Bir TikTok yılı

Etkin bir TikTok kullanıcısı olmak için gerekenler:

• En fazla 60 saniye, en az 10 saniye olabilecek şekilde bir video çek.
• Hemen o anda uygulama içinde düzenlemesini yap.
• Yükle.
• Ana sayfaya gel, scroll etmeye başla.
• Geceden sabah beşe kadar bunu yap.
   

Son iki yılda TikTok hızla büyüdü. Platformu her ay yaklaşık 700 milyon kişi kullanıyor. Pazar araştırma şirketi Sensor Tower’ın tahminlerine göre uygulamanın yüklenme sayısı geçtiğimiz yıla oranla %30 artarak yaklaşık 940 milyon oldu.

Nedir?
 

TikTok, Çin merkezli ByteDance tarafından 2017 yılında kuruldu. Kapanan uygulama Vine'ı anımsatan, Douyin'in bir tür klonu olan ve popüler dudak senkronizasyonu uygulaması Musical.ly ile birleşen TikTok, “Frankenstein'ın bir tür video platformları canavarıdır” demek yanlış olmaz sanıyoruz.

TikTok, neredeyse tamamen yapay zekâ tarafından yönlendirilen tek büyük sosyal medya uygulamasıdır. Instagram ve Twitter da yapay zekâ uygulamalarını benimsedi ancak yine de bu platformlar büyük ölçüde bildiğiniz veya takip etmeyi seçtiğiniz kişilere odaklanıyor. TikTok'u açtığınızda, platformun merkezî özelliği olan “Sizin İçin” sayfasıyla karşılaşırsınız, yani bir algoritma tarafından seçilen sonsuz bir video akışı karşılar sizi. Gördükleriniz, önceki davranışınızın yanı sıra bulunduğunuz ülke ve kullandığınız cihaz gibi faktörlere bağlı olarak belirlenir.

Problemler
 

TikTok'un diğer büyük platformlar gibi hassas olduğu üç önemli konu var; konuşma özgürlüğü, yanlış bilgilendirme ve güvenlik. TikTok'un güvenilirliği, bu üçü söz konusu olduğunda rakiplerinin yaptığı hataları yapıp yapmayacağına bağlıdır demek yanlış olmaz. Google veya Facebook gibi büyük isimlerin de bu sorunlar üzerinde kafa yorduğunu düşündüğümüzde günümüzün sorusu şu olmaktadır: TikTok olası sorunlarla başa çıkmak için yeterli yetkinliğe sahip mi?

İçerik denetimi ve güven meselesi
 

TikTok 2018'de popülaritesini artırmaya başladığında şiddet ve pornografi gibi içerikleri yasaklayan kısa bir kurallar dizisi listeledi. Son iki yılda ise politikalarını birkaç kez güçlendirerek nefret söylemini yasakladı ve QAnon gibi komplo teorilerinin yayılmasını sınırladı. Ancak bu gelişmeler, sansür konusunda bir dizi skandalı atlattıktan sonra geldi.

TikTok, ilk günlerinde etnik veya dinî gruplar arasındaki gerilimleri tartışan kullanıcıları cezalandırarak "platformdaki çatışmayı en aza indirmek için keskin bir yaklaşım” benimsediğini söyledi. Şirket, herhangi bir tartışma ihtimalinden kaçınmaya kararlı görünüyordu. Bu durumu da, misyonunun siyasi tartışmalara ev sahipliği yapmaktan ziyade “eğlendirmek” olduğunu iddia ederek açıkladı.

Bu motivasyonun temelinde Çin hükümeti olup olmadığı bilinmiyor ancak Çin'deki teknoloji şirketlerinin, sansürlenmesi gereken ifadeler başlığı altında geniş ve sürekli değişen kurallara uymak durumunda olduğunu biliyoruz. Birkaç yıl önce Çin hükümeti, hamileliklerini yücelttiğini düşündüğü genç annelerin videoları da dâhil olmak üzere müstehcen materyallere ev sahipliği yapmakla suçlayarak ByteDance'i baskı altına aldı. CEO Zhang Yiming çabucak özür diledi ve şirketinin gelecekte kullanıcıları daha iyi denetleyeceğine söz verdi.

Medya kuruluşları ve kullanıcılardan tepkiler
 

• The Guardian gibi önemli medya kuruluşları, TikTok'un moderatörlerine eşcinsel haklarını savunan ve Tibet'in bağımsızlığı dâhil olmak üzere Pekin'e duyarlı konuları içeren videoları kara listeye alma talimatı verdiğini bildirdi.
   
• Mart ayında ise The Intercept, TikTok'un "çirkin" ve fakir kullanıcılardan gelen gönderileri, iddiaya göre zorbalığı engellemek amacıyla öne çıkarmadığını ortaya çıkardı. TikTok, iddiada kullanılan verilerin geçmiş tarihli olduğunu söyledi.
   
• Kullanıcılar ve gazeteciler TikTok'u, Hong Kong'daki protestoları ve Çin'in Müslüman azınlıklarına uyguladığı tutumu sergileyen videoları gibi Çin hükümetini kızdırabilecek içerikleri sansürlemekle suçladı. TikTok iddiaları yalanladı. Ancak kullanıcılardan ve hükümet yetkililerinden artarak gelen şüpheye yanıt olarak şirket, 2020'nin çoğunu Çin'den uzaklaşmaya ve kendisini küresel bir sosyal medya şirketi olarak yeniden şekillendirmeye çalışarak geçirdi.
   

TikTok, Pekin'den herhangi bir emir almadığını belirterek video kaldırmak için eyalet talepleri hakkında düzenli raporlar yayımladı. Ayrıca, insanların TikTok’un uygulamalarına yakından tanıklık edebileceği bir şeffaflık ve hesap verebilirlik merkezi açtı. Fakat bu değişikliklerin insanları TikTok'un kendi ülkesinden etkilenmediğine ikna etmeye yetip yetmediği açık değil.

Hükümetlerin tepkisi
 

TikTok'un karşılaştığı bir diğer zorluk ise dünya genelindeki hükümetlerin kendisinden pek de hoşlanmaması. Hindistan ile Çin arasındaki sınırda bir çatışma çıkmasının ardından Hindistan'daki yetkililer, TikTok'u ve Çin'deki geliştiriciler tarafından yapılan yüzlerce başka uygulamayı engelledi. ABD'de ise Trump yönetimi benzer şekilde Çin ile artan gerilimin ortasında platformu yasaklamak için harekete geçti, şirket hâlâ ABD mahkemelerinde karmaşık bir hukuk mücadelesinin içinde. Pakistan ayrıca kısa bir süre için TikTok'u sansürledi ancak kararı hızla tersine çevirdi.

TikTok'un geleceği
 

TikTok, diğer ülkeler tarafından sıkı takibe alınmaya devam ettikçe muhtemelen kendisini ByteDance ve Çin'den ayırmak için mücadele etmeye devam edecek. Buna karşılık Pekin, Trump yönetiminin talep ettiği gibi “TikTok'un bir Amerika merkezli şirkete satılması” gibi kendisinin onaylamadığı herhangi bir hamle yapılırsa devreye girmeye istekli olduğunun sinyalini verdi.

Pek çok ülkede, TikTok'a katılan insanlar benzer profile sahip; korkusuz, genç ve ifade özgürlüğü için güçlü ve yeni bir platformu kullanmaya hevesli. Soru, TikTok'un onları adil ve yeterli bir şekilde destekleyip destekleyemeyeceğidir...

Sizin için 😉
 

Tüm sıkıntılarına ve sansür problemlerine rağmen Tiktok’un vadettiği eğlence göz ardı edilemez. Bu kadar TikTok bilgisine maruz bırakmışken sizi, favori TikTok videolarımızı paylaşmasak olmazdı:

• Her şey bir yana TikTok'un kanıtladığı en önemli şey bazılarımızın dansa gerçekten yetenekli olduğu...
   
• Turnuvanın neyi amaçladığını anlamadık ancak birkaç saniyeliğine saf mutluluk içeren şu videoya bir bakın.
   
• Kediler bu sesi çıkarabiliyor mu gerçekten?
   
• Karaoke günlerini kocaman özlemle anıyoruz...
   
• Karşıdan karşıya bir daha başka şekilde geçemeyeceğiniz şu çalışmayı da şuraya bırakıyoruz.