Dijital Haberciliğin 2025 Tablosu

Habercilik ve dijital yayıncılık dünyasının her yıl merakla beklediği ve üzerine bolca konuştuğu rapor yeniden karşımızda. Reuters Institute tarafından hazırlanan Digital News Report 2025, yine bizlere haber tüketimi ve insanların haberle olan ilişkisi hakkında bolca veri sunuyor.

Birçok alanda veriler bir süredir gördüğümüz trendlerin devam ettiğini ve geçtiğimiz yıldan bu yana ciddi bir kırılma yaşamadığımızı gösteriyor. Hem sorunlar hem de dönüşümler konusunda büyük bir fark söz konusu değil. Ancak bu yıl raporda özellikle dikkatimi çeken ortak bir tema söz konusuydu. O da haber tüketimi ve teknolojiyle olan ilişki konusunda küresel çapta yaşanan ayrışma.

Raporun detaylı analiz ve uluslararası karşılaştırma kısmına aldığı yapay zekânın kullanımı ve haber bildirimleri gibi başlıklarda ortak trendlere denk geliyor olsak da çoğu zaman Batı ülkeleri diye genellediğimiz ülkeler ile dünyanın geri kalanı arasında (ve benzer şekilde gençlerle orta yaş üzeri arasında) gözle görülür bir ayrışma söz konusu. Batı ülkeleri genellikle daha muhafazakar bir noktada kalırken dünyanın geri kalanı yeni teknolojileri benimseme ve onlardan faydalanma konusunda çok daha açık fikirli bir profil çiziyor. 

Bu durum ilerleyen dönemde dijital medya ve habercilik alanında bir denge değişimine sebep olabilir. Bu açık fikirlilik yeni gelişmeleri şekillendirme ve burada oluşabilecek yeni ekonomik imkanlardan daha iyi faydalanma fırsatı verebilir. Bu da kendimizi bu alandaki yeniliklerin ve yeni dinamiklerin gelmesini beklediğimiz ülkelerin bir anda geride kaldığı ve yeniliklere yetişmeye çalıştığı bir senaryonun içerisinde bulmamıza neden olabilir. Bunun gerçekleşmesi ise bu açık fikirli ülkelerde dijital medya sektörünün bu fırsatı değerlendirebilmesine bağlı.

Diğer yandan hepimizin gündeminde olan YZ konusunda ise raporun bize verdiği en önemli iç görü herkesin kafasının karışık olduğu. Yeni ve gelişmeye devam eden bir teknoloji karşısında bu gayet doğal bir durum ancak rapor hem haber tüketicilerinin hem de üreticilerinin bu teknolojiyi ve onunla neler yapabileceklerini henüz tam olarak anlayamadığını gösteriyor. Haber tüketicilerinin YZ konusunda olumlu gördükleri noktalar ile olumsuz gördükleri noktaların birbirine çok yakın olması bunun bir işareti.

Bu her ne kadar negatif bir sonuç gibi görünse de aslında bu alanın hâlâ yaratıcılığa ve yönlendirmeye açık olduğunu gösteriyor. Burada büyük şirketler öncü gibi görünse de bu belirsiz ortam aslında yeni aktörlerin ve fikirlerin tahmin edilenden daha fazla etki gücüne sahip olması da mümkün. Fakat bu da kaynak ve yaratıcılık gerektiren bir iş.

Rapordaki Türkiye verileri de büyük anlamda beklediğimiz gibi. Beni şaşırtan tek veri Türkiye’nin YZ botlarını haber kaynağı olarak kullanma konusunda çok cesur olması. Katılımcıların yüzde 8’i botları bir haber kaynağı olarak kullandığını söylemiş. Oran düşük görünse de şimdiden podcastları geçmiş olması ve İsviçre ile birlikte Avrupa’daki en yüksek oran olması oldukça dikkat çekici. Dünyanın geri kalanının ortalaması ise yüzde 7.

Özetle Digital News Report yine okuması keyifli bir rapor olmuş. Rapor her ne kadar geçtiğimiz yıldan bu yana ciddi bir değişim yaşanmadığını söylese de önümüzdeki dönemde yaşanabilecek büyük değişimlere dair önemli işaretler veriyor.