Cari açık 10 yılın zirvesinde

12 aylık cari işlemler açığı 55,4 milyar USD’ye ulaştı
Cari açık 10 yılın zirvesinde

11 Nisan - TCL
TCL ile birlikte

Çocuklar için gerçek zamanlı güvenlik: TCL MOVETIME MT42

TCL MOVETIME MT42 Güvenliği ön plana çıkaran TCL MOVETIME MT42 , çocuklar için güvenlik özelliklerinin dikkate alınarak geliştirildiği bir akıllı saat olmasıyla dikkat çekiyor. SOS Acil Durum Butonu çocukların ebeveynlerine kolaylıkla…

Daha fazlasını öğren →

EXANTE

EXANTE

Finans dünyasındaki tüm önemli gelişmeler ve makro-iktisadi meseleler, derinlemesine bir perspektif ve sebep-sonuç ilişkileriyle her pazartesi ve cuma e-posta kutunda.

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) şubat ayı ödemeler dengesi verilerini açıkladı. 12 aylık cari işlemler açığı 55,4 milyar USD ile son 10 yılın zirvesini gördü.

Detaylarda neler var?

Cari işlemler açığı şubat ayında yıllık bazda %65,5 oranında artarak 8,8 milyar USD oldu. 8,5 milyar USD’lik beklentilerin hafif üzerinde gerçekleşen veriyle birlikte 12 aylık cari açık 55,4 milyar USD’ye ulaştı. Bu değer, 2012 yılının ağustos ayından bu yana görülen en yüksek birikimli açık olarak kayıtlara geçti. Yılın ilk iki ayında oluşan açık ise 18,8 milyar USD ile önceki yılın aynı dönemine kıyasla %54,2 oranında arttı.

🪃 Bir adım geriden: Cari işlemler dengesindeki açılmanın temel sebebi dış ticaret kanadındaki bozulma olmayı sürdürüyor. TÜİK tarafından açıklanan şubat ayı nihai verilere göre aylık açık 12,1 milyar USD’ye ulaşmıştı.

Verinin detaylarında enerji ithalatına harcanan tutarın şubat ayında 5,8 milyar USD olarak gerçekleştiği görülüyor. Söz konusu değer, son 9 ayın en düşük değeri. Bu gelişmenin temel sebebi ise petrol fiyatlarında yaşanan düşüş. Şubat ayında gerçekleşen altın ithalatı ise 3,8 milyar USD seviyesinde.

💾 Cep bilgisi: Yıl başından bu yana yapılan altın ithalatı tutarı 8,6; net enerji ithalatı ise 13,5 milyar USD olarak gerçekleşti.

Altın ve enerji hariç denge (çekirdek denge) 834 milyon USD fazla vermiş durumda. Veriyle birlikte, enerji ve altın hariç cari işlemler fazlasında 12 aylık toplam 50,3 milyar USD’ye ulaştı. Öte yandan, aylık fazlanın son 21 ayın en düşük gerçekleşmesi olduğunu da ifade etmekte fayda var. Altın ve enerji hariç cari fazla ocak ayında 2,0 milyar USD idi.

Aylık bazda net turizm geliri 1,5 milyar USD’den 1,7 milyar USD’ye yükselmiş durumda. Net hizmet gelirinde de iyileşme söz konusu. Ocak ayında 1,8 milyar USD olan net hizmet geliri, şubat ayında 2,3 milyar USD’ oldu. Söz konusu iyileşmeler, açığı sınırlandıran unsurlar.

Net doğrudan yatırımlar kanalı ile yaşanan giriş 505 milyon USD olarak gerçekleşti. Söz konusu kalem büyük oranda gayrimenkul yatırımlarından oluşuyor. Bu dönemde, doğrudan sermaye yatırımları da 256 milyon USD seviyesinde. Portföy yatırımları, yurt dışında gerçekleştirilen ihraçların desteğiyle 240 milyon USD artıda bulunuyor.

👉 Öte yandan: Hisse senedi piyasasında 12 aylık çıkış 4,1 milyar USD olarak gerçekleşti.

Diğer yatırımlar kalemindeki 2,4 milyar USD’lik artı değer, cari dengeyi olumlu etkileyen diğer bir unsur. Zaman zaman gündemde fazlaca yer tutan net hata noksan kalemi altında kaydedilen giriş ise şubat ayında 1 milyar USD olarak gerçekleşti.

Rezerv varlıkların şubat ayında 4,7 milyar USD daha azaldığı görülüyor. Veriyle birlikte, yılın ilk iki ayındaki azalış 14,0 milyar USD’ye ulaştı.

Yansımalar

Verinin açıklanmasının ardından Twitter hesabından açıklamalarda bulunan Hazine ve Maliye Bakanı Nureddin Nebati, Türkiye Ekonomi Modeli ile yola emin adımlarla devam ettiklerini söyledi.

Türkiye Ekonomi Modeli ile rotamızı çizdik, emin adımlarla yolumuza devam ediyoruz. Başta turizm olmak üzere ekonomimize döviz kazandıran hizmetleri ve ihracatı önceleyen bir anlayışı koruyoruz. Cari dengemiz, 6 Şubat’taki deprem felaketlerine rağmen beklentiler doğrultusunda gerçekleşti. Altın ve enerji hariç cari işlemler hesabı 834 milyon dolar fazla verdi. Mart 2023 itibarıyla ekonomimizin yıllık ihracatı 255,7 milyar dolara ulaştı.

Cumhuriyet Halk Partisi sözcüsü Faik Öztrak ise, yayımladığı mesajda cari açığın bilinen imkanlarla finanse edilmesinin giderek güçleştiğini söyledi.

İlk 2 ayda 18,8 milyar$ cari açık verdik. Bu, geçen yılın %54 üzerinde. Tüm yıl için öngörülen cari açığın yarısından fazlası, 2 ayda gerçekleşti.18,8 milyar$'lık cari açığın; 14 milyar$'ı döviz rezervini eriterek 1 milyar$'ı ise kaynağı belirsiz para girişiyle karşılanmış. Son bir yılda Net Hata-Noksan kaleminden giren kaynağı belirsiz para 25 milyar$. Cari açığın bilinen imkanlarla finanse edilmesi, giderek güçleşiyor.

Beklentiler

Ticaret Bakanlığı tarafından açıklanan mart ayı öncü dış ticaret verilerine göre, dış ticaret açığı yılın ilk çeyreğinde 34,9 milyar USD’ye ulaştı. Verideki bu zirvenin cari işlemler dengesi üzerinde baskı yaratmaya devam etmesi bekleniyor.

Bu manzara, OPEC+ tarafından alınan arz kesintisi kararı eşliğinde yükselen enerji fiyatları düşünüldüğünde biraz daha ağırlaşıyor. Enerji fiyatlarındaki artışın cari denge üzerinde yaratacağı ilave baskının yanında, ülkemizin ana dış ticaret partnerlerinin ithalat hacimlerindeki daralma da düşünülmesi gereken ayrı bir husus.

Cari denge üzerinde görece olumsuz etkiye sahip diğer maddeler ise risk primindeki artış kaynaklı ve seçim dönemi sebebiyle etkisi daha çok hissedilen portföy yatırımlarındaki hacim kaybı, doğrudan yatırımların gayrimenkul yatırımları ile sınırlı olması ve global parasal sıkılaşma süreci olarak sıralanabilir.

Bu maddelerden kaynaklanan etkilerin ekonomiye ilişkin ileri vadeli beklentilerin güncellenmesi halinde yön değiştirme ihtimali bulunuyor.

Öte yandan, ilerleyen aylarda turizm gelirlerinin artması ile birlikte dengede mevsimsel olarak iyileşme yaşanması bekleniyor. Söz konusu toparlanma, turizm ve hizmet gelirlerindeki olumlu emarelerin sürdürülebilmesi ile ilintili.

Sonuç olarak, cari işlemler dengesinde kısa vadede kalıcı bir iyileşme yaşanma ihtimali oldukça düşük görünüyor. Çekirdek dengedeki pozitif seyir ise (düşen ivmeye rağmen) olumlu olarak değerlendirilebilir.

Hikâyeyi paylaşmak için:

Kaydet

Okuma listesine ekle

Paylaş

EXANTE

EXANTE

Finans dünyasındaki tüm önemli gelişmeler ve makro-iktisadi meseleler, derinlemesine bir perspektif ve sebep-sonuç ilişkileriyle her pazartesi ve cuma e-posta kutunda.

NEREDE YAYIMLANDI?

EXANTEEXANTE
∙

BÜLTEN SAYISI

💸 Cari açık 10 yılın zirvesinde

Cari işlemler açığı 10 yılın zirvesini gördü. İşsizlik %10 olarak açıklandı. İSO imalat sektörü ihracat iklimi endeksi son 10 ayın en yüksek seviyesine çıktı.

11 Nis 2023

TCL ile birlikte
Unsplash

YAZARLAR

EXANTE

EXANTE

Finans dünyasındaki tüm önemli gelişmeler ve makro-iktisadi meseleler, derinlemesine bir perspektif ve sebep-sonuç ilişkileriyle her pazartesi ve cuma e-posta kutunda.

İLGİLİ OKUMALAR

EXANTEEXANTE
∙

HİKAYE

Enflasyonda %29,5 hedefi: Son iki ayda neler olacak?

TCMB son Enflasyon Raporu toplantısında yıl sonu enflasyonu %29,5 seviyesine yükseltti. Peki yılın son iki ayına ilişkin fiyat projeksiyonları bize neler söylüyor?

Yaman Alp Ungan

·

20 Kas 2026

Enflasyonda %29,5 hedefi: Son iki ayda neler olacak?
EXANTEEXANTE
∙

HİKAYE

Teknolojinin bedeli: Yapay zekanın bıraktığı 500 milyar dolarlık borç yükü

Yapay zeka teknolojilerine yönelik yatırımların hız kazanması, küresel finansal sistemde son yılların en dikkat çekici sermaye hareketlerinden birini beraberinde getiriyor. Başlangıçta teknoloji şirketlerinin büyüme beklentileri ve hisse senedi değerlemeleri üzerinden şekillenen yapay zeka teması, bugün giderek daha fazla tahvil piyasaları, özel kredi fonları ve yapılandırılmış finansman işlemleri üzerinden finanse edilen kapsamlı bir yatırım döngüsüne dönüşmüş durumda.

Eren Kuru

·

20 Kas 2026

Teknolojinin bedeli: Yapay zekanın bıraktığı 500 milyar dolarlık borç yükü
EXANTEEXANTE
∙

HİKAYE

Fon krizi ve para politikası üzerine

Eylül ayında fon krizini 2008’deki Reserve Primary Fund deneyimi üzerinden değerlendirirken odakta tasarruf sahiplerinin paralarına ne zaman ve hangi değer üzerinden ulaşabilecekleri sorusu vardı. Aradan geçen onca haftaya rağmen bu soru önemini halen koruyor. Bugün artık yalnızca tasfiye sürecini değil, erişilemeyen kaynakların ve zayıflayan güvenin hanehalkı ile şirketlerin kararlarını nasıl etkilediğinin de derinlikli şekilde konuşulması gerekiyor.

Eralp Ersoy

·

19 Kas 2026

Fon krizi ve para politikası üzerine
EXANTEEXANTE
∙

HİKAYE

Haftalık takvim: Yurt içinde bütçe, yurt dışında tutanaklar

Bu hafta yurt içinde Ekim ayı merkezi yönetim bütçe dengesi, konut satışları ve üçüncü çeyrek işgücü istatistikleri öne çıkarken, yurt dışında ABD'de Ekim ayı perakende satışları ve Fed'in Ekim ayı toplantı tutanakları, İngiltere'de enflasyon ve Çin'de sanayi üretimi verileri ön planda.

15 Kas 2026

Haftalık takvim: Yurt içinde bütçe, yurt dışında tutanaklar
EXANTEEXANTE
∙

HİKAYE

ABD ara seçimlerinin kısa ve uzun vadeli ekonomik etkileri

ABD ara seçimlerinde Demokratların Kongre'nin iki kanadında da çoğunluğu ele geçirmesi, Trump'ın işini zorlaştıracak yeni bir siyasi denge yarattı. Yeni siyasi denge, gümrük vergilerinden federal harcamalara ve Fed’in bağımsızlığına kadar birçok alanda Amerikan ekonomisi doğrudan etkileyecek.

ABD ara seçimlerinin kısa ve uzun vadeli ekonomik etkileri