mozaik ile ilgili hikayeler

George Lucas’ın 1970’lerden itibaren toplamaya başladığı sanat eserleri ile Mellody Hobson’ın koleksiyonunun biraraya gelmesiyle oluşan Lucas Museum of Narrative Art, 20 yıllık bekleyişin ardından Los Angeles’taki Exposition Park’ta ziyarete açıldı. Açılıştan hareketle dünyanın dört bir yanındaki film müzelerini keşfediyoruz.

Adana’nın Dilekkaya köyünde Şükriye Arıkanlı, her sabah eline süpürgesini ve plastik hortumunu alıp aile evinin avlusundaki Roma lahitlerini temizliyor. Bu, annesi Hatun Dilci ile babası Amber Dilci’nin definecilere karşı tüfekle koruduğu Anavarza Antik Kenti için onlarca yıldır süren bir aile nöbetinin bugünkü hâli. Yaşar Kemal’in de bir dönem konuk olduğu bu evde gerçek, efsane ve binlerce yıllık tarih iç içe yaşarken Şükriye Hanım’ın aklında artık başka bir soru var: Gençlerin terk ettiği köyde, kendisinden sonra Anavarza’ya kim sahip çıkacak?

Tarihin ve toplumsal olayların binaları nasıl değiştirdiğini ve geçmişin detaylı mimarisinden bugünün daha sade yapılarına nasıl geldiğimizi Erginoğlu & Çalışlar Mimarlık kurucu ortağı Kerem Erginoğlu ve SO? Mimarlık ve Fikriyat kurucu ortağı Sevince Bayrak’la birlikte inceledik.

İstanbul’da gezerken bazen bir sarnıcın önünden geçeriz, bazen bir sur parçasının yanından. Bazen eski bir kilisenin, bazen bir saray kalıntısının, bazen de adını bilmediğimiz bir sütunun önünde dururuz. Çoğu zaman fark etmeyiz; fark ettiğimizde de bu kalıntıları ayrı ayrı görürüz. Ayasofya bir yerde durur, Kariye başka bir yerde. Oysa bütün bunlar aynı büyük hikayenin parçalarıdır: İstanbul’un bin yılı aşan Roma / Doğu Roma başkentliği.

Türkiye’nin müze potansiyeli olağanüstü. Her şehirde bir arkeoloji müzesi olması da büyük bir zenginlik fakat her müzenin kendi ayırt edici kimliğini daha görünür kılması daha büyük bir kazanım olur. Peki isimlendirmeden başlayarak kimlik, anlatı ve deneyim bakımından müzelerimizi nasıl ileriye taşıyabiliriz?

Mezarlıklar, insanın zihninde kasvetli bir imaj oluştursa da çoğu kentin merkezinde, beton blokların ortasında açılmış yeşil alanlar oluşturur ve taşlarına kazılı yazılar kentin hafızasını nesilden nesile taşır. Loren Rhoads'un "222 Cemeteries to See Before You Die" (Ölmeden Önce Görmeniz Gereken 222 Mezarlık) adlı kitabındaki tavsiyelerinden yola çıkarak bitki, heykel ve şapelleri arasında saatlerce gezebileceğiniz etkileyici mezarlıkları derledik.