🔠 Haftanın kelimesi: Popülizm. Eğlence kültürünün siyasete tahakküm ettiği bir gelecekte liberal demokrasinin akıbeti ne olabilir? Neil Postman’ın Amusing Ourselves to Death'teki teşhisine göre içtimai hayatın şov dünyasına dönüştüğü, kamusal söylemin kahkahalar arasında boğulduğu ve siyasi tartışmanın atışma döngülerine indirgendiği mevcut koşullar, radikal çözülmelerin vuku bulacağı bir geleceğin habercisi. Batur Ozan Togay, politika yayınımız Spektrum için <a fr-original-style="" href="https://aposto.com/s/kahkahalar-arasinda-demokrasi-sag-populizmin-mutecaviz-eglence" rel="noopener noreferrer" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">yazdı.</a>💬 Haftanın tartışması:&nbsp;Yapay zeka teknolojilerinde görülen sıçrama, süreci sadece bir teknoloji devrimi değil, aynı zamanda finansal piyasaları sürükleyen devasa bir yatırım temasına dönüştürdü. AI odaklı başlayan bu hareket, bugün küresel endekslerin yönünü belirleyen en temel güçler listesinin ilk sıralarında yer alıyor. Yatırımcıların ise bu ivmenin bir “balon” olup olmadığı konusunda kararsızlıkları baki. Eralp Ersoy, ''Piyasalarda AI rüzgarı ne kadar sürdürülebilir?''&nbsp;sorusunu finans bültenimiz Exante için odağa <a fr-original-style="" href="https://aposto.com/s/trilyon-dolarlik-soru-piyasalarda-ai-ruzgari-nereye-kadar" rel="noopener noreferrer" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">aldı.</a>🎬&nbsp;Haftanın dizisi: ⁠Masumiyet Müzesi'nde Kemal zihninde yarattığı Füsun imgesine öyle âşıktır, ona öyle yapışıp kalmıştır ki Füsun’u tam olarak tanımaz, onun kim olduğunu bilmez bile. Bu da Füsun’da büyük bir öfkeye sebep olur. Görülmeyişin öfkesine. Bu öfke Füsun’u da Kemal’i de öldürecek güçtedir. Gücünü de nereden alır biliyor musunuz? Füsun’un aslında kendini göremeyişinden. Tuğçe Isıyel, kültür-sanat bültenimiz Duende için <a fr-original-style="" href="https://aposto.com/s/askin-patolojik-ve-karanlik-yollarinda-masumiyet-muzesinde" rel="noopener noreferrer" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">yazdı.</a>Gürültüden uzak marka hikayelerinizi birlikte anlatalım:&nbsp;E-posta bülten rezervasyonları ve işbirliği çalışmalarımız için <a fr-original-style="" href="https://about.aposto.com/sponsorship?utm_source=aposto&utm_source=aposto&utm_source=aposto&utm_source=aposto&utm_source=aposto&utm_source=aposto" rel="noopener noreferrer" style="color: rgb(9, 9, 9); text-decoration: none; background-color: transparent; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">bu formu</a> doldurabilir; ayrıntılı bilgi için bize sales@aposto.com üzerinden yazabilirsiniz.

Aposto Gündem

<span fr-original-class="customBullet" fr-original-style="font-size: 24px; line-height: 12px; vertical-align: middle; display: inline-block;" style="font-size: 24px; line-height: 12px; vertical-align: middle; display: inline-block; box-sizing: border-box;"><img src="https://images.aposto.com/2025/11/5/1766737197028.png" style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px; border-style: none; position: relative; cursor: pointer; padding: 0px 1px; box-sizing: border-box;" width="550" ratio="1.54" fr-original-style="display: block; vertical-align: top; margin: 5px auto; text-align: center; width: 100%; max-width: 550px;" fr-original-class="fr-draggable"><h1 fr-original-style="" style="font-size: 2em; margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">2025'in jeopolitik sahnesinden kalanlar: Normlara uymayan bir dünya</h1>2025’i uğurlarken dünyanın ahvaline baktığımızda, bu yıl da 2. Dünya Savaşı sonrası belirlenen normlarla Soğuk Savaş sonrası dönemi idare etmeye çabalayan liberal uluslararası düzenin meşruiyet krizleriyle boğuşmasını izledik. Popülizm, yeni milliyetçilik, içe kapanma eğilimleri yükselirken kural ve normlara uymayan liderler de arttı.Yazı: Merve Özdemirkıran Embel2. Dünya Savaşı’nın ardından ABD ve SSCB'nin iki başat güç olarak dünya politikasının yönünü belirlemeleriyle kurulan&nbsp;çift kutuplu Soğuk Savaş düzeni, beş daimi üyeye ayrıcalıklar tanıyan Birleşmiş Milletler (BM) sistemiyle kurumsallaştı. Ne var ki 1991’de SSCB dağılıp da Soğuk Savaş beklenmedik bir şekilde sona erdiğinde dünyaya sunulan PaxAmericana ve onun etrafında şekillenen neoliberal kurumlar en fazla on yıl dayanabildi.&nbsp;Dünya 11 Eylül 2001’de El Kaide’nin New York’taki İkiz Kulelere ve Pentagon’a düzenlediği saldırılardan beri devletlerin giderek merkezileştiği, başta BM olmak üzere uluslararası rejim ve kurumların güçten düştüğü, ezcümle&nbsp;liberal uluslararası düzenin her geçen yıl daha da çok krizle sınandığı yokuş aşağı bir sürecin içinde kaldı. 2025 yılı da&nbsp;"Bu yıl her şey daha güzel olacak" diye beklenti içine girenlerin umutlarını boşa çıkardı.John Ikenberry’nin ABD öncülüğünde belirlenen kurallara dayalı, kurumsallaşmış, açık ekonomi, çoktaraflılık ve hukukun üstünlüğü ilkelerine dayanan bir düzen olarak tanımladığı&nbsp;Liberal Uluslararası Düzen, Rusya ve Çin gibi dünya politikasında etkisi giderek artan “dışardan” tehditlerden ziyade çoktaraflılıktan çekilme, içe kapanma, yeni milliyetçilik, popülizm, söz konusu düzenin lideri konumundaki ABD’nin kendi ön ayak olduğu kuralları ihlal etmesi gibi olgular nedeniyle “içerden” gelen tehditlerle yıprandı.&nbsp;Öte yandan, Doğu Avrupa ve Avrasya’daki Renkli Devrimler ya da Latin Amerika’da otoriter mirasın yeniden üretildiği dönüşümlerle geniş bir coğrafyada tezahür eden bir erk dönüşümü de bu sürece eklendi. 2003 yılında ABD öncülüğündeki uluslararası koalisyonun Irak’ı işgaliyle başlayan Arap Baharı’yla süren Ortadoğu’daki gelişmeler, o dönem Gilles Kepel’in yerinde tespitiyle işaret ettiği gibi&nbsp;Soğuk Savaş düzeninin kalıntısı son rejimlerin de düşüşüne vesile oldu.&nbsp;<ul fr-original-style="padding-inline-start: 20px;" style="padding-inline-start: 20px; margin-top: 0px; margin-bottom: 1em; box-sizing: border-box;"><li fr-original-style="" style="box-sizing: border-box;">Bu iktidar dönüşümü de bugün bile hâlâ Soğuk Savaş sonrası sürdürülebilir ve uluslararası ilişkilerin çokaktörlü ve heterojen yapısına yanıt verebilecek bir düzen kurulmasını sağlamadı.&nbsp;</li></ul>Uzun lafın kısası 2025’i uğurlarken dünyanın ahvaline hızlıca göz attığımızda, bu yıl da 2. Dünya Savaşı sonrasında kurulan kurum ve belirlenen normlarla Soğuk Savaş sonrası dönemi idare etmeye çabalayan liberal uluslararası düzenin yalpalayarak ve&nbsp;meşruiyet krizleriyle boğuşarak ayakta kalmaya çalışmasını izledik. Yukarıda sıraladığımız popülizm, yeni milliyetçilik, içe kapanma ve çok sayıda hükümet ve liderin uluslararası kurum ve normlara uymama yönündeki davranışlarının daha da artmasına şahit olduk.&nbsp;2025’te var olan düzenin normatif bağlayıcılığı daha da azaldı ve ABD’den Rusya’ya AB’den Çin’e başat aktörler kendi meşreplerince mevcut normları kendi çıkar ve politik beklentileri çerçevesinde&nbsp;araçsallaştırmayı sürdürdüler.&nbsp;<h2 fr-original-style="" style="margin: 0px; color: rgba(0, 0, 0, 0.85); font-weight: 500; padding: 0px; box-sizing: border-box;">Trump’ın ikinci dönemi</h2>2025’e gözlerimizi Donald Trump’ın ABD’nin 47. Başkanı&nbsp;olarak göreve resmen başlamasıyla açtık. 2017-2021 arasındaki birinci görev süresi boyunca ülkesini Trans-Pasifik Ortaklığı, Paris İklim Anlaşması gibi çoktaraflı oluşumlardan çekmek, ABD’nin UNESCO’ya maddi desteğini kesmek, Kuzey Amerika Serbest Ticaret Anlaşması’nı (NAFTA) iptal etmek gibi kararlarla uluslararası normlara ve kurumlara dayalı düzene meydan okuyan Trump’ın ilk seçildiğinden çok daha büyük ve etkili bir seçmen desteğiyle ABD başkanı olması 2008 küresel finansal krizinden bu yana artan popülizmin yeni bir aşamaya geçtiğinin habercisi oldu.&nbsp; <p contenteditable="false" fr-original-class="custom-button-wrapper fr-deletable" fr-original-style="text-align:center" style="text-align: center; margin-top: 0px; margin-bottom: 1em; box-sizing: border-box;"><a bgcolor="#090909" color="#fefefe" contenteditable="false" fr-original-class="custom-button-link" fr-original-style="background-color:#090909 !important;color:#fafbfc !important" href="https://aposto.com/s/2025in-jeopolitik-sahnesinden-kalanlar-normlara-uymayan-bir?a=customButton" rel="noreferrer" style="background-color: rgb(9, 9, 9) !important; color: rgb(250, 251, 252) !important; text-decoration: none; outline: none; cursor: pointer; transition: color 0.3s; touch-action: manipulation; user-select: auto; box-sizing: border-box;" target="_blank">YAZININ DEVAMI</a>

Spektrum

Angst

Popülist siyasetin parçalara ayırdığı halk kendi gerçekliğini yeniden kazanabilir mi?

Öfkeye sahip çıkmak

Dünyayı etkisi altına alan popülizmin politik ekonomisi ve kültürel temelleri

Popülizm: "Yozlaşmış elite karşı halkın zaferi" mi?

Yeşili sev, doğayı koru, kuzuyu öp, suyu bilinçli tüket, bisiklet kullan, vegan beslen… 
Dünyaya, yani evimize sahip çıkma gayesiyle yaptığımız her duyarlı davranış vicdanlarımıza su serpse de, iklim krizinin çözüme ulaşabilmesi bireysel çabaların çok ötesinde bir mücadele planı da gerektiriyor. Devletlerin ve makroekonomilerde etkin (ve yetkin) çok uluslu dev şirketlerin birlikte ürettikleri iklim krizi karşıtı projelerin varlığını çok uzun süredir biliyoruz. Peki, neden iklim değişikliğinin olumsuz etkileri şiddetlenerek devam ediyor?

Populist siyaset ve iklim krizi

Koronavirüs salgınının ekonomik etkileri, pandemi öncesi dünyada güçlenen popülizmin geleceğini de tartışmaya açıyor. 

Pandemi ve popülizm

Popülizm

Popülizm ile ilgili hikayeler