Formula 1'de yasaklanan geliştirmeler

Dünyanın en büyük spor organizasyonlarından biri olan Formula 1 bu yıl 70'inci yaşını kutluyor. Tarih boyunca takımlar daha hızlı bir araca sahip olabilmek için araçlarda yeni geliştirmeler yaptı. Bu yeniliklerin bazıları günümüzde hâlâ konuşuluyor. Bu fikirlerden üç tanesini bu hafta sizler için seçip Formula 1’e olan etkilerini inceleyeceğiz.

• X Kanat: 1997 yılında Tyrrell Racing takımı, aracına daha çok yere basma kuvveti eklemek için yeni bir konsept yarattı. Bu yeni fikirle araçların ana gövdesine yerleştirilen uzun ve geniş kanatçıklar, aracın ana gövdesinin hava akımı yakalamasını sağlıyordu. 1998 yılında oluklu lastik değişikliğiyle X Kanatlar çok daha işe yarar bir hâle geldi ve araçların yere basma kuvvetine ortalama %5 bir katkı sağladı. Bu sayede Ferrari, Sauber ve Prost gibi takımlar da daha yüksek hızlar yakaladı. Uluslararası Otomobil Federasyonu (FIA) ise işlerin kontrol edilemez bir noktaya geldiğini fark edince X Kanatların güvenli olmadığını dile getirdi ve bir daha kullanılmamak üzere yasakladı.

• Arka fren pedalı: Günümüzdeki F1 araçlarında gaz ve fren olmak üzere iki adet pedal mevcuttur. 1997 yılında ise McLaren bu iki pedalın yanına üçüncü bir pedal ekledi. Bu pedal sayesinde ön fren pedallarını sıkmadan aracın virajlarda önden kaymasının önüne geçebiliyorlardı. Geliştirdikleri bu teknolojiyle Mika Häkkinen yarışlarda büyük bir avantaj elde etmişti. Ferrari takımı ise McLaren’in daha fazla yarış kazanmasına dayanamayıp onları FIA’ya şikayet ederek bu teknolojiyi yasaklattı. McLaren Ferrari’nin bu hareketi için "Bizimle teknik ve mühendislik anlamda rekabet etmek yerine şikayet edip bu teknolojiyi yasaklattılar" şeklinde açıklamada bulunmuştu.

• Fan Car: Formula 1’de araçların daha hızlı olabilmesi konusunda aracın sahip olduğu yere basma kuvveti en etkili teknik olaylardan biridir. 1977-78 sezonunda Lotus takımı aracın altından akan havayı kontrol ederek virajlarda yere basma kuvvetini artırıyor ve büyük bir avantaj elde ediyordu. Rakip takımlar ise Lotus takımını yakalayabilmek için farklı yollar denedi. 1978 yılında Brabham takımı benzer bir teknoloji bularak araçlarının arkasına büyük bir fan yerleştirdi. Bu fanın aracın motoru soğuttuğunu söylüyorlardı fakat fan aynı zamanda aracın ön taraftan aldığı havayı düzenli bir şekilde arka tarafa iletiyordu. Yere basma kuvvetini artıran bu teknoloji dönemin pilotu Niki Lauda’nın rakiplerine 38 saniye gibi bir fark atmasını sağladı. Bu durumdan rahatsız olan takımlar FIA’ya şikayette bulundu ve FIA yetkilileri Brabham takımından fanın kaldırılmasını rica etti. Tek yarışta kullanılan bu teknoloji de Formula 1’in tozlu raflarına kalkmış oldu.