Dubai'deki selin nedeni ‘bulut tohumlama’ mı?
QuandoHer salı ve cuma girişimcilik ve teknoloji ekosistemlerinden öne çıkan gelişmeler, paradigma değişimleri, inovasyon trendleri ve dijital dönüşüm e-posta kutunda.
Kurak bir iklime sahip olan Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) yılda ortalama 100 mm'den daha az yağış alsa da zaman zaman aşırı yoğun sağanak yağışlar da yaşanıyor. 17 Nisan'da yaşanan son yağışta ise Dubai'ye 100 km uzaklıktaki Al-Ain kentinde 24 saat içinde yaklaşık 256 mm yağmur yağdığı kaydedildi.
- Yorumlar: İngiltere'de Reading Üniversitesi'nde meteoroloji uzmanı ve Körfez bölgesindeki yağış modellerini inceleyen Prof. Maarten Ambaum, BAE'de uzun süre yağmur yağmamasından sonra düzensiz ve şiddetli yağışların bu iklimde normal olduğunu belirtti. Fakat Ambaum, son gerçekleşen yağışın nadir bir hava durumu olduğunu da ekledi.
- İddialar: Dubai'de sele neden olan şiddetli yağmurun başat nedeninin iklim değişikliği olduğunu savunanlar olduğu kadar BAE'nin tartışmalı bulut tohumlama teknolojisine işaret edenler de mevcut. BAE, son yıllarda su sıkıntısını gidermek için bu tekniği kullanmıştı; fakat 17 Nisan'da yaşanan selin bu teknolojiden kaynaklı olduğuna dair resmî bir açıklama yapılmadı.
BAE'de bulut tohumlama işlemlerini, hükümete bağlı Ulusal Meteoroloji Merkezi (NCM) yürütüyor.
Bulut tohumlama nedir?
Bulut tohumlama, mevcut bulutlara gümüş iyodür bileşiminin serpiştirilmesiyle yağmuru tetikleyerek yağış düşmesini sağlayan bir teknoloji. Bulut tohumlama; genellikle yağmur için önemli olan rüzgar, nem ve toz koşullarının yetersiz olduğu durumlarda kullanılıyor. Bu nedenle şiddetli yağmur beklendiği zaman bu tekniğin kullanılması tavsiye edilmiyor.
Dubai'deki sele bulut tohumlama mı neden oldu?
Bloomberg; bulut tohumlama uçaklarının Pazar ve Pazartesi günleri kullanıldığını, ancak selin meydana geldiği Salı günü uçak kaldırılmadığını öne sürdü.
Meteoroloji uzmanları, geçen hafta Körfez genelinde yüksek sel riski uyarısında bulunmuştu. Abu Dabi Khalifa Üniversitesi Çevre ve Jeofizik Bilimleri Bölüm Başkanı Prof. Diana Francis, bulut tohumlama pahalı bir işlem olduğu için yoğun yağış beklendiği dönemlerde işlemin yapılmadığını belirtti.
BBC Meteoroloji Servisi’nde görev yapan meteoroloji uzmanı Matt Taylor, sele neden olan yağış miktarının bulut tohumlamadan beklenen yağıştan daha fazla olduğunu belirtti.
BBC bulut tohumlamanın ne zaman yapıldığını bağımsız olarak doğrulayamamış olsa da, uzmanlar bunun yaşanan fırtına üzerinde küçük bir etkisi olduğunu ve bulut tohumlamaya odaklanmanın "yanıltıcı" olabileceğini belirtiyor.
Kaydet
Okuma listesine ekle
Paylaş
QuandoHer salı ve cuma girişimcilik ve teknoloji ekosistemlerinden öne çıkan gelişmeler, paradigma değişimleri, inovasyon trendleri ve dijital dönüşüm e-posta kutunda.
İLGİLİ BAŞLIKLAR
NEREDE YAYIMLANDI?
Dubai'de meydana gelen selin bulut tohumlaması ile oluşturulduğu iddia edilirken çocukların sosyal medyada geçirdiği zamanın artmasıyla endişeler ve yasaklar da artıyor.
19 Nis 2024
YAZARLAR
Quando
Her salı ve cuma girişimcilik ve teknoloji ekosistemlerinden öne çıkan gelişmeler, paradigma değişimleri, inovasyon trendleri ve dijital dönüşüm e-posta kutunda.
İLGİLİ OKUMALAR
Bir sohbet robotunun hayatımızı kolaylaştırması, onu geliştiren şirketlerin gelecek planlarına onay verdiğimiz anlamına mı geliyor? Yapay zeka, insanın yerini almak için mi, yoksa insanın kapasitesini genişletmek için mi geliştiriliyor? Nobel ödüllü ekonomist Daron Acemoğlu’nun son dönemdeki açıklamaları bu sorulara odaklanıyor.
Televizyonda sunucuların “50 milyon bizi izliyor” dediği günlerden herkesin kendisi için üretilmiş başka bir içerik akışında yaşadığı "yankı odaları" dünyasına geldik. Sosyal medya ortak metni parçaladı, üretken yapay zeka ise kişiselleştirmeyi başka bir aşamaya taşıdı. Peki bu ortamda kitle iletişimi tamamen öldü mü? Belki de buradaki asıl krizi erişimin azalması değil, ortak gerçekliği kuran sistemlerin giderek daha az hesap verebilir hâle gelmesi olarak okumalıyız.
Kanada’da bir okul saldırganının ChatGPT hesabının sekiz ay önce şiddet içerikli kullanım nedeniyle işaretlendiğinin ortaya çıkması, sohbet botlarının kullanıcılarını ne ölçüde izlemesi ve hangi noktada yetkililere bildirmesi gerektiği tartışmasını büyüttü. British Columbia’nın OpenAI’a karşı açtığı dava, mahremiyet ile güvenlik arasındaki sınırın nerede çizileceğini tartışmaya açarken Türkiye’de okul saldırıları sonrası alınan önlemler benzer bir sorunun başka bir yüzünü gösteriyor.
Yapay zekanın insanlığı yok edeceğine dair felaket senaryoları, genellikle kontrolden çıkan süper zekalara ve “katil robotlara” odaklanıyor. Oysa uzmanların daha olası gördüğü risklerin çoğunda yapay zeka tek başına hareket etmiyor. Özellikle beş olası senaryo, kontrol zincirini geri dönüşü olmayacak şekilde kırma potansiyeli taşıyor.
Yapay zeka patlamasının da etkisiyle artık ürünlerin pazarlama materyallerinde sürekli aynı kelimeler tekrarlanıyor: Ajan tabanlı, AI destekli, kurumsal düzeyde, akıllı, uçtan uca, yeni nesil, ekosistem… Yıllar önce pazarlama ekiplerinin temel problemi, insanların üründen haberdar olmasını sağlamakken bugün bunun önünde çok daha kritik bir problem yer alıyor: İnsanların ürünün ne olduğunu anlamasını sağlamak.
