2026 Öngörüleri

2025’te yaşadıklarımıza ve şu anda geldiğimiz noktaya bakınca, 2026 için iki temel faktörün belirleyici olacağını söylemek çok da abartılı olmayacaktır. Bunlardan biri sosyal medyanın ve genel olarak internetin geçirdiği dönüşüm, ikincisi de yapay zekânın gelişimi ve yaygınlaşması.

Ekim ayında sosyal medyanın ve çoğunluğun internette kullandığı platformların artık televziyonlaşma sürecine girdiğinden ve bundan sonra giderek pasif tüketici konumunda olan çoğunluğa hitap etmeye odaklanacağını düşündüğümü yazmıştım. O bültenden dört gün sonra Derek Thompson aynı tezi İngilizce olarak daha geniş bir perspektiften yazdı ve bir anda herkes bunu konuşmaya başladı. Üzerine Netflix’in Warner Bros. Discovery’yi satın alması ve Instagram’ın TV uygulaması çıkarması gibi şeyler eklenince de bu durum artık inkar edilemez bir noktaya geldi.

2026 bunu kabullenmeye ve buna uyum sağlamaya başlama dönemimiz olacak. Yıllardır anılan topluluk geliştirmenin ve daha küçük sosyal alanlar yaratmanın önemi giderek artacak. Şimdiden bununla ilgili yaratıcı sektörlerde bireysel ve toplu hareketler görüyoruz. Büyük haber kurumlarının kendi uygulamalarına ve sosyal medyaya ihtiyaç duymayan erişim kanallarına ağırlık vermesi de bunun bir sonucu. Sosyal medya hayatımızda kalacak ve işin bir parçası olmaya devam edecek ama buradan beklentileri ve bu platformlarla ilişkileri ciddi bir şekilde güncellemek gerekecek. 

Yapay zekâ konusunda ise artık kabullenme ve daha gerçekçi bir şekilde hareket etme dönemine giriyoruz. Eğer YZ alanındaki gelişmeleri sosyal medya paylaşımları ve tartışmaları üzerinden takip ediyorsanız bunu fark etmeniz zor olabilir çünkü bu platformlarda iki ekstrem grubun abartılı argümanları dışında gerçekten olan biteni anlayacağınız bir şeyler bulmak için özel bir çaba harcamanız gerekiyor. Ancak YZ’nın gelişimi devam ediyor ve giderek daha kullanışlı bir hâle geliyor. Diğer yandan giderek daha fazla insan bu uygulamaları araştırma ve arama için ilk araç olarak kullanmayı tercih ediyor. Teknoloji şirketleri de bunu hızlandırmak için ellerinden geleni yapıyor — Google Gemini’ın Masterchef Türkiye’ye sponsor olması bunun en büyük örneği.

Durum böyleyken bu teknolojiyi yok saymak ya da orada kendinizi görünmez kılmak çok mantıklı bir hareket olmayacaktır. Bunun yerine onları akıllı bir şekilde kullanmak, birilerinin size anlattıklarıyla yetinmeyip kendiniz öğrenip kullanmayı tercih etmeniz lazım. Platformlara geçiş sürecinde yapılan hatalardan uzak durup bu teknolojiyle olan ilişkinizi daha derin ve sizin kontrolünüzde olacak şekilde geliştirmeye ve faydayı artırıp zararı en düşük seviyede tutmaya odaklanmanız lazım.

Bu iki dinamik aynı zamanda genel bir büyük trendi de beraberinde getiriyor: özel ve derinlemesine yapılan işlerin değerinin artmaya başlaması. Sosyal medya platformları artık düşük kalite ve zaman öldürecek içeriklerin merkezi olma görevini tamamen benimserken, daha temel ve hızlı bilgi ihtiyacını YZ uygulamaları sağlamaya başlayacak. Durum böyle olunca da bu ikisine dayanan bir model ile ayakta kalmak pek de mümkün olmayacak. Bu seviye bir kırılma da derin araştırmalar, özgün işler ve özel bakış açıları sunan kişilerin ve yayınların hem ön plana çıkmasını hem de değerinin artmasını sağlayacak. Sektörün Google’ın bir yıl önce duyurduğu algoritma değişimine bile uyum sağlamayı beceremediğini düşünecek olursak böyle büyük bir dönüşümün ciddi bir krize sebep olması da kaçınılmaz gibi görünüyor.

Bu geçiş dönemi aynı zamanda hemen herkesin teknoloji ve internetle ilişkisini de yeniden sorguladığı bir dönem yaratacak. Özellikle sosyal medya platformlarının slop içerikleri algoritması ile ödüllendirmesi ve YZ’yı tembel bir şekilde kullananların sayısı insanların bu tür üretimlerden kaçınmak istemesini ve “tamamen insan üretimi” işlerin premium hâle gelmesi gibi trendler de bu süreçte karşımıza çıkabilir. Ne kadar uzun ömürlü ya da yaygın olurlar bilemiyorum ama hemen her sektörde fabrika üretimi ile el yapımı arasındaki farkı düşünecek olursak bunun medyada da bir örneğini görmemiz çok da şaşırtıcı olmaz.

Bakalım 2026 nasıl sürprizler, yenilikler ve krizler getirecek.