Estetik aranmayan yerlerde estetik aramak: Cem Yünür

Cem Yünür'ün renkleri ve imgeleri insana tarifi zor bir hüzün veriyor. Yaşamamız gereken bir duyguyu geçiştirip tökezleyerek ve mecburen ilerlemeyi kabul edişimiz ya da neredeyse koşarak eve varmaya çalışırken ne yüzleri görüşümüz ne de sesleri duyuşumuz gibi, kendimize koyduğumuz, bize dayatılan sınırlara boyun eğişimizi anımsatıyor. Tarifi zor gibi gelen ama apaçık karşımızda duran tüm gündelik gerçekler Yünür'ün pembesinde ve ustaca tuvale iliştirilmiş fırça darbelerinde gizli. Estetik aranmayan yerlerde estetik arıyor ve onu bulmuyor, baştan yaratıyor.

Genç sanatçı Cem Yünür 1994 Ankara doğumlu. Nuevo Academia di Belle Arti’de grafik tasarım ve sanat yönetmenliği, ardından Anadolu Üniversitesi çizgi film animasyon bölümlerinde eğitim gördü. Hacettepe Üniversitesi Resim Bölüm'ünden 2022'de mezun oldu, aynı bölümde yüksek lisansa başladı. 22-26 Mayıs arasında Yapı Kredi bomontiada'da gerçekleştirilecek Mamut Art Project'in 11. edisyonuna seçilen genç sanatçılardan biri.

Sezgilerini, duygularını tuvale aktarırken izleyicisiyle bağ kuran, bakışımızı detaylara çeviren Cem Yürün'le sanatını konuştuk.

^{isimsiz, 2023, tuvale akrilik ve pastel}

Sanat sizin için “neyin” ifade biçimi?

Sanat benim için, kişinin ruhunun ve duygularının ifade biçimi. Bu ifade sanatçı ile izleyici arasında bir köprü kurarak, duygusal bir ortaklık yaratır. Bu sayede, sanatçının kişisel alfabesi evrensel bir dile dönüşür.

İlk bakışta rengarenk bir dünya sunan eserlerinizi daha dikkatli inceledikçe bu toz pembe dünya yerini yer yer sıkışmış ve boğulmuş hissi, tedirginlik ve yalnızlığa bırakıyor. Bazen dikkatli incelemeye kalmadan pembe bir karanlığa çekiliyoruz. Sanki mutlu olmaya çalıştığımız anlarda gizlediğimiz hüznün üzerine örtülü tülü kaldırıyor, bizi gerçeklerle yüz yüze getiriyorsunuz. 

İzleyiciye yansıyan bu hisler sizde nasıl karşılık buluyor? Belki şöyle de sorabilirim, ifadenizin karşılığını buluyor musunuz veya bir karşılık arıyor musunuz?

Kendi hayatımda çok göz önünde olmayı tercih etmiyorum. Kişisel hikayelerimden yola çıktığım işlerimde de işlediğim konular genellikle estetik aranmayan yerlerde estetik aramak, bakılmayan yerleri çekici kılmaya çalışmak. Bunu da renklerle yapmaya çabalıyorum, aslında genel hikayeyi renklerin ardına saklamaya çalışıyorum. Pembe de bana bu saklanma olayında en çok yardım eden renklerden biri.

İşlerimin genelinde temel işlenen bir kavram seçecek olursak bu "saklanmak" olabilir. Daha önce bahsettiğim gibi kendi hayatımda da göz önünde bulunmak istemiyor oluşum aslında bu kavram etrafında çokça gezinmeme sebep oldu. Aslında hepimiz bir şeyleri saklamaya veya görmezden gelmeye çalışıyoruz, sadece bunun için kullandığımız yöntemler farklı. Bazen memnun olmadığımız sokağımızda bulunan evimizi süslemek için süslü süslü çiçekler dolduruyoruz evimize, bazen en karanlık köşelere kaçıyoruz. İşlerimde de amacım tam olarak bu gizli duyguların okunabilmesi, o yüzden bu soru beni çok mutlu etti. 

Karşılık arama konusu ise aslında bunun saklanma konusuyla bağıntılı olduğunu söyleyebilirim. Tam olarak bir karşılık aramıyorum ama böyle görünür olduğunda da bu beni heyecanlandırıyor.

^{"Otoportre", 2021, Tuvale akrilik ve pastel boya}

Üretim sürecinizden devam edecek olursak, “büyülü gerçeklik” bu süreçte önemli bir yer tutuyor. Bazen de çok gündelik anlarla, tanıdık hallerle karşılaşıyoruz. Bazen de hayvanlar, popüler kültür ögeleri… Hangi kaynaklardan besleniyorsunuz?

Gördüğüm bütün imgeler benim için bir beslenme kaynağı. Bazen hiç tahmin edilemeyecek kesişimlerin bende yarattığı büyülü duyguları kendi gerçekliğime entegre etmeye çalışırken hepimizin tanıdığı imgeler ortaya çıkıyor. 

Bu konuda en büyük ilham ve cesaret kaynağım Peter Doig. Kendi hikayemi anlatırken kullanacağım imgelerin kişiselleştirilebileceği konusunda hep kararsızdım fakat kendisinin sanat anlayışı benimkine de yol verdi. Kendi hikayemle bağdaştırdığım herhangi bir imge benim ilham kaynağım. Bu bir haber fotoğrafı, eskiz defterimden bir sayfa veya bir müzik videosundan bir sahne olabilir.

Sanat kariyerinize bir yolculuk dersek, bu yolculukta kırılma anlarınız, bakışınızı değiştiren dönüm noktaları, sapıverdiğiniz bilinmeyen yollar, geriye dönüşler veya beklenmedik karşılaşmalar yaşadınız mı? Nasıl etkilendiniz?

Sanat yolculuğuma resimden başka alanlarda başladım. Grafik tasarım, animasyon gibi bence üretme konusunda biraz daha sınırlandırıcı alanlar. Kırılma noktası olarak bana en iyi gelen şeyin üretmek olmasına ve tamamen resime yönelmemi gösterebilirim. Bu alana yöneldiğim ilk zamanlar benim için tamamen bilmediğim bir yoldu fakat şimdi bulunduğum nokta çok tanıdık ve iyi hissettiriyor.

^{isimsiz, 2023, tuvale akrilik}

Bugüne kadar yaşadığınız şehirlerin sanatınıza etkisini merak ediyorum. Ve bilhassa da Ankara. Bu şehirde olmak sizi nasıl besliyor?

Okuduğum diğer bölümlerin hepsi farklı birer şehirde hatta bir tanesi farklı bir ülkedeydi. Hepsi benim hikayeme birçok şey kattı ama en sonunda en rahat hissettiğim yere, yani Ankara’ya döndüm. 

Bu belki biraz konfor alanına kaçmak gibi, kabul ediyorum ama bu geri dönüşün benim için en iyi başlangıçlardan birisi olduğunu düşünüyorum. Bence Türkiye’de ve üstüne üstlük Ankara’da sanatla var olmak yeni başlayan bir sanatçı için oldukça zor. Bu durum zaman zaman yoruyor tabi ki fakat ben bu durumun bir beklenti olmadan üretmeye ittiğini ve en azından benim üzerimde pozitif bir etki yarattığını düşünüyorum.

Mamut Art Project’e dahil olma hikayenizi anlatabilir misiniz? Hangi eserlerinizle yer alıyorsunuz?

Mamut Art Project’e eskiz defterimden yani kendi hikayelerimden tuvale geçirdiğim resimlerimle katılıyorum. Bunlara kendimle özdeşleştirdiğim imgeler eşlik ediyor. Aralarında tatlı bir küçük hikaye de var fakat izleyenlerin kendi hikayelerini yaratmasını doğru buluyorum. Mamut’un bizler için büyük bir şans olduğunu düşünüyorum ve bunu yakaladığım için gerçekten şanslı hissediyorum.

^{isimsiz, 2023, dijital boyama}

Önümüzdeki süreçte sizi başka nerelerde göreceğiz? Bizi bekleyen bir sergi var mı?

Aslında kendimi çok kapattığımı ve bu yüzden pek görünür olmadığımı düşündüğüm bir dönemden çıktığımı düşünüyorum. Şimdilik kesin planlarım yok ama umuyorum ki çok daha fazla görünür olurum.

Cem Yünür'ü buradan, çalışmalarını ise web sitesinden takip edebilirsiniz.