya’ya katılmak için referandum yapılacağının açıklanması, NATO genişlemesine bir cevap olarak <a fr-original-style="" href="https://www.birgun.net/haber/nato-yayilmasina-guney-osetya-resti-387854" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">yorumlandı</a>.<h2 fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">Türkiye için hem fırsat hem tehlike</h2>Dışişleri Bakanı Mevlüt Çavuşoğlu, katıldığı gayriresmi NATO Dışişileri Bakanları toplantısı sonrasında Türkiye’nin İsveç’in ve Finlandiya’nın üyeliğini engelleme niyetinde olmadığını, prensip olarak açık kapı politikasını desteklediğini söylemişti. Çavuşoğlu, “iki ülkenin PKK/YPG terör örgütüyle ve mensuplarıyla yaptığı görüşmeler ve özellikle İsveç’in yaptığı silah yardımı dahil tüm rahatsızlıkların iletildiğini, iki ülkenin savunma sanayi ürünleri konusunda Türkiye’ye yönelik kısıtlamalarının da kabul edilemez olduğunu” <a fr-original-style="" href="https://tr.euronews.com/2022/05/15/nato-turkiye-nin-isvec-ve-finlandiya-n-n-uyeligini-engelleme-niyeti-yok" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">belirtmişti</a>.Cumhurbaşkanı Erdoğan ise daha sonra Türkiye’nin “terör örgütlerine karşı tavrı net olmayan” iki ülkenin üyeliğine evet demeyeceğini, bu ülkeler “bazı teröristleri iade edeceklerini söyleseler dahi buna inanmayacaklarını” söyledi. Erdoğan, Yunanistan’ın NATO’ya dönüşünü ve sonrasında yaşananları hatırlatarak “aynı yerden iki kere sokulmayız” <a fr-original-style="" href="https://tr.euronews.com/2022/05/16/cumhurbaskan-erdogan-isvec-ve-finlandiya-n-n-nato-uyeliklerine-evet-demeyeceklerini-ac-kla" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">cümlesini sarf etti</a>.NATO müttefiklerinin Türkiye’nin PKK konusundaki hassasiyetini anlamadığı ya da anlamak istemediği bir sır değil. NATO’nun genişleyecek olması, Türkiye’nin hassasiyetlerinin anlaşılması ve bu konuda adım atılması için bir fırsat olarak değerlendirilebilir. Türkiye, YPG’nin PKK ile bağlantılı olduğunu kabul ettirerek YPG’ye yapılan yardımları engelleyebilir, yabancı ülkelerdeki terör örgütü üyelerini teslim alabilir, ABD ile S-400 hava savunma sistemi konusundaki anlaşmazlığı geride bırakabilir ve F-35 savaş uçaklarının tedariki konusunda ilerleme sağlayabilir. Keza NATO Genel Sekreteri NATO Genel Sekreteri Jens Stoltenberg de “Türkiye'nin önemli bir müttefik olduğunu, endişelerini gidermek için masaya oturulacağını” <a fr-original-style="" href="https://www.gazeteduvar.com.tr/stoltenberg-turkiyenin-finlandiyayla-ilgili-endiseleri-giderilecek-haber-1564857" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">söylemişti</a>.Öte yandan Türkiye’nin kapalı toplantılarda pazarlık yürütmek yerine kapıyı baştan kapatır gözükmesi hassasiyetlerinin tamamen göz ardı edildiği, suçlandığı hatta Rusya’nın yanına itildiği bir dönemin de başlangıcı olabilir. Türkiye'nin hiçbir kazanım elde etmediği bir senaryoda İsveç ve Finlandiya'nın üyeliğe kabulü, "diplomatik yenilgi" görüntüsüne sebep olabilir.&nbsp;Önemli not: Yazı tamamlandıktan sonra Bloomberg, Türkiye'nin İsveç ve Finlandiya'nın NATO üyeliği için YPG-PKK konusundaki endişelerinin kabulünü, silah ihracatı kısıtlamalarına son verilmesini, F-35 uçak programına yeniden dahil edilmesini ve &nbsp;S-400 yaptırımlarının kaldırılmasını şart koştuğunu <a fr-original-style="" href="https://www.bloomberg.com/news/articles/2022-05-17/what-turkey-wants-from-sweden-and-finland-in-nato-expansion-spat" rel="noopener noreferrer" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s ease 0s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">öne sürdü</a>. &nbsp;

Batı ittifakı ile ilgili hikayeler