Haberler

1,5 derecenin aşılması, birden fazla iklim devrilme noktasını tetikleyebilir

Devrilme noktaları, bir kez geçildikten sonra, büyük ölçekli ve çoğunlukla geri döndürülemez değişiklikleri tetikleyen eşiklerdir. Gezegen ısındıkça, Dünya sisteminin birçok bölümünde önemli değişiklikler gerçekleşiyor. Örneğin; buz tabakaları küçülüyor, mercan resifleri ölüyor ve yağmur ormanları bozulup yok oluyor.

Bilim insanları özellikle son 10 yıldır, birçok alanda devrilme noktalarına, başka bir ifadeyle kritik eşiklere yaklaştığımız konusunda uyarıyorlar. Bu kritik eşikleri aştıktan sonra yapılabilecek şeyler çok kısıtlı olduğu için bu eşikleri hiç aşmamak çok önemli. Örneğin, Batı Antarktika buz tabakasının kritik eşiği geçilirse, çok hızlı bir erimeyle buz tabakasının tamamı çökecek.

Science adlı bilimsel dergide yayımlanan yeni bir araştırma, iklimle ilgili devrilme noktalarının "güncellenmiş bir değerlendirmesini" sağlamak için yüzlerce akademik çalışmayı gözden geçirdi. Makalede 9 tanesi temel devrilme noktası olmak üzere toplam 16 devrilme noktası ele alındı. Çalışmaya göre:

• Endüstri dönemi öncesine kıyasla toplam 1,1 derece ısınmış durumdayız. Bu ısınmayla gezegenimiz şimdiden güvenli sayılabilecek sınırları aşmış olabilir. 
• Sıcaklık artışı 1,5 dereceyi aşarsa kritik eşiklerdeki risk önemli derecede artacak. 
• Paris Anlaşması kapsamında verilen sözler tutulursa 2-3 derece arası bir ısınma gerçekleşeceği öngörülüyor. Böyle bir durumda, kritik eşiklerden tamamına yakınını aşma olasılığımız önemli seviyede artacak. 

Devrilme noktaları ile ilgili ilk çalışma 2008 yılında “Prof. Dr. Timothy Lenton ve grubu” tarafından yayımlanmıştı. Yeni yayımlanan çalışmanın yazarları arasında bulunan Lenton, son çalışmalarının dünyada ekonomiyi karbonsuzlaştırmanın radikal bir şekilde hızlandırılması gerektiğine dair ikna edici kanıtlar sunduğunu söyledi. Lenton’a göre, ısınmayı azaltacak radikal adımları atabilmek için olumlu sosyal devrilme noktalarını tetiklememiz gerekiyor.

Tropikal ormansızlaşmanın yüzde 90'ından fazlası tarım ile ilişkili

Tarımsal alanların genişlemesi, tropikal ormansızlaşmanın en önemli nedeni. Bu nedenle, sera gazı salımlarının ve biyolojik çeşitlilik kaybının artmasında, kırsal kesimde yaşayan insanların geçim kaynakları için hayati önem taşıyan ekosistem hizmetlerinin bozulmasında temel itici güç niteliğinde. 

Tarım, doğrudan veya dolaylı yollardan tropikal ormansızlaşmayı artırıyor. Tarımın ormansızlaşma üzerindeki etkilerinin anlaşılabilmesi ve ölçülebilmesi, doğru politikaların oluşturulabilmesi açısından çok önemli. Science adlı bilimsel dergide yayımlanan yeni bir çalışma tropikal ormansızlaşmanın yüzden 90'ından fazlasının tarım ile tetiklendiğini ortaya koydu. Çalışma, bu bağlamda sürdürülebilir kırsal kalkınmanın önemine dikkat çekiyor. Birbiriyle iç içe durumda olan iklim krizi ve biyolojik çeşitlilik krizleri beraber şekilde ele alınmalılar.