Dizi endüstrisinde kriz: Muhteşem yılların sonu mu geldi?

Yerli diziler dünya çapında milyarlarca izleyiciye ulaşırken bu başarıyı mümkün kılan set emekçileri ağır çalışma koşulları, güvencesiz sözleşmeler ve iş kazalarıyla karşı karşıya. Üstelik artan maliyetler nedeniyle birçok dizi yayından kalkıyor, en popüler diziler bile yeni bölüm yayımlayamıyor. Uzun zamandır derinden ve sessizce süren kriz, Türkiye’nin mevcut ekonomik düzenindeki sorunlar nedeniyle çok daha görünür hâle geldi. 
Dizi endüstrisinde kriz: Muhteşem yılların sonu mu geldi?

2015 yazında kısa bir tatil için Midilli’deydim. Küçük otelimize yerleşip dondurma almak üzere sokağa çıktığımızda, beyaz badanalı bir evin açık penceresinden Türkçe sesler geldiğini fark ettim. Yaşlı bir Yunan kadın, televizyonda Türk dizisi izliyordu. Göz göze geldiğimizde ikimiz de “Kalimera” dedik. Yerli dizilerin tarihsel olarak “düşman” diye bellenmiş coğrafyalar arasında bile dolaşabilen küresel bir olgu olduğuna o gün uyanmıştım. 

Aradan geçen on yılda yerli dizilerin dünyada izleniyor olmasının artık bir haber değeri yok. Türkiye bugün ABD ve İngiltere’nin ardından dünyanın en büyük üçüncü dizi ihracatçısı. Birçok araştırmacının ortaya koyduğu verilere göre binlerce kişinin emeğiyle üretilen diziler en az 150 ülkede bir milyara yakın izleyiciyle buluşuyor ve satış gelirleri 600 milyon dolardan neredeyse bir milyar dolara ulaştı. Örneğin, Muhteşem Yüzyıl 50 ülkeye satılıp 200 milyonu aşkın kişi tarafından izlenirken, Diriliş: Ertuğrul 180 milyon dolar gelir getirdi. 

Hoş geldin! Aposto Premium üyelerine özel bu içeriği okumak için Premium üye olabilir ya da Premium hesabına giriş yapabilirsin.

Aposto Premium
Ayda

  • Aposto'nun tüm arşivine ve güncel yayınlara sınırsız erişim.
  • Yükselen endüstrilerden gelişme ve içgörüleri aktaran, entelektüel dünyanı besleyecek Premium üyelere özel makale ve bültenler.
  • Gündemdeki gelişmeleri küresel bir perspektifle aktaran analizler.
  • Aposto Radyo için hazırladığımız podcast ve sesli belgesellere websitemiz ve mobil uygulamamızdan erişim imkanı.
Aposto Premium üyesi misin? Giriş yap
demet
Duende

Duende

Her hafta müzik, sinema, eğlence ve sanat dünyasından söyleşiler, incelemeler, öneriler, podcast’ler ve keşif notları e-posta kutunda.

YAZARLAR

Ergin Bulut

Goldsmiths Medya, İletişim ve Kültürel Çalışmalar Bölümü’nde Öğretim Üyesi.

Duende

Her hafta müzik, sinema, eğlence ve sanat dünyasından söyleşiler, incelemeler, öneriler, podcast’ler ve keşif notları e-posta kutunda.

OKUMAYA DEVAM EDİN

DuendeDuende
∙

HİKAYE

Belle Burden'dan 'İki Yabancı': Bir evlilik bittiğinde geriye ne kalır?

The New York Times’ın ciltli kurgu dışı çoksatanlar listesine birinci sıradan giren "İki Yabancı", Belle Burden’ın yirmi yıllık evliliğinin dağılmasıyla yüzleşmesini anlatıyor. Aşk ve güven perdesinin ardında görünmeleşen maddi eşitsizlikleri, kadınlardan beklenen sessizliği ve bir ilişkiye hayatını adarken insanın kendinden neler eksiltebildiğini sorgulayan, içten ve yer yer can yakan bir anı kitabı.

Şeyma Ye

·

09 Kas 2026

Belle Burden'dan 'İki Yabancı': Bir evlilik bittiğinde geriye ne kalır?
DuendeDuende
∙

HİKAYE

'Gümüş tilki' Josh Homme'un unutulan geçmişi: #MeToo hareketi müzik dünyasını es mi geçti?

Queens of the Stone Age’in yeni albümü “Perfecth”in tanıtım turnesi sürerken bir yandan da grubun vokali Josh Homme'un imajı ve giderek daha yakışıklı birine dönüştüğü de konuşuluyor. Öte yandan Homme'un yakın geçmişte bir kadın fotoğrafçıya tekme atmış ve eski eşi tarafından aile içi şiddetle suçlanmış olduğu geri plana atılıyor. Acaba bu konuda biraz ikiyüzlü olduğumuzu ve bazı isimlere ayrıcalık tanıdığımızı kabul mü etmeliyiz?

Eda Solmaz

·

09 Kas 2026

'Gümüş tilki' Josh Homme'un unutulan geçmişi: #MeToo hareketi müzik dünyasını es mi geçti?
DuendeDuende
∙

HİKAYE

Bibliyoterapi'de bu hafta: İşi dışında kim olduğunu unutanlara kitap reçetesi

Mesleğimiz, “Ben kimim?” sorusuna verdiğimiz en hızlı yanıtlardan biri. Peki, “İşimi yeterince iyi yapamadım” demek ne zaman “Ben yeterince iyi değilim” düşüncesine dönüşüyor? Üç kitap eşliğinde başarıyla özdeğer arasındaki ince çizgiye, değişen ihtiyaçlarımıza ve işimize hayatımızda ayırdığımız yere bakıyoruz.

Aslı Perker

·

06 Kas 2026

Bibliyoterapi'de bu hafta: İşi dışında kim olduğunu unutanlara kitap reçetesi
DuendeDuende
∙

HİKAYE

Asghar Farhadi’nin söyledikleri ve ötesi: Yapay zeka insan yaratıcılığının ne kadarını üstlenebilir? 

İranlı yönetmen Asghar Farhadi, Brand Week İstanbul’daki söyleşisinde “Yapay zekanın bilinçaltı yok” diyerek yapay zekanın insan yaratıcılığının yerini bütünüyle alamayacağını savundu. Peki, insanı farklı kılan bilinçdışı süreçlerin varlığı mı, yoksa bedenli, ilişkisel, utançla yüklü, geri döndürülemez bir hayat tortusu mu?

Ümit Alan

·

06 Kas 2026

Asghar Farhadi’nin söyledikleri ve ötesi: Yapay zeka insan yaratıcılığının ne kadarını üstlenebilir? 
DuendeDuende
∙

HİKAYE

Bir filmi 'duygular sosyolojisi' üzerinden okumak: Lanthimos'un 'The Lobster'ı

"The Lobster" postmodernizmin kimliklerin ve toplumsal normların kuruluşuna ilişkin sorgulamalarını, duygular sosyolojisinin temel meselesiyle buluşturur. Filmin asıl trajedisinin, insanların baskıcı kurallara itirazsız itaat etmelerinde değil, bu kuralların belirlediği duygusal ihtiyaçları kendi arzularıymış gibi yaşamalarında saklı olduğunu gösterir izleyiciye. David’in kişisel trajedisiyse, otelden ormana kaçmasına rağmen otelin “aşk kurallarını” da yanında götürmesidir.

Mehmet Sindel

·

06 Kas 2026

Bir filmi 'duygular sosyolojisi' üzerinden okumak: Lanthimos'un 'The Lobster'ı