

Çocuklar için gerçek zamanlı güvenlik: TCL MOVETIME MT42
TCL MOVETIME MT42 Güvenliği ön plana çıkaran TCL MOVETIME MT42 , çocuklar için güvenlik özelliklerinin dikkate alınarak geliştirildiği bir akıllı saat olmasıyla dikkat çekiyor. SOS Acil Durum Butonu çocukların ebeveynlerine kolaylıkla…
Daha fazlasını öğren →
EXANTEFinans dünyasındaki tüm önemli gelişmeler ve makro-iktisadi meseleler, derinlemesine bir perspektif ve sebep-sonuç ilişkileriyle her pazartesi ve cuma e-posta kutunda.
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) şubat ayı ödemeler dengesi verilerini açıkladı. 12 aylık cari işlemler açığı 55,4 milyar USD ile son 10 yılın zirvesini gördü.
Detaylarda neler var?
Cari işlemler açığı şubat ayında yıllık bazda %65,5 oranında artarak 8,8 milyar USD oldu. 8,5 milyar USD’lik beklentilerin hafif üzerinde gerçekleşen veriyle birlikte 12 aylık cari açık 55,4 milyar USD’ye ulaştı. Bu değer, 2012 yılının ağustos ayından bu yana görülen en yüksek birikimli açık olarak kayıtlara geçti. Yılın ilk iki ayında oluşan açık ise 18,8 milyar USD ile önceki yılın aynı dönemine kıyasla %54,2 oranında arttı.
🪃 Bir adım geriden: Cari işlemler dengesindeki açılmanın temel sebebi dış ticaret kanadındaki bozulma olmayı sürdürüyor. TÜİK tarafından açıklanan şubat ayı nihai verilere göre aylık açık 12,1 milyar USD’ye ulaşmıştı.
Verinin detaylarında enerji ithalatına harcanan tutarın şubat ayında 5,8 milyar USD olarak gerçekleştiği görülüyor. Söz konusu değer, son 9 ayın en düşük değeri. Bu gelişmenin temel sebebi ise petrol fiyatlarında yaşanan düşüş. Şubat ayında gerçekleşen altın ithalatı ise 3,8 milyar USD seviyesinde.
💾 Cep bilgisi: Yıl başından bu yana yapılan altın ithalatı tutarı 8,6; net enerji ithalatı ise 13,5 milyar USD olarak gerçekleşti.
Altın ve enerji hariç denge (çekirdek denge) 834 milyon USD fazla vermiş durumda. Veriyle birlikte, enerji ve altın hariç cari işlemler fazlasında 12 aylık toplam 50,3 milyar USD’ye ulaştı. Öte yandan, aylık fazlanın son 21 ayın en düşük gerçekleşmesi olduğunu da ifade etmekte fayda var. Altın ve enerji hariç cari fazla ocak ayında 2,0 milyar USD idi.
Aylık bazda net turizm geliri 1,5 milyar USD’den 1,7 milyar USD’ye yükselmiş durumda. Net hizmet gelirinde de iyileşme söz konusu. Ocak ayında 1,8 milyar USD olan net hizmet geliri, şubat ayında 2,3 milyar USD’ oldu. Söz konusu iyileşmeler, açığı sınırlandıran unsurlar.
Net doğrudan yatırımlar kanalı ile yaşanan giriş 505 milyon USD olarak gerçekleşti. Söz konusu kalem büyük oranda gayrimenkul yatırımlarından oluşuyor. Bu dönemde, doğrudan sermaye yatırımları da 256 milyon USD seviyesinde. Portföy yatırımları, yurt dışında gerçekleştirilen ihraçların desteğiyle 240 milyon USD artıda bulunuyor.
👉 Öte yandan: Hisse senedi piyasasında 12 aylık çıkış 4,1 milyar USD olarak gerçekleşti.
Diğer yatırımlar kalemindeki 2,4 milyar USD’lik artı değer, cari dengeyi olumlu etkileyen diğer bir unsur. Zaman zaman gündemde fazlaca yer tutan net hata noksan kalemi altında kaydedilen giriş ise şubat ayında 1 milyar USD olarak gerçekleşti.
Rezerv varlıkların şubat ayında 4,7 milyar USD daha azaldığı görülüyor. Veriyle birlikte, yılın ilk iki ayındaki azalış 14,0 milyar USD’ye ulaştı.
Yansımalar
Verinin açıklanmasının ardından Twitter hesabından açıklamalarda bulunan Hazine ve Maliye Bakanı Nureddin Nebati, Türkiye Ekonomi Modeli ile yola emin adımlarla devam ettiklerini söyledi.
Türkiye Ekonomi Modeli ile rotamızı çizdik, emin adımlarla yolumuza devam ediyoruz. Başta turizm olmak üzere ekonomimize döviz kazandıran hizmetleri ve ihracatı önceleyen bir anlayışı koruyoruz. Cari dengemiz, 6 Şubat’taki deprem felaketlerine rağmen beklentiler doğrultusunda gerçekleşti. Altın ve enerji hariç cari işlemler hesabı 834 milyon dolar fazla verdi. Mart 2023 itibarıyla ekonomimizin yıllık ihracatı 255,7 milyar dolara ulaştı.
Cumhuriyet Halk Partisi sözcüsü Faik Öztrak ise, yayımladığı mesajda cari açığın bilinen imkanlarla finanse edilmesinin giderek güçleştiğini söyledi.
İlk 2 ayda 18,8 milyar$ cari açık verdik. Bu, geçen yılın %54 üzerinde. Tüm yıl için öngörülen cari açığın yarısından fazlası, 2 ayda gerçekleşti.18,8 milyar$'lık cari açığın; 14 milyar$'ı döviz rezervini eriterek 1 milyar$'ı ise kaynağı belirsiz para girişiyle karşılanmış. Son bir yılda Net Hata-Noksan kaleminden giren kaynağı belirsiz para 25 milyar$. Cari açığın bilinen imkanlarla finanse edilmesi, giderek güçleşiyor.
Beklentiler
Ticaret Bakanlığı tarafından açıklanan mart ayı öncü dış ticaret verilerine göre, dış ticaret açığı yılın ilk çeyreğinde 34,9 milyar USD’ye ulaştı. Verideki bu zirvenin cari işlemler dengesi üzerinde baskı yaratmaya devam etmesi bekleniyor.
Bu manzara, OPEC+ tarafından alınan arz kesintisi kararı eşliğinde yükselen enerji fiyatları düşünüldüğünde biraz daha ağırlaşıyor. Enerji fiyatlarındaki artışın cari denge üzerinde yaratacağı ilave baskının yanında, ülkemizin ana dış ticaret partnerlerinin ithalat hacimlerindeki daralma da düşünülmesi gereken ayrı bir husus.
Cari denge üzerinde görece olumsuz etkiye sahip diğer maddeler ise risk primindeki artış kaynaklı ve seçim dönemi sebebiyle etkisi daha çok hissedilen portföy yatırımlarındaki hacim kaybı, doğrudan yatırımların gayrimenkul yatırımları ile sınırlı olması ve global parasal sıkılaşma süreci olarak sıralanabilir.
Bu maddelerden kaynaklanan etkilerin ekonomiye ilişkin ileri vadeli beklentilerin güncellenmesi halinde yön değiştirme ihtimali bulunuyor.
Öte yandan, ilerleyen aylarda turizm gelirlerinin artması ile birlikte dengede mevsimsel olarak iyileşme yaşanması bekleniyor. Söz konusu toparlanma, turizm ve hizmet gelirlerindeki olumlu emarelerin sürdürülebilmesi ile ilintili.
Sonuç olarak, cari işlemler dengesinde kısa vadede kalıcı bir iyileşme yaşanma ihtimali oldukça düşük görünüyor. Çekirdek dengedeki pozitif seyir ise (düşen ivmeye rağmen) olumlu olarak değerlendirilebilir.









