Bağımsız Medyanın Hataları Nerede?

2022 yılı birçok farklı sorunun bir araya gelmesiyle birlikte tüm dünyada ekonomik olarak zorlu bir yıl oldu. Bu sorunların etkisi ve yeni sorunlar kendisini önümüzdeki yıl da hissettireceğe benziyor. Ülkemizin özel koşulları ise bütün bunları çok daha ağır bir şekilde hissetmemize neden oluyor.

Medya ve gazetecilik sektörleri ekonominin durumundan en ağır etkilenen sektörler arasında. Daha büyük kurumlar kendisini koruyacak ve hatta avantaj sağlayacak hamleler yapabilirken, bağımsız haber kurumları çoğunlukla ayakta kalabilmek için mücadele etmek zorunda. 

Bütün bunları bir arada düşündüğümüzde, bağımsız kurumların bu dönemde olabildiğince az hata yapması ve bu kriz dönemini en iyi şekilde atlatmak için gerekli hamleleri yapması gerekiyor. Her ne kadar sürdürülebilirlik kelimesi artık içi boşaltılacak seviyede çok kullanılsa da, bağımsız kurumlar için bu aşamada en önemli konu haline geldi.

Sürdürülebilirliğin bağımsız bir haber kurumu için ne anlama geldiğini ve kurumların en sık nerede hata yaptığını görmek için ABD ve Kanada merkezli bağımsız gazetecilik örgütü LION Publishers'ın 75 üyesine yaptığı denetlemeden çıkardığı sonuçlara bakabiliriz.

Yazıda kapsamlı bir şekilde her madde açıklanıyor ancak genel olarak baktığımızda sorunları iki ana kategoriye ayırabildiğimizi görüyoruz. Bu kategoriler kurumların gerçekçilikten uzak hareketleri ve sektör içerisindeki iletişimsizlik.

Gerçekçilikten uzaklık dediğimizde genel olarak birçok kurumun aslında mevcut koşulları ve kendi durumlarını hesaba katmadan attıkları adımlardan bahsediyoruz. Ciddi etkisi olabilecek kararları araştırma ve analiz yerine içgüdü ile almak, mevcut altyapının desteklemesinin imkânsız olduğu büyüme adımları atmak, insan gücüne ve teknik altyapıya yatırım yapmamak ve gelir kısmını ikinci plana atmak bunlardan bazıları.

Bütün bunlar aslında kurum olarak ayakta kalabilmeniz ve daha iyi üretebilmeniz için lazım olan şeyler. Ancak kimi zaman fazla özgüven, kimi zaman önyargılar, kimi zaman da çok farklı etkenler yüzünden bunlar akla gelmiyor. Sonuç olarak sürekli sıkıntı içerisinde, zorla kendisini ayakta tutan kurumlar ile karşı karşıya kalıyoruz.

Sektör içerisindeki iletişimsizlik ise genellikle her kurumun kendi başına her şeyi yapmaya çalışması şeklinde gördüğümüz bir durum. Belli başlı konular dışında bir dayanışma olmaması, aynı sorunlar ile mücadele etmelerine rağmen birlikte hareket edebilecekleri yapılar kurulmaması, herkesin kendisini yalnız başına mücadele ediyormuş gibi düşünmesi sayabileceğimiz örnekler arasında.

Bunun üstesinden gelmek çok basit olsa da bu konuda yeterince adım atılmıyor olması fazlasıyla sıkıntılı bir durum. Çoğu zaman kurumlar bu sektörün aynı zamanda bir ekosistem gibi işlediğini ve birisinde yaşanan sorunun diğerlerini de etkileyebileceğini hesaba katamıyor. O yüzden bağımsız kurumlar içerisinde bu alanı daha sağlıklı hale getirecek adımlar atılması şart. En basitinden bağımsız haber kurumlarının birbirlerine örnek olabilecek ve yol gösterecek yapılar kurması veya alanın temelini belirleyebilecek ortak veriler üretmesiyle bile başlanabilir.

Her iki kategorinin altına hem Türkiye'den hem de dünyadan bolca örnek doldurmak mümkün. Muhtemelen okurken sizin de aklınıza bolca örnek gelmiştir. Eğer bağımsız haberciliğin gerçekten uzun ömürlü ve giderek kalitesini artıran bir alan olmasını istiyorsak bu sorunların üstesinden gelmek gerekiyor. Bunun da yolu daha gerçekçi ve profesyonel bir şekilde işleyen kurumlardan geçiyor.