Halkın Olimpiyatı: Barcelona 1936

Özellikle 2016’dan bu yana atlet aktivizminin yeni bir formda giderek daha fazla görünür olmasıyla sporda “organizasyonlardan çekilme” ve “müsabakaya çıkmama” gibi konular daha fazla konuşulmaya başlandı. Bunun en önemli dönüm noktası da 2020 yazında, Jacob Blake adında genç bir adamın polis tarafından vurularak ağır yaralanmasının ardından NBA takımı Milwaukee Bucks’ın maça çıkmayı reddetmesi oldu. Bunun ardından diğer spor dallarında da atletler ve takımlar birer birer sahaya çıkmama kararı alırken, sosyal medyada da bu yapılanın adının nasıl konulması gerektiğine dair bir tartışma başlamıştı.

Spor dünyası, yapılanın bir boykot olmadığında, bunun bir tüketim protestosu olmadığı ve politik bir amaç için emek gücünün geri çekilmesi nedeniyle grev olarak adlandırılması konusunda hemfikir olmuşlardı. Amerika Birleşik Devletleri, Büyük Britanya ve Avustralya gibi ülkelerin Pekin’de düzenlenecek olan 2022 Kış Olimpiyatları’nda uygulayacaklarını duyurdukları diplomatik boykotun konuşulduğu bugünlerde, bu ayrımın altını çizmek yeniden önem taşıyor. 

Her ne kadar uluslararası boykotlar tanım itibarıyla yukarıda bahsi geçen boykotlardan farklı olsa da, politik gerekçelerle Olimpiyat Oyunları gibi organizasyonlara katılmama veya katılımı sınırlı tutma kararları arasında da ayrım yapmak gerekiyor. Bu yazı, her ne kadar gerekçesi Çin’deki insan hakları ihlalleri olarak gösterilse de ABD’nin Çin ile arasındaki ekonomik gerilimle çok daha alakalı olan bu diplomatik boykot tartışılırken, 85 yıl öncesinden alternatif bir Olimpiyat’ın hikayesi.

Kaynak: Elpais

Barcelona'da Başka Bir Olimpiyat Fikri

Almanya’da 1933’te iktidara gelen Nazi Partisi, üç yıl önce ülkeye verilen Kış ve Yaz Olimpiyat Oyunları’nı düzenleme sorumluluğunu elinde bulmuştu. Nazi Partisi aslında Olimpiyat düzenleme fikrine pek sıcak bakmasa da, Goebbels bunun ülkenin uluslararası imajı için faydalı olacağına Hitler’i ikna etmiş ve Garmisch-Partenkirshcen’deki Kış ve Berlin’deki Yaz Olimpiyat Oyunları Nazi Almanyası’nın propagandasına dönüşmüştü.

1936’da İspanya’da iktidara gelen ve içinde İspanya Komünist Partisi’nin (PCE) de bulunduğu Halk Cephesi (Frente Popular) iktidarı ise Olimpiyat’ı boykot kararı almıştı. Ancak boykot bununla da kalmadı ve bir alternatifin, Halk Olimpiyatı’nın (Olimpiada Popular) doğmasını sağladı.

Olimpiyat Oyunları’na katılmayan Sovyetler Birliği’nin ve Komünist Enternasyonal’in desteğiyle, alternatif bir Olimpiyat düzenlenmesi planlandı. Buna göre Halk Olimpiyatı’na Barcelona ev sahipliği yapacak, 1929 Dünya Fuarı için inşa edilen oteller de Olimpiyat Köyü olarak kullanılacaktı. 

Kaynak: Olympic ticket collector

22 ülkeden, çoğu sendikaların kulüplerine üye 6000’den fazla atlet Olimpiyat’a katılmak için Barcelona’ya geldi. Bunların arasında mülteci atletler de vardı. Ancak açılış töreninden bir gün önce, 18 Temmuz 1936 günü, General Franco’nun darbesinin başlaması Halk Olimpiyatı’nı başlamadan bitirdi. Buna rağmen İspanya’dan ayrılmayan yaklaşık 200 atlet, Cumhuriyetçi orduya katılarak İspanya İç Savaşı’nda savaştı. Halk Olimpiyatı hiç gerçekleşmese de, politik nedenlerle yapılan bir boykotun nasıl olması gerektiği ve kâr odaklı olmaktan uzak bir Olimpiyat’ın yapılabileceğine dair dünyaya bir alternatif sundu.