Bildiğimiz Anlamda Sosyal Medyanın Sonu

2023 öngörülerimde bu yıl içerisinde sosyal medya platformlarına dair bir kriz ve dönüşüm dönemini göreceğimizi söylemiştim. Hemen her ay bu krizi farklı şekillerde besleyen ve yaklaştıran haberler gördük. Ekim ayını ise krizin tam anlamıyla başladığı ve artık herkesin kabul etmesi gerektiği ay ilan edebiliriz. Bunun sebebi ise Ekim başladığından bu yana üst üste gelen haberler.

Bu haberlerden ilki Similarweb’in Facebook ve X/Twitter’dan haber sitelerine giden trafik verilerine dair raporu. Bu rapora göre sadece geçtiğimiz bir yıl içerisinde bu iki platformdan haberlere giden trafik %50’nin üzerinde bir düşüş göstermiş.

Sosyal medya platformlarının haberlerden uzak durmak istemesi bunun bir sebebi. Facebook bir süredir bunu açıkça dile getiriyor ve algoritmasında buna yönelik değişiklikler yapıyordu. Son olarak geçtiğimiz hafta içerisinde Meta’nın haberler ve gazetecilerle alakalı projelerini başlatan ve yürüten Campbell Brown’ın ayrılacağı haberinin gelmesiyle birlikte şirketin bu konuda fikrinin değişmeyeceği de net bir şekilde görülmüş oldu. 

Bu durumun diğer sebebi de platformların giderek kullanıcıları dışarıya göndermemek ve her şeyi platformun içerisine hapsetmek için çabalaması. Açık bir şekilde gazetecilere “güvenmediğini” söyleyen ve haberleri sadece X’ten okuduğu için bolca komplo teorileri paylaşmasıyla bildiğimiz Elon Musk’ın satın almasıyla X’e dönüşen Twitter bunun en iyi örneği.

Geçtiğimiz hafta içerisinde de Musk önce açık bir şekilde insanları uygulamada tutmak için algoritmanın linkleri arka plana ittiğini ve insanların tüm içeriği X’e yazmasının daha iyi olacağını söyledi. Sonra da X’in tasarımında yapılan değişiklik ile linklerin önizlemesini sadece düz görsellere çevirerek fark edilmesi ve tıklanması zor bir hâle getirdiler. Yani artık X’te görünür olabilmenin tek yolu hem platforma para vermek hem de sadece platform için içerik üretmek. Giderek daha fazla kişi ve kurum da bunun yerine platformdan ayrılmayı tercih ediyor.

Geçtiğimiz yılın sonlarında kendisini gösteren kriz artık burada. Bildiğimiz ve yıllardır kullandığımız sosyal medya platformları, gazeteciler ve her türlü medya üreticileri için artık faydası olmayan ve hatta zarar bile verebilen yerler. Bu noktaya geleceğimiz bir süredir belliydi ama çoğunluk bütün işaretleri görmezden gelmeye ve her şey normalmiş gibi davranmaya devam etti. 

Artık oturup alternatiflerinizi düşünmek ve kendinize yeni bir dijital strateji belirlemek zorundasınız. Çünkü bu saatten sonra bu platformların kalan ne kadar faydası varsa giderek ortadan kaybolacak ve her şey daha da kötüleşecek. Alternatif platformlar istikrarlı bir şekilde büyümeye ve kendisini geliştirmeye devam ediyor. Mastodon’un 2022 yılı raporu ve giderek daha fazla medya kurumunu ve internette üretim yapan insanı kendisine çekiyor olması bunun iyi bir örneği.

Bunun yanı sıra sosyal medya dışında okurlarınıza erişim imkânları yaratmak zorundasınız. Bültenler, diğer içerik formatları, haber takip ve kürasyon uygulamalarında varlık gösterme, kendi uygulamalarınızı geliştirmek veya RSS gibi yıllar önce kendisini ispat eden ama platform cazibesinden dolayı umursanmayan birçok farklı yöntem var. Discord gibi yeni nesil topluluk platformları da topluluk odaklı girişimler için önemli bir seçenek.

Kesin olan bir şey varsa o da medyanın artık sosyal medya platformlarıyla olan ilişkisini değiştirmek ve onlara bağımlı olduğu yanılgısından kurtulmak zorunda olduğu. Facebook ve Twitter gibi platformlar artık sizi istemediklerini anlamanız için ellerinden geleni yapıyor. Medya ve gazeteciler sayesinde büyüyen platformlar şu anda onları kovup yerine Paris Hilton’a veya ünlülerin yapay zekâ kopyalarına para vermeyi tercih ediyor. Bence siz de daha fazla ısrar etmeyin.