Çin'in Bitcoin tavrı

Son dönemde kripto para piyasası, 3 trilyon dolar hacmi buldu. Fakat Çin hükümetinin kripto varlıklarla ilgili duruşu, küresel yaklaşıma bir hayli zıt. Beş yıl önce dünyadaki Bitcoin ticaretinin %90'ını oluşturan Çin, şu an sanal paraların gerçek para birimi olmadığını ve piyasada kullanılamayacağını savunuyor. Gelecekte kendi toprakları içerisinde kripto varlıklara tek başına hakimiyet kurmak isteyen Çin hükümetinin önümüzdeki dönemde atacağı adımlar diğer ülke merkez bankalarının regülasyon süreçlerinde de etkili olabilir.

Dönüşüm: Çin'in kripto varlıklar üzerindeki baskısı, 2017'de yerli kripto para borsalarını detaylı inceleme altına almasıyla başladı ve borsaların kapatılmasıyla devam etti. 24 Eylül 2021'de ise Çin Merkez Bankası (PBoC), kripto paralar ve türevleriyle ilgili yapılan tüm işlemlerin yasaklandığını ve aktivitelerin cezalandırılacağını duyurdu. Kripto para üretimini (mining) yasa dışı ilan eden ve ülke dışından sunulan hizmetlerin de üzerine gidileceğini belirten PBoC'in kararı sonrası, 24 saat içinde Bitcoin %14, Ethereum ve Dogecoin %20'den fazla değer kaybetti. Yatırımcıların dijital para alıp sattığı küresel kripto borsaları, Çin'deki kullanıcılarıyla bağlarını kesmeye başladı.

Neden? Pekin'in bakış açısına göre Bitcoin, Çin vatandaşlarının yurtdışı ile olan transferlerinin yılda 50 bin dolar ile sınırlandırılması gibi ülkedeki katı sermaye kontrollerinin aşılmasına izin veriyor. Bir para biriminin en temel işlevinin ödeme yapmak olduğu söyleyen Çin Halk Bankası eski başkanı Zhou Xiaochuan, modern kripto para birimlerinin; ücretler, ağ tıkanıklığı ve işlem hızını içeren ölçeklendirmeyle ilgili sorunlarını vurgulayarak blokzincir tabanlı dijital para birimlerinin geleneksel ekonomiler için uygun bir ödeme yöntemi olmadığını iddia ediyor. Uluslararası hukuk firması Pinsent Masons'tan Paul Haswell ise Çin'deki eğilimi üç sebebe bağlıyor:

"Birinci neden, kendi dijital para birimlerine sahip olmaları. İkincisi nakit çıkışlarının kontrol edilemiyor olması, üçüncü neden ise insanların dolandırılmasının önüne geçmek."

Amaç: Geçtiğimiz yıl Çin Halk Bankası (PBoC), ülkenin resmî dijital parasının Pekin’de test edilmeye başlandığını duyurmuştu. Bu deneme döneminde farklı ödeme senaryoları için çeşitli çalışmalar ve pilot programlar yürüten ülkede, yaklaşık 140 milyon kullanıcının dijital yuan cüzdanlarını açtığı ve yaptıkları işlemlerle harcama yapılan hacmin 9,7 milyar dolara yükseldiği açıklandı. Dijital yuanın resmî olarak 2022'de Pekin Kış Olimpiyatları'nda piyasaya sürülmesi amaçlanıyor. Çin hükümeti, dijital yuanı uluslararası kullanım için konumlandırarak ABD dolarının hakim olduğu küresel finans sistemine bağlı olmayacak şekilde tasarlıyor.

Yeni dönem: Cambridge Alternatif Finans Merkezi'nin verilere göre ABD, Çin’deki yasakların ardından madencilikteki payını artırarak dünyada en çok Bitcoin üretilen ülke oldu. Çin'de Bitcoin üretiminde veri olarak alınan “hash oranı”, mayıs ayında %44 iken temmuz ayında sıfıra düştü. Ağustos sonu itibarıyla küresel hash oranının yaklaşık %35,4’ünü oluşturan ABD’yi Kazakistan ve Rusya izliyor. Ayrıca dünyanın önde gelen kripto para borsalarından Binance, Çin'deki sıkı uygulamaların ardından kendi platformundaki alım satım işlemlerinde yuan kullanımını 31 Aralık'ta durduracağını ve Çin'deki müşterileri için "yalnızca para çekme" moduna geçeceğini duyurdu.